କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଦେଵର୍ଷୋସ୍ତର୍ପଯେଦ୍ ଧୀମାନୁଦକାଞ୍ଜଲିଭିଃ ପିତନ୍

ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବ ଋଷିମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ଙ୍କୁ ପାଣି ଦେଇ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଚୀନାଵୀତୀ ପିତ୍ର୍ଯେ ତୁ ସ୍ଵେନ ତୀର୍ଥେନ ଭାଵତଃ

ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟରେ, ଦକ୍ଷିଣ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଜନ୍ମସୂତ୍ର ରଖି, ନିଜ ତୀର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିସହିତ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈରର୍ଚଯେଦ୍ ଦେଵାନ୍ ପୁଷ୍ପୈଃ ପତ୍ରୈରଥାମ୍ବୁଭିଃ

ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଫୁଲ, ପତ୍ର କିମ୍ବା ପାଣି ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ଯାଂଶ୍ଚାଭିମତାନ୍ ଦେଵାନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାକ୍ରୋଧନୋ ଽତ୍ଵରଃ

ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିସହିତ, କ୍ରୋଧ ଓ ଅତି ତ୍ୱରା ବିନା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଆପୋ ଵା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାସ୍ତେନ ସମ୍ଯକ୍ ସମର୍ଚିତାଃ

ସମସ୍ତ ପାଣି ଦେବତା, ଏହିପରି କରିଲେ ସେମାନେ ଠିକ୍ ଭାବେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

ନମସ୍କାରେଣ ପୁଷ୍ପାଣି ଵିନ୍ଯସେଦ୍ ଵୈ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍

ସମ୍ମାନ ସହିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫୁଲ ଅଲଗା ଭାବେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ମାଦନାଦିମଧ୍ଯାନ୍ତଂ ନିତ୍ଯମାରାଧଯେଦ୍ଧରିମ୍

ଏହିଠାରୁ, ଯିଏ ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ସେହି ହରିଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ନୈତାଭ୍ଯାଂ ସଦୃଶୋ ମନ୍ତ୍ରୋ ଵେଦେଷୂକ୍ତଶ୍ଚତୁର୍ଷ୍ଵପି

ଚାରି ବେଦରେ ଏହି ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ର ସମାନ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ନାହିଁ।

ତଦାତ୍ମା ତନ୍ମନାଃ ଶାନ୍ତସ୍ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋରିତି ମନ୍ତ୍ରତଃ

ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସେଥିରେ ଏକତା କରି, ମନକୁ ସେଥିରେ ଲଗାଇ, ଶାନ୍ତ ହୋଇ, 'ସେହି ବିଷ୍ଣୁ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଆରାଧଯେନ୍ମହାଦେଵଂ ଭାଵପୂତୋ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ପବିତ୍ର ଭାବନା ସହିତ, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଈଶାନେନାଥ ଵା ରୁଦ୍ରୈସ୍ତ୍ର୍ଯମ୍ବକେନ ସମାହିତଃ

ଏକାଗ୍ର ମନେ, ଈଶାନ, ରୁଦ୍ର କିମ୍ବା ତ୍ରୟମ୍ବକ ମନ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।

ଉକ୍ତ୍ଵା ନମଃ ଶିଵାଯେତି ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଯୋଜଯେତ୍

'ନମଃ ଶିବାୟ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵେଦଯୀତ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମାଣମିତୀଶ୍ଵରମ୍

ଯିଏ ପରମେଶ୍ୱର, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ କହାଯାଇଛନ୍ତି, ସେଠିକୁ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ଧ୍ଯାଯୀତ ଦେଵମୀଶାନଂ ଵ୍ଯୋମମଧ୍ଯଗତଂ ଶିଵମ୍

ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଆକାଶର ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ପବିତ୍ର ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

କୁର୍ଯାତ୍ ପଞ୍ଚ ମହାଯଜ୍ଞାନ୍ ଗୃହଂ ଗତ୍ଵା ସମାହିତଃ

ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଏକାଗ୍ର ମନରେ ପାଞ୍ଚଟି ମହାଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।

ମାନୁଷ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଂ ଚ ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞାନ୍ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ

ମାନବ ଯଜ୍ଞ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ଯଜ୍ଞ ପାଞ୍ଚଟି ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଇଥାଏ।

କୃତ୍ଵା ମନୁଷ୍ଯଯଜ୍ଞଂ ଵୈ ତତଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମାଚରେତ୍

ମାନବ ଯଜ୍ଞ କରି ପରେ ନିଜ ପାଠ ପଢିବାରେ ଲଗିବା ଉଚିତ।

କୁଶପୁଞ୍ଜେ ସମାସୀନଃ କୁଶପାଣିଃ ସମାହିତଃ

କୁଶ ଗାଛର ଗୁଛା ଉପରେ ବସି, କୁଶ ହାତରେ ଧରି ଏକାଗ୍ର ମନରେ ରହିବା ଉଚିତ।

ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ ଦେଵଯଜ୍ଞଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ

ତାପରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଯଜ୍ଞ ଭାବରେ ଚିହ୍ନତି।

ଶାଲାଗ୍ନୌ ତତ୍ର ଦେଵାନ୍ନଂ ଵିଧିରେଷ ସନାତନଃ

ଗୃହର ଅଗ୍ନିରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ; ଏହା ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନିୟମ।

ଭୂତଯଜ୍ଞଃ ସ ଵୈ ଜ୍ଞେଯୋ ଭୂତିଦଃ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍

ଏହି ଭୂତ ଯଜ୍ଞ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ପୋଷଣ ଦେଉଥାଏ।

ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଭୂମୌ ବଲିଂ ତ୍ଵନ୍ନଂ ପକ୍ଷିଭ୍ଯୋ ଽଥ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ

ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବଳି ଭାବରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ।

ଭୂତଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵଯଂ ନିତ୍ଯଂ ସାଯଂ ପ୍ରାତର୍ଵିଧୀଯତେ

ଏହି ଭୂତ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ କରିବା ଉଚିତ।

ନିତ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତଦୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ପିତୃଯଜ୍ଞୋ ଗତିପ୍ରଦଃ

ନିତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପିତୃ ଯଜ୍ଞ ଭାବରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଉନ୍ନତି ଦେଉଥାଏ।

ଵେଦତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଵିଦୁଷେ ଦ୍ଵିଜାଯୈଵୋପପାଦଯେତ୍

ଏହି ଯଜ୍ଞ ବେଦର ତତ୍ତ୍ୱ ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିବା ଦ୍ୱିଜକୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ମନୋଵାକ୍କର୍ମଭିଃ ଶାନ୍ତମାଗତଂ ସ୍ଵଗୃହ ତତଃ

ମନ, କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଶାନ୍ତ ରଖି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ,

ଦଦ୍ଯାଦତିଥଯେ ନିତ୍ଯଂ ବୁଧ୍ଯେତ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ପ୍ରତିଦିନ ଅତିଥିକୁ ଦେବା ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ।

ପୁଷ୍କଲଂ ହନ୍ତକାରଂ ତୁ ତଚ୍ଚତୁର୍ଗୁଣମୁଚ୍ଯତେ

ଏହା ପ୍ରଚୁର ଓ ନଷ୍ଟକାରୀ, ଚାରିପ୍ରକାର ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ।

ଅଭ୍ଯାଗତାନ୍ ଯଥାଶକ୍ତି ପୂଜଯେଦତିଥିଂ ଯଥା

ଯେଉଁଠି ଅତିଥି ଆସନ୍ତି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ।