କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ତାମ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଜେମା ଵିଵିଧାଃ ପ୍ରଜାଃ

ସେଇ ଭଗବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।

କପର୍ଦିନୋ ନିରାତଙ୍କାଂସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରାନ୍ ନୀଲଲୋହିତାନ୍

ଜଟାଧାରୀ, ଭୟରହିତ, ତିନିଟି ଆଖି, ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର।

ପ୍ରଜାଃ ସ୍ତ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ଜଗନ୍ନାଥ ସୃଜ ତ୍ଵମଶୁଭାଃ ପ୍ରଜାଃ

ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ମୁଁ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବି, ତୁମେ ଅଶୁଭ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କର।

ସ୍ଥାନାଭିମାନିନଃ ସର୍ଵାନ୍ ଗଦତସ୍ତାନ୍ ନିବୋଧତ

ମୁଁ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଥାନର ଅଧିପତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହୁଛି, ଶୁଣ।

ନଦ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ରାଃ ଶୈଲାଶ୍ଚ ଵୃକ୍ଷା ଵୀରୁଧ ଏଵ ଚ

ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ଗଛ ଓ ଔଷଧି।

ଅର୍ଧମାସାଶ୍ଚ ମାସାଶ୍ଚ ଅଯନାବ୍ଦଯୁଗାଦଯଃ

ପକ୍ଷ, ମାସ, ଅୟନ, ବର୍ଷ ଓ ଯୁଗ।

ଦକ୍ଷମତ୍ରିଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ଧର୍ମଂ ସଂକଲ୍ପମେଵ ଚ

ଦକ୍ଷ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ଧର୍ମ ଓ ସଂକଳ୍ପ।

ଶିରସୋ ଽଙ୍ଗିରସଂ ଦେଵୋ ହୃଦଯାଦ୍ ଭୃଗୁମେଵ ଚ

ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡୁରୁ ଦେବ ଅଙ୍ଗିରାସ ଓ ହୃଦୟରୁ ଭୃଗୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ସଂକଲ୍ପଂ ଚୈଵ ସଂକଲ୍ପାତ୍ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ

ସଂକଳ୍ପରୁ ସଂକଳ୍ପ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ।

ଅପାନାତ୍ କ୍ରତୁମଵ୍ଯଗ୍ରଂ ସମାନାଚ୍ଚ ଵସିଷ୍ଠକମ୍

ତାଙ୍କର ଅପାନରୁ ଅଚଳ କ୍ରତୁ ଓ ସମାନରୁ ବଶିଷ୍ଠ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଆସ୍ଥାଯ ମାନଵଂ ରୂପଂ ଧର୍ମସ୍ତୈଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତିତଃ

ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ସିସୃକ୍ଷୁରମ୍ଭାଂସ୍ଯେତାନି ସ୍ଵମାତ୍ମାନମଯୂଯୁଜତ୍

ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

ତତୋ ଽସ୍ଯ ଜଘନାତ୍ ପୂର୍ଵମସୁରା ଜଜ୍ଞିରେ ସୁତାଃ

ତାପରେ ତାଙ୍କର ନିମ୍ନ ଅଂଶରୁ ପ୍ରଥମେ ଅସୁର ସନ୍ତାନମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ସା ତମୋବହୁଲା ଯସ୍ମାତ୍ ପ୍ରଜାସ୍ତସ୍ଯାଂସ୍ଵପନ୍ତ୍ଯତଃ

ସେଇ ରାତି ଅତି ଅନ୍ଧାରାରେ ଭରିଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ସମୟରେ ଶୁଅନ୍ତି।

ତତୋ ଽସ୍ଯ ମୁଖତୋ ଦେଵା ଦୀଵ୍ଯତଃ ସଂପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ

ତାପରେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ଦେବତାମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ।

ତସ୍ମାଦହୋ ଧର୍ମଯୁକ୍ତା ଦେଵତାଃ ସମୁପାସତେ

ଏହିକାରଣରୁ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।

ପିତୃଵନ୍ମନ୍ଯମାନସ୍ଯ ପିତରଃ ସଂପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ

ସେ ନିଜକୁ ପିତୃ ଭାବିଲେ, ତେବେ ପିତୃଗଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ସାପଵିଦ୍ଧା ତନୁସ୍ତେନ ସଦ୍ଯଃ ସନ୍ଧ୍ଯା ଵ୍ଯଜାଯତ

ତାଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେଇ ଦେହ ତୁରନ୍ତ ସନ୍ଧ୍ୟାର ରୂପ ନେଲା।

ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପିତୄଣାଂ ତୁ ମୂର୍ତିଃ ସନ୍ଧ୍ଯା ଗରୀଯସୀ

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପିତୃମାନେ ଯେଉଁ ସନ୍ଧ୍ୟାର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ରୂପ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।

ଉପାସତେ ତଦା ଯୁକ୍ତା ରାତ୍ର୍ଯହ୍ନୋର୍ମଧ୍ଯମାଂ ତନୁମ୍

ସେ ସମୟରେ, ଯେମାନେ ରାତି ସହ ଏକତ୍ରିତ, ସେମାନେ ଦିନ ଓ ରାତିର ମଧ୍ୟର ରୂପକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।

ତତୋ ଽସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ ପୁତ୍ରା ମନୁଷ୍ଯା ରଜସାଵୃତାଃ

ତାପରେ, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ରଜୋଗୁଣରେ ଆବୃତ, ସେମାନେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ତ୍ରା ସା ଚାଭଵଦ୍ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରାକ୍ସନ୍ଧ୍ଯା ଯାବିଧୀଯତେ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପୂର୍ବସନ୍ଧ୍ୟା ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା।

ମୂର୍ତି ତମୋରଜଃ ପ୍ରାଯାଂ ପୁନରେଵାଭ୍ଯଯୂଯୁଜତ୍

ସେ ପୁଣିଥରେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ରଜୋଗୁଣରେ ପ୍ରଧାନ ଥିବା ଏକ ରୂପ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।

ପୁତ୍ରାସ୍ତମୋରଜଃ ପ୍ରାଯା ବଲିନସ୍ତେ ନିଶାଚରାଃ

ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ରଜୋଗୁଣରେ ପ୍ରଧାନ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନିଶାଚର ଥିଲେ।

ରଜସ୍ତମୋଭ୍ଯାମାଵିଷ୍ଟାଂସ୍ତତୋ ଽନ୍ଯାନସୃଜତ୍ ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ, ପ୍ରଭୁ ରଜୋ ଓ ତମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ମୁଖତୋ ଽଜାନ୍ ସସର୍ଜାନ୍ଯାନ୍ ଉଦରାଦ୍ଗାଶ୍ଚନିର୍ମମେ

ସେ ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପେଟରୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଔପଧ୍ଯଃ ଫଲମୂଲିନ୍ଯୋ ରୋମଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ

ତାଙ୍କର ଲୋମରୁ, ଜଙ୍ଗଲ ଫଳ ଖାଉଥିବା ମହିଳାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଂ ଚ ଯଜ୍ଞାନାଂ ନିର୍ମମେ ପ୍ରଥମାନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ସେ ପ୍ରଥମେ ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ବୃହତ୍ସାମ ତଥୋକ୍ଥଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାଦସୃଜନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହର ଡାହାଣପଟରୁ ବୃହତ୍ସାମ ଓ ଉକ୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।