କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ନଵମଶ୍ଚୈଵ କୌମାରଃ ପ୍ରାକୃତା ଵୈକୃତାସ୍ତ୍ଵିମେ

ନବମ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି କିଶୋରମାନଙ୍କର; ଏମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ବିକୃତି ସୃଷ୍ଟି।

ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ମୁଖ୍ଯାଦ୍ଯା ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଧାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିଗୁଡ଼ିକ ଜ୍ଞାନପୂର୍ବକ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

ଋଭୁଂ ସନାତ୍କୁମାରଂ ଚ ପୂର୍ଵମେଵ ପ୍ରଜାପତିଃ

ପ୍ରଜାପତି ପୂର୍ବରୁ ଋଭୁ ଓ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।

ଈଶ୍ଵରାସକ୍ତମନସୋ ନ ସୃଷ୍ଟୌ ଦଧିରେ ମତିମ୍

ସେମାନଙ୍କର ମନ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଲାଗିଥିଲା, ସୃଷ୍ଟିରେ ମନ ଦେଲେ ନାହିଁ।

ମୁମୋହ ମାଯଯା ସଦ୍ଯୋ ମାଯିନଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ମାୟାରେ, ସେମାନେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ।

ନାରାଯଣୋ ମହାଯୋଗୀ ଯୋଗିଚିତ୍ତାନୁରଞ୍ଜନଃ

ନାରାୟଣ, ମହାଯୋଗୀ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ସ ତପ୍ଯମାନୋ ଭଗଵାନ୍ ନ କିଞ୍ଚିତ୍ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତ

ସେ ଭଗବାନ୍ ଯଦିଓ କଷ୍ଟସାଧନା କରୁଥିଲେ, କିଛି ମିଳିଲା ନାହିଁ।

କ୍ରୋଧାଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରାପତନ୍ନଶ୍ରୁ ବିନ୍ଦଵଃ

କ୍ରୋଧରେ ଭରିଥିବା ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଆଖିରୁ ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁ ପଡିଲା।

ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ମହାଦେଵଃ ଶରଣ୍ଯୋ ନୀଲଲୋହିତଃ

ସେଠାରୁ ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଶରଣଦାତା ମହାଦେବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ଵିଦ୍ଵାଂସଃ ସ୍ଵାତ୍ମସ୍ଥଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ଯିଏ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଦେଖନ୍ତି।

ତାମ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଜେମା ଵିଵିଧାଃ ପ୍ରଜାଃ

ସେଇ ଭଗବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।

କପର୍ଦିନୋ ନିରାତଙ୍କାଂସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରାନ୍ ନୀଲଲୋହିତାନ୍

ଜଟାଧାରୀ, ଭୟରହିତ, ତିନିଟି ଆଖି, ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର।

ପ୍ରଜାଃ ସ୍ତ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ଜଗନ୍ନାଥ ସୃଜ ତ୍ଵମଶୁଭାଃ ପ୍ରଜାଃ

ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ମୁଁ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବି, ତୁମେ ଅଶୁଭ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କର।

ସ୍ଥାନାଭିମାନିନଃ ସର୍ଵାନ୍ ଗଦତସ୍ତାନ୍ ନିବୋଧତ

ମୁଁ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଥାନର ଅଧିପତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହୁଛି, ଶୁଣ।

ନଦ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ରାଃ ଶୈଲାଶ୍ଚ ଵୃକ୍ଷା ଵୀରୁଧ ଏଵ ଚ

ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ଗଛ ଓ ଔଷଧି।

ଅର୍ଧମାସାଶ୍ଚ ମାସାଶ୍ଚ ଅଯନାବ୍ଦଯୁଗାଦଯଃ

ପକ୍ଷ, ମାସ, ଅୟନ, ବର୍ଷ ଓ ଯୁଗ।

ଦକ୍ଷମତ୍ରିଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ଧର୍ମଂ ସଂକଲ୍ପମେଵ ଚ

ଦକ୍ଷ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ଧର୍ମ ଓ ସଂକଳ୍ପ।

ଶିରସୋ ଽଙ୍ଗିରସଂ ଦେଵୋ ହୃଦଯାଦ୍ ଭୃଗୁମେଵ ଚ

ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡୁରୁ ଦେବ ଅଙ୍ଗିରାସ ଓ ହୃଦୟରୁ ଭୃଗୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ସଂକଲ୍ପଂ ଚୈଵ ସଂକଲ୍ପାତ୍ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ

ସଂକଳ୍ପରୁ ସଂକଳ୍ପ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ।

ଅପାନାତ୍ କ୍ରତୁମଵ୍ଯଗ୍ରଂ ସମାନାଚ୍ଚ ଵସିଷ୍ଠକମ୍

ତାଙ୍କର ଅପାନରୁ ଅଚଳ କ୍ରତୁ ଓ ସମାନରୁ ବଶିଷ୍ଠ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଆସ୍ଥାଯ ମାନଵଂ ରୂପଂ ଧର୍ମସ୍ତୈଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତିତଃ

ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ସିସୃକ୍ଷୁରମ୍ଭାଂସ୍ଯେତାନି ସ୍ଵମାତ୍ମାନମଯୂଯୁଜତ୍

ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

ତତୋ ଽସ୍ଯ ଜଘନାତ୍ ପୂର୍ଵମସୁରା ଜଜ୍ଞିରେ ସୁତାଃ

ତାପରେ ତାଙ୍କର ନିମ୍ନ ଅଂଶରୁ ପ୍ରଥମେ ଅସୁର ସନ୍ତାନମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ସା ତମୋବହୁଲା ଯସ୍ମାତ୍ ପ୍ରଜାସ୍ତସ୍ଯାଂସ୍ଵପନ୍ତ୍ଯତଃ

ସେଇ ରାତି ଅତି ଅନ୍ଧାରାରେ ଭରିଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ସମୟରେ ଶୁଅନ୍ତି।

ତତୋ ଽସ୍ଯ ମୁଖତୋ ଦେଵା ଦୀଵ୍ଯତଃ ସଂପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ

ତାପରେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ଦେବତାମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ।

ତସ୍ମାଦହୋ ଧର୍ମଯୁକ୍ତା ଦେଵତାଃ ସମୁପାସତେ

ଏହିକାରଣରୁ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।

ପିତୃଵନ୍ମନ୍ଯମାନସ୍ଯ ପିତରଃ ସଂପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ

ସେ ନିଜକୁ ପିତୃ ଭାବିଲେ, ତେବେ ପିତୃଗଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ସାପଵିଦ୍ଧା ତନୁସ୍ତେନ ସଦ୍ଯଃ ସନ୍ଧ୍ଯା ଵ୍ଯଜାଯତ

ତାଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେଇ ଦେହ ତୁରନ୍ତ ସନ୍ଧ୍ୟାର ରୂପ ନେଲା।

ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପିତୄଣାଂ ତୁ ମୂର୍ତିଃ ସନ୍ଧ୍ଯା ଗରୀଯସୀ

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପିତୃମାନେ ଯେଉଁ ସନ୍ଧ୍ୟାର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ରୂପ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।