ଅମୃତୋପସ୍ତରଣମସୀତ୍ଯାପୋଶାନକ୍ରିଯାଂ ଚରେତ୍
‘ତୁମେ ଅମୃତର ଆବରଣ’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପାଣି ଛିଟିବା କରିବା ଉଚିତ।
ଅପାନାଯ ତତୋ ହୁତ୍ଵା ଵ୍ଯାନାଯ ତଦନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ, ଆପାନକୁ ଓ ତାପରେ ବ୍ୟାନକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଜ୍ଞାଯ ତତ୍ତ୍ଵମେତେଷାଂ ଜୁହୁଯାଦାତ୍ମନି ଦ୍ଵିଜଃ
ଏହାମାନଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଜାଣି, ଦ୍ୱିଜ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଏହି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତନ୍ମନସା ଦେଵମାତ୍ମାନଂ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିମ୍
ମନେ ଦେବତା, ଆତ୍ମା ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଚାନ୍ତଃ ପୁନରାଚାମେଦାଯଂ ଗୌରିତି ମନ୍ତ୍ରତଃ
ମୁଁହ ଧୋଇ, ପୁଣି ‘ଏହି ଗାଈ’ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଣାନାଂ ଗ୍ରନ୍ଥିରସୀତ୍ଯାଲଭେଦ୍ ହୃଦଯଂ ତତଃ
‘ତୁମେ ପ୍ରାଣର ଗଠି’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାପରେ ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ।
ନିଃ ସ୍ତ୍ରଵଯେଦ୍ ହସ୍ତଜଲମୂର୍ଧ୍ଵହସ୍ତଃ ସମାହିତଃ
ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ହାତରୁ ପାଣି ଝରିବା ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଥାକ୍ଷରେଣ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଯୋଜଯେଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣେତି ହି
ତାପରେ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ଯୋ ଽନେନ ଵିଧିନା କୁର୍ଯାତ୍ ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣଃ କ୍ଷଯମ୍
ଏହି ବିଧିରେ ଯିଏ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମର ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ସାଯଂପ୍ରାପର୍ନାନ୍ତରା ଵୈ ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ
ସଂଧ୍ୟାବେଳେ, ଦୁଇ ଭୋଜନ ମଧ୍ୟରେ, ବିଶେଷ କରି ସଂଧ୍ୟା ସମୟରେ।
ଗ୍ରହକାଲେ ଚ ନାଶ୍ନୀଯାତ୍ ସ୍ନାତ୍ଵାଶ୍ନୀଯାତ୍ ତୁ ମୁକ୍ତଯୋଃ
ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଗ୍ରହଣ ଶେଷ ହେଲା ପରେ ସ୍ନାନ କରି ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଅମୁକ୍ତଯୋରସ୍ତଙ୍ଗତଯୋରଦ୍ଯାଦ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରେ ଽହନି
ଗ୍ରହଣ ଶେଷ ହେଇନଥିଲେ, କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ ହୋଇନଥିଲେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଦେଖିବା ପରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍।
ନ ଯଜ୍ଞଶିଷ୍ଟାଦନ୍ଦ୍ ଵା ନ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନାନ୍ଯମାନସଃ
କ୍ରୋଧରେ କିମ୍ବା ମନ ଅସ୍ଥିର ଥିଲେ ଯଜ୍ଞର ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵୃତ୍ଯର୍ଥଂ ଯସ୍ଯ ଚାଧୀତଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଜୀଵିତମ୍
ଯେଉଁଠି ଅଧ୍ୟୟନ କେବଳ ଜୀବିକା ପାଇଁ, ସେଉଁଠି ଜୀବନ ଅର୍ଥହୀନ।
ସୋପାନତ୍କଶ୍ଚ ଯଦ୍ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସର୍ଵଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ ତଦାସୁରମ୍
ଯେଉଁଠି ଚପଲ ଖାଇଯାଏ, ସେସବୁ ଖାଦ୍ୟକୁ ଅସୁରୀ ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ୍।
ନ ଚ ଭିନ୍ନାସନଗତୋ ନ ଶଯାନଃ ସ୍ଥିତୋ ଽପି ଵା
ଭାଙ୍ଗି ଆସନରେ ବସି, ଶୁଇ, କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ କେବେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟୋ ଘୃତମାଦଦ୍ଯାନ୍ନ ମୂର୍ଧାନଂ ସ୍ପୃଶେଦପି
ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ଘିଅ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାନ୍ଧକାରେ ନ ଚାକାଶେ ନ ଚ ଦେଵାଲଯାଦିଷୁ
ଅନ୍ଧାରେ, ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ, କିମ୍ବା ଦେବାଳୟ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ସ୍ଥାନରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ପାଦୁକାନିର୍ଗତୋ ଽଥ ନ ହସନ୍ ଵିଲପନ୍ନପି
ପାଦୁକା ପିନ୍ଧି ବାହାରି ଆସି, ହସୁଥିବା କିମ୍ବା ବିଲାପ କରୁଥିବା ବେଳେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇତିହାସପୁରାଣାଭ୍ଯାଂ ଵେଦାର୍ଥାନୁପବୃଂହଯେତ୍
ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ ଦ୍ୱାରା ବେଦର ଅର୍ଥକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଆସୀନସ୍ତୁ ଜପେଦ୍ ଦେଵୀଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ପଶ୍ଚିମାଂ ପ୍ରତି
ବସି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ ଶୂଦ୍ରେଣ ସମୋ ଲୋକେ ସର୍ଵଧର୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେ ଲୋକରେ ଶୂଦ୍ର ସମାନ।
ସଭୃତ୍ଯବାନ୍ଧଵଜନଃ ସ୍ଵପେଚ୍ଛୁଷ୍କପଦୋ ନିଶି
ଯେଉଁଠି ରାତିରେ ଦାସ, ବାନ୍ଧବ ଓ ଶୁଷ୍କ ପାଦ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଶୁଏ—
ନ ଚାକାଶେ ନ ନଗ୍ନୋ ଵା ନାଶୁଚିର୍ନାସନେ କ୍ଵଚିତ୍
ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ, ନଗ୍ନ, ଅପବିତ୍ର କିମ୍ବା କୌଣସି ଆସନରେ ଶୁଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାନୁଵଂଶଂ ନ ପାଲାଶେ ଶଯନେ ଵା କଦାଚନ
ଅନୁବଂଶ କିମ୍ବା ପାଳାଶ କାଠର ଶୟନରେ କେବେ ଶୁଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ କୃତ୍ଯଜାତମପଵର୍ଗଫଲପ୍ରଦମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସ ଯାତି ନରକାନ୍ ଘୋରାନ୍ କାକଯୋନୌ ଚ ଜାଯତେ
ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ ଓ କାକର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ।
ତସ୍ମାତ୍ କର୍ମାଣି କୁର୍ଵୋତ ତୁଷ୍ଟଯେ ପରମେଷ୍ଠିନଃ
ସେହିପାଇଁ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପିଣ୍ଡାନ୍ଵାହାର୍ଯକଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦମ୍
ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଭକ୍ତିସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଲେ, ଏହାର ଫଳ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ଅପରାହ୍ନେ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ପ୍ରଶସ୍ତେନାମିଷେଣ ଚ
ଅପରାହ୍ନ ସମୟରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ମାଂସ ଦେବା ଉଚିତ।