କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଭୁଞ୍ଜୀତ ବନ୍ଧୁଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଵାଗ୍ଯତୋ ଽନ୍ନମକୁତ୍ସଯନ୍

ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଏକାଠି ବସି, ଆଦର ଭାବରେ କଥା କରି, ଖାଦ୍ୟକୁ ଅପମାନ ନକରି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ଭୃଞ୍ଜୀତ ଚେତ୍ ସ ମୂଢାତ୍ମା ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଂ ସଗଚ୍ଛତି

ଯଦି ସେ ମୂଢ଼ ଆତ୍ମା ଖାଏ, ତେବେ ସେ ପଶୁ ଜନ୍ମ ପାଏ।

ନାଶଯତ୍ଯାଶୁ ପାପାନି ଦେଵାନାମର୍ଚନଂ ତଥା

ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସ ଯାତି ନରକାନ୍ ଶୂକରେଷ୍ଵଭିଜାଯତେ

ସେ ଯଦି ଖାଏ, ତେବେ ନରକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ପୁଣି ଶୁଅର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।

ଭୁଞ୍ଜୀତ ସ୍ଵଜନୈଃ ସାର୍ଧଂ ସଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ସେ ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ଖାଇଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ଆସୀନସ୍ତ୍ଵାସନେ ଶୁଦ୍ଧେ ଭୂମ୍ଯାଂ ପାଦୌ ନିଧାଯ ତୁ

ପବିତ୍ର ଆସନରେ ବସି, ପାଦ ଭୂମିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରିଯଂ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ମୁଖୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଋତଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଉଦଙ୍ମୁଖାଃ

ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଧନ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ସତ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଉପଵାସେନ ତତ୍ତୁଲ୍ଯଂ ମନୁରାହ ପ୍ରଜାପତିଃ

ମନୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, କହିଛନ୍ତି ଏହା ଉପବାସ ସମାନ।

ଆଚମ୍ଯାର୍ଦ୍ରାନନୋ ଽକ୍ରୋଧଃ ପଞ୍ଚାର୍ଦ୍ରେ ଭୋଜନଂ ଚରେତ୍

ପାଣି ପିଇ ମୁଁହ ଭିଜାଇ, କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ି, ପାଞ୍ଚଟି ଭିଜା ଜିନିଷ ସହିତ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅମୃତୋପସ୍ତରଣମସୀତ୍ଯାପୋଶାନକ୍ରିଯାଂ ଚରେତ୍

‘ତୁମେ ଅମୃତର ଆବରଣ’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପାଣି ଛିଟିବା କରିବା ଉଚିତ।

ଅପାନାଯ ତତୋ ହୁତ୍ଵା ଵ୍ଯାନାଯ ତଦନନ୍ତରମ୍

ତାପରେ, ଆପାନକୁ ଓ ତାପରେ ବ୍ୟାନକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଜ୍ଞାଯ ତତ୍ତ୍ଵମେତେଷାଂ ଜୁହୁଯାଦାତ୍ମନି ଦ୍ଵିଜଃ

ଏହାମାନଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଜାଣି, ଦ୍ୱିଜ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଏହି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତନ୍ମନସା ଦେଵମାତ୍ମାନଂ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିମ୍

ମନେ ଦେବତା, ଆତ୍ମା ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଚାନ୍ତଃ ପୁନରାଚାମେଦାଯଂ ଗୌରିତି ମନ୍ତ୍ରତଃ

ମୁଁହ ଧୋଇ, ପୁଣି ‘ଏହି ଗାଈ’ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଣାନାଂ ଗ୍ରନ୍ଥିରସୀତ୍ଯାଲଭେଦ୍ ହୃଦଯଂ ତତଃ

‘ତୁମେ ପ୍ରାଣର ଗଠି’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାପରେ ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ।

ନିଃ ସ୍ତ୍ରଵଯେଦ୍ ହସ୍ତଜଲମୂର୍ଧ୍ଵହସ୍ତଃ ସମାହିତଃ

ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ହାତରୁ ପାଣି ଝରିବା ଦେବା ଉଚିତ।

ଅଥାକ୍ଷରେଣ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଯୋଜଯେଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣେତି ହି

ତାପରେ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ଯୋ ଽନେନ ଵିଧିନା କୁର୍ଯାତ୍ ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣଃ କ୍ଷଯମ୍

ଏହି ବିଧିରେ ଯିଏ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମର ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ସାଯଂପ୍ରାପର୍ନାନ୍ତରା ଵୈ ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ

ସଂଧ୍ୟାବେଳେ, ଦୁଇ ଭୋଜନ ମଧ୍ୟରେ, ବିଶେଷ କରି ସଂଧ୍ୟା ସମୟରେ।

ଗ୍ରହକାଲେ ଚ ନାଶ୍ନୀଯାତ୍ ସ୍ନାତ୍ଵାଶ୍ନୀଯାତ୍ ତୁ ମୁକ୍ତଯୋଃ

ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଗ୍ରହଣ ଶେଷ ହେଲା ପରେ ସ୍ନାନ କରି ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ।

ଅମୁକ୍ତଯୋରସ୍ତଙ୍ଗତଯୋରଦ୍ଯାଦ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରେ ଽହନି

ଗ୍ରହଣ ଶେଷ ହେଇନଥିଲେ, କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ ହୋଇନଥିଲେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଦେଖିବା ପରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍।

ନ ଯଜ୍ଞଶିଷ୍ଟାଦନ୍ଦ୍ ଵା ନ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନାନ୍ଯମାନସଃ

କ୍ରୋଧରେ କିମ୍ବା ମନ ଅସ୍ଥିର ଥିଲେ ଯଜ୍ଞର ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଵୃତ୍ଯର୍ଥଂ ଯସ୍ଯ ଚାଧୀତଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଜୀଵିତମ୍

ଯେଉଁଠି ଅଧ୍ୟୟନ କେବଳ ଜୀବିକା ପାଇଁ, ସେଉଁଠି ଜୀବନ ଅର୍ଥହୀନ।

ସୋପାନତ୍କଶ୍ଚ ଯଦ୍ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସର୍ଵଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ ତଦାସୁରମ୍

ଯେଉଁଠି ଚପଲ ଖାଇଯାଏ, ସେସବୁ ଖାଦ୍ୟକୁ ଅସୁରୀ ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ୍।

ନ ଚ ଭିନ୍ନାସନଗତୋ ନ ଶଯାନଃ ସ୍ଥିତୋ ଽପି ଵା

ଭାଙ୍ଗି ଆସନରେ ବସି, ଶୁଇ, କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ କେବେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟୋ ଘୃତମାଦଦ୍ଯାନ୍ନ ମୂର୍ଧାନଂ ସ୍ପୃଶେଦପି

ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ଘିଅ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ନାନ୍ଧକାରେ ନ ଚାକାଶେ ନ ଚ ଦେଵାଲଯାଦିଷୁ

ଅନ୍ଧାରେ, ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ, କିମ୍ବା ଦେବାଳୟ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ସ୍ଥାନରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ନ ପାଦୁକାନିର୍ଗତୋ ଽଥ ନ ହସନ୍ ଵିଲପନ୍ନପି

ପାଦୁକା ପିନ୍ଧି ବାହାରି ଆସି, ହସୁଥିବା କିମ୍ବା ବିଲାପ କରୁଥିବା ବେଳେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଇତିହାସପୁରାଣାଭ୍ଯାଂ ଵେଦାର୍ଥାନୁପବୃଂହଯେତ୍

ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ ଦ୍ୱାରା ବେଦର ଅର୍ଥକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଉଚିତ୍।