କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଆସ୍ଥାଯ ମାନଵଂ ରୂପଂ ଧର୍ମସ୍ତୈଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତିତଃ

ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ସିସୃକ୍ଷୁରମ୍ଭାଂସ୍ଯେତାନି ସ୍ଵମାତ୍ମାନମଯୂଯୁଜତ୍

ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

ତତୋ ଽସ୍ଯ ଜଘନାତ୍ ପୂର୍ଵମସୁରା ଜଜ୍ଞିରେ ସୁତାଃ

ତାପରେ ତାଙ୍କର ନିମ୍ନ ଅଂଶରୁ ପ୍ରଥମେ ଅସୁର ସନ୍ତାନମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ସା ତମୋବହୁଲା ଯସ୍ମାତ୍ ପ୍ରଜାସ୍ତସ୍ଯାଂସ୍ଵପନ୍ତ୍ଯତଃ

ସେଇ ରାତି ଅତି ଅନ୍ଧାରାରେ ଭରିଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ସମୟରେ ଶୁଅନ୍ତି।

ତତୋ ଽସ୍ଯ ମୁଖତୋ ଦେଵା ଦୀଵ୍ଯତଃ ସଂପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ

ତାପରେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ଦେବତାମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ।

ତସ୍ମାଦହୋ ଧର୍ମଯୁକ୍ତା ଦେଵତାଃ ସମୁପାସତେ

ଏହିକାରଣରୁ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।

ପିତୃଵନ୍ମନ୍ଯମାନସ୍ଯ ପିତରଃ ସଂପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ

ସେ ନିଜକୁ ପିତୃ ଭାବିଲେ, ତେବେ ପିତୃଗଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ସାପଵିଦ୍ଧା ତନୁସ୍ତେନ ସଦ୍ଯଃ ସନ୍ଧ୍ଯା ଵ୍ଯଜାଯତ

ତାଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେଇ ଦେହ ତୁରନ୍ତ ସନ୍ଧ୍ୟାର ରୂପ ନେଲା।

ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପିତୄଣାଂ ତୁ ମୂର୍ତିଃ ସନ୍ଧ୍ଯା ଗରୀଯସୀ

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପିତୃମାନେ ଯେଉଁ ସନ୍ଧ୍ୟାର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ରୂପ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।

ଉପାସତେ ତଦା ଯୁକ୍ତା ରାତ୍ର୍ଯହ୍ନୋର୍ମଧ୍ଯମାଂ ତନୁମ୍

ସେ ସମୟରେ, ଯେମାନେ ରାତି ସହ ଏକତ୍ରିତ, ସେମାନେ ଦିନ ଓ ରାତିର ମଧ୍ୟର ରୂପକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।

ତତୋ ଽସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ ପୁତ୍ରା ମନୁଷ୍ଯା ରଜସାଵୃତାଃ

ତାପରେ, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ରଜୋଗୁଣରେ ଆବୃତ, ସେମାନେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ତ୍ରା ସା ଚାଭଵଦ୍ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରାକ୍ସନ୍ଧ୍ଯା ଯାବିଧୀଯତେ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପୂର୍ବସନ୍ଧ୍ୟା ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା।

ମୂର୍ତି ତମୋରଜଃ ପ୍ରାଯାଂ ପୁନରେଵାଭ୍ଯଯୂଯୁଜତ୍

ସେ ପୁଣିଥରେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ରଜୋଗୁଣରେ ପ୍ରଧାନ ଥିବା ଏକ ରୂପ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।

ପୁତ୍ରାସ୍ତମୋରଜଃ ପ୍ରାଯା ବଲିନସ୍ତେ ନିଶାଚରାଃ

ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ରଜୋଗୁଣରେ ପ୍ରଧାନ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନିଶାଚର ଥିଲେ।

ରଜସ୍ତମୋଭ୍ଯାମାଵିଷ୍ଟାଂସ୍ତତୋ ଽନ୍ଯାନସୃଜତ୍ ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ, ପ୍ରଭୁ ରଜୋ ଓ ତମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ମୁଖତୋ ଽଜାନ୍ ସସର୍ଜାନ୍ଯାନ୍ ଉଦରାଦ୍ଗାଶ୍ଚନିର୍ମମେ

ସେ ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପେଟରୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଔପଧ୍ଯଃ ଫଲମୂଲିନ୍ଯୋ ରୋମଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ

ତାଙ୍କର ଲୋମରୁ, ଜଙ୍ଗଲ ଫଳ ଖାଉଥିବା ମହିଳାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଂ ଚ ଯଜ୍ଞାନାଂ ନିର୍ମମେ ପ୍ରଥମାନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ସେ ପ୍ରଥମେ ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ବୃହତ୍ସାମ ତଥୋକ୍ଥଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାଦସୃଜନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହର ଡାହାଣପଟରୁ ବୃହତ୍ସାମ ଓ ଉକ୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ଵୈରୂପମତିରାତ୍ରଂ ଚ ପଶ୍ଚିମାଦସୃଜନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହର ପଶ୍ଚିମ ପଟରୁ ବୈରୂପ ଓ ଅତିରାତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ଅନୁଷ୍ଟୁଭଂ ସଵୈରାଜମୁତ୍ତରାଦସୃଜନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହର ଉତ୍ତର ପଟରୁ ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ଓ ସବୈରାଜ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ସୃଜତସ୍ତୁ ପ୍ରଜାପତେଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କର ମହାପତି, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ,

ତତୋ ଽସୃଜଚ୍ଚ ଭୂତାନି ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ

ସେତେବେଳେ ସେ ଅଚଳ ଓ ଚଳନଶୀଳ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜୀବକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅଵ୍ଯଯଂ ଚ ଵ୍ଯଯଂ ଚୈଵ ଦ୍ଵଯଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍

ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶଶୀଳ, ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଚଳ ଓ ଚଳନଶୀଳ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।

ତାନ୍ଯେଵ ତେ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ସୃଜ୍ଯମାନାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ

ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ପୁଣିପୁଣି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ପୁଣି ସେଠାକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତି।

ତଦ୍ଭାଵିତାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାତ୍ ତତ୍ ତସ୍ଯ ରୋଚତେ

ସେମାନେ ତାଙ୍କରେ ଲୀନ ହୋଇ, ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି; ଏହିଥିରୁ ଏହା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଲାଗେ।

ଵିନିଯୋଗଂ ଚ ଭୂତାନାଂ ଧାତୈଵ ଵିଦଧାତ୍ ସ୍ଵଯମ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିଜେ କରନ୍ତି।

ଵେଦଶବ୍ଦେଭ୍ଯ ଏଵାଦୌ ନିର୍ମମେ ସ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଆରମ୍ଭରେ, ସେ ମହାପ୍ରଭୁ ବେଦର ଶବ୍ଦରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗଠନ କଲେ।

ଶର୍ଵର୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରସୂତାନାଂ ତାନ୍ଯେଵୈଭ୍ଯୋ ଦଦାତ୍ଯଜଃ

ରାତିର ଶେଷରେ, ଅଜନ୍ମା ସେଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି।