ଯାଵନ୍ତି ପଶୁରୋମାଣି ତାଵତୋ ନରକାନ୍ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେତେଟି ପଶୁର ଲୋମ ଅଛି, ସେତେଟି ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଦ୍ଵିଜାତୀନାମନାଲୋକ୍ଯଂ ନିତ୍ଯଂ ମଦ୍ଯମିତି ସ୍ଥିତିଃ
ଦ୍ୱିଜମାନେ ସଦା ମଦ୍ୟପାନକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ—ଏହା ନିୟମ।
ପୀତ୍ଵା ପତତି କର୍ମଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵସଂଭାଷ୍ଯୋ ଭଵେଦ୍ ଦ୍ଵିଜଃ
ମଦ୍ୟପାନ କରିଲେ ସେ କର୍ମରୁ ପତିତ ହୁଏ ଏବଂ ସହଯୋଗ ଯୋଗ୍ୟ ରହେନାହିଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ନାଧିକାରୀ ଭଵେତ୍ ତାଵଦ୍ ଯାଵଦ୍ ତନ୍ନ ଜହାତ୍ଯଧଃ
ସେ ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ିନଥିଲେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକାରୀ ହୁଏନାହିଁ।
ଅପେଯାନି ଚ ଵିପ୍ରୋ ଵୈ ତଥା ଚେଦ୍ ଯାତି ରୌରଵମ୍
ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଷିଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ ପିଏ, ସେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ।
ତଦାଚକ୍ଷ୍ଵାଖିଲଂ କର୍ମ ଯେନ ମୁଚ୍ଯେତ ବନ୍ଧନାତ୍
ଏବେ ସେଇ ସମସ୍ତ କର୍ମ କହ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଅହନ୍ଯହନି କର୍ତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ କ୍ରମାଦ୍ ଵିଧିମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରମରେ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।
କାଯକ୍ଲେଶଂ ତଦୁଦ୍ଭୂତଂ ଧ୍ଯାଯୀତ ମନସେଶ୍ଵରମ୍
ଦେହର କଷ୍ଟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ମନର ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାଯାନ୍ନଦୀଷୁ ସୁଦ୍ଧାସୁ ଶୌଚଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶୌଚ କରି, ସୁଧ୍ଧ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାତ୍ ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଋଷୀଣାମୃଷିତା ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନାନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ଋଷିମାନେ ସଦା ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତତୋ ନୈଵାଚରେତ୍ କର୍ମ ଅକୃତ୍ଵା ସ୍ନାନମାଦିତଃ
ତେଣୁ ଆଦିରେ ସ୍ନାନ ନ କରି, କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନେନ ପାପାନି ପୂଯନ୍ତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନରେ ପାପ ଦୂର ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ହୋମେ ଜପ୍ଯେ ଵିଶେଷେଣ ତସ୍ମାତ୍ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ଯଜ୍ଞ ଓ ଜପ ପାଇଁ ବିଶେଷଭାବେ, ତେଣୁ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆର୍ଦ୍ରେଣ ଵାସସା ଵାଥ ମାର୍ଜନଂ କାପିଲଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଭିଜା କପଡ଼ାରେ ଶରୀର ପୋଛିବାକୁ କାପିଳିକ ପବିତ୍ରତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମାଦୀନି ଯଥାଶକ୍ତୌ ସ୍ନାନାନ୍ଯାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ପାରିବେ, ବ୍ରାହ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵାରୁଣଂ ଯୌଗିକଂ ତଦ୍ଵତ୍ ଷୋଢା ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଏହିପରି, ବାରୁଣ ଓ ଯୋଗୀୟ ସ୍ନାନକୁ ମଧ୍ୟ ଛଅ ପ୍ରକାରର ସ୍ନାନ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।
ଆଗ୍ନେଯଂ ଭସ୍ମନା ପାଦମସ୍ତକାଦ୍ଦେହଧୂଲନମ୍
ଆଗ୍ନେୟ ସ୍ନାନ ହେଉଛି ଶରୀରକୁ ପାଦରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୋଛିବା।
ଯତ୍ତୁ ସାତପଵର୍ଷେଣ ସ୍ନାନଂ ତଦ୍ ଦିଵ୍ଯମୁଚ୍ଯତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବର୍ଷାରେ ଦେହ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଦିବ୍ୟ ସ୍ନାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯୌଗିକଂ ସ୍ନାନମାଖ୍ଯାତଂ ଯୋଗୋ ଵିଷ୍ଣୁଵିଚିନ୍ତନମ୍
ଯୋଗୀୟ ସ୍ନାନ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା।
ମନଃ ଶୁଚିକରଂ ପୁଂସାଂ ନିତ୍ଯଂ ତତ୍ ସ୍ନାନମାଚରେତ୍
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ମନକୁ ପବିତ୍ର କରେ ଯେଉଁ ସ୍ନାନ, ସେହି ସ୍ନାନ ସଦା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଵୈ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ଠିକ୍ ଭାବରେ ଖାଇ ସାରି, ଦନ୍ତକାଷ୍ଠକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯାଙ୍ଗୁଲିସମସ୍ଥୌଲ୍ଯଂ ଦ୍ଵାଦଶାଙ୍ଗୁଲସଂମିତମ୍
ଏହା ମଧ୍ୟମ ଆଂଠି ପରି ମୋଟ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଂଠି ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ।
ଅପାମାର୍ଗଂ ଚ ବିଲ୍ଵଂ ଚ କରଵୀରଂ ଵିଶେଷତଃ
ଅପାମାର୍ଗ, ବିଳ୍ୱ ଓ ବିଶେଷ କରି କରବୀର ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ପରିହୃତ୍ଯ ଦିନଂ ପାପଂ ଭକ୍ଷଯେଦ୍ ଵୈ ଵିଧାନଵିତ୍
ଦିନ ପାଇଁ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଛାଡ଼ି, ନିୟମ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ଚବାଇବା ଉଚିତ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଭଙ୍କ୍ତ୍ଵା ତଜ୍ଜହ୍ଯାଚ୍ଛୁଚୌଦେଶେ ସମାହିତଃ
ଧୋଇ ଓ ଭାଙ୍ଗି, ଏହାକୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଧ୍ୟାନସହିତ ଫେଙ୍କିଦେବା ଉଚିତ।
ଆଚମ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଵନ୍ନିତ୍ଯଂ ପୁନରାଚମ୍ଯ ଵାଗ୍ଯତଃ
ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ସଦା ଆଚମନ କରିବା ଓ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏବଂ ମନ ଓ ମୁଖ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆପୋ ହିଷ୍ଠା ଵ୍ଯାହୃତିଭିଃ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ଵାରୁଣୈଃ ଶୁଭୈଃ
ପାଣି ସତ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ବ୍ୟାହୃତି, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଶୁଭ ବାରୁଣ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ।
ଜପ୍ତ୍ଵା ଜଲାଞ୍ଜଲିଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଭାସ୍କରଂ ପ୍ରତି ତନ୍ମନାଃ
ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଣାଯାମତ୍ରଯଂ କୃତ୍ଵା ଧ୍ଯାଯେତ୍ ସଂଧ୍ଯାମିତି ଶ୍ରୁତିଃ
ତିନି ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣାୟାମ କରି, ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଶାସ୍ତ୍ର କହିଛି।