ଦୈଵତାନ୍ଯପି ଗଚ୍ଛେତ କୁର୍ଯାଦ୍ ଭାର୍ଯାଭିପୋଷଣମ୍
ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ସହ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀଙ୍କ ଭଲରେ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଵୋତାତ୍ମହିତଂ ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନିକମ୍ପକଃ
ସେ ସବୁବେଳେ ନିଜ ଭଲ ପାଇଁ କାମ କରିବା ସହ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି କରୁଣା ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ଵେଷଵାଗ୍ବୁଦ୍ଧିସାରୂପ୍ଯମାଚରନ୍ ଵିଚରେତ୍ ସଦା
ସେ ପୋଷାକ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ମନରେ ସମତା ରଖି ସବୁବେଳେ ଉଚିତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତମାଚାରଂ ନିଷେଵେତ ନେହେତାନ୍ଯତ୍ର କର୍ହିଚିତ୍
ସେ ଏହି ଆଚରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ, କେବେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ତେନ ଯାଯାତ୍ ସତାଂ ମାର୍ଗଂ ତେନ ଗଚ୍ଛନ୍ ନ ରିଷ୍ଯତି
ଏହିପରି ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସେ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଏହା ଅନୁସରଣ କଲେ କେବେ ଅଧୋପତନ ହୁଏ ନାହିଁ।
ସତ୍ଯଵାଦୀ ଜିତକ୍ରୋଧୋ ବ୍ରହ୍ମଭୂଯାଯ କଲ୍ପତେ
ଯିଏ ସତ୍ୟ କୁହେ ଓ କ୍ରୋଧ ଉପରେ ଜୟ କରିଥାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
ଅନସୂଯୀ ମୃଦୁର୍ଦାନ୍ତୋ ଗୃହସ୍ଥଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ଵର୍ଧତେ
ଯିଏ ଇର୍ଷ୍ୟା ରହିତ, ମୃଦୁ ଓ ନିୟମିତ ଅନୁଶାସନ ରଖେ, ସେ ଗୃହସ୍ଥ ପରଲୋକରେ ଉନ୍ନତି ପାଏ।
ସାଵିତ୍ରୀଜାପ୍ଯନିରତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକୃନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ଗୃହୀ
ଯିଏ ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଓ ପିତୃକର୍ମ କରିଥାଏ, ସେ ଗୃହସ୍ଥ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଦାନ୍ତୋ ଯଜ୍ଵା ଦେଵଭକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯିଏ ନିୟମିତ ଅନୁଶାସନ ରଖେ, ଯଜ୍ଞ କରେ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
କୁର୍ଯାଦହରହର୍ନିତ୍ଯଂ ନମସ୍ଯେତ୍ ପ୍ରଯତଃ ସୁରାନ୍
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହସ୍ଥସ୍ତୁ ସମାଖ୍ଯାତୋ ନ ଗୃହେଣ ଗୃହୀ ଭଵେତ୍
କେବଳ ଘର ଥିଲେ ଗୃହସ୍ଥ କୁହାଯାଏ ନାହିଁ, ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ମାତ୍ର ଗୃହସ୍ଥ ହୁଏ।
ଅଧ୍ଯାତ୍ମନିରତଂ ଜ୍ଞାନମେତଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଲକ୍ଷଣମ୍
ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା ଏହି ଜ୍ଞାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ।
ଯଥାଶକ୍ତିଂ ଚରନ୍ କର୍ମ ନିନ୍ଦିତାନି ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ଯେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ନିନ୍ଦା ହେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର।
ଗୃହସ୍ଥୋ ମୁଚ୍ଯତେ ବନ୍ଧାତ୍ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଗୃହସ୍ଥ ମନୁଷ୍ୟ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଏଥିରେ ଆଉ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।
ଅନ୍ଯମନ୍ଯୁସମୁତ୍ଥାନାଂ ଦୋଷାଣାଂ ମର୍ଷଣଂ କ୍ଷମା
ଅନ୍ୟର କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ସହିବାକୁ ଯାହାକୁ କ୍ଷମା କୁହାଯାଏ।
ଦଯେତି ମୁନଯଃ ପ୍ରାହୁଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଧର୍ମସ୍ଯ ସାଧନମ୍
ମୁନିମାନେ କହନ୍ତି, ଦୟା ହେଉଛି ଧର୍ମ ପାଇଁ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ଉପାୟ।
ଵିଜ୍ଞାନମିତି ତଦ୍ ଵିଦ୍ଯାଦ୍ ଯେନ ଧର୍ମୋ ଵିଵର୍ଧତେ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ସେଇଠାକୁ ଜ୍ଞାନ ବୋଲି ଜାଣିବା।
ଧର୍ମକାର୍ଯାନ୍ନିଵୃତ୍ତଶ୍ଚେନ୍ନ ତଦ୍ ଵିଜ୍ଞାନମିଷ୍ଯତେ
ଯଦି କେହି ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଦୂରେଇଯାଏ, ତାହାକୁ ଜ୍ଞାନ ବୋଲି ମନାଯାଏ ନାହିଁ।
ଯଥାଭୂତପ୍ରଵାଦ୍ ତୁ ସତ୍ଯମାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ
ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି, ଯଥାବସ୍ଥା ଯାହା ଅଛି, ସେଠିକି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ସତ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଅଧ୍ଯାତ୍ମମକ୍ଷରଂ ଵିଦ୍ଯାଦ୍ ଯତ୍ର ଗତ୍ଵା ନ ଶୋଚତି
ଯେଉଁଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଆଉ ଶୋକ ନାହିଁ, ସେଇ ଅକ୍ଷୟ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣିବା।
ସାକ୍ଷାଦ୍ ଦେଵୋ ମହାଦେଵସ୍ତଜ୍ଜ୍ଞାନମିତି କୀର୍ତିତମ୍
ସେଇ ଜ୍ଞାନକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ମହାଦେବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ମହାଯଜ୍ଞପରୋ ଵିପ୍ରୋ ଲଭତେ ତଦନୁତ୍ତମମ୍
ଯିଏ ବଡ଼ ଜ୍ଞରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଇ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ନ ହି ଦେହଂ ଵିନା ରୁଦ୍ରଃ ପୁରୁଷୈର୍ଵିଦ୍ଯତେ ପରଃ
ଦେହ ବିନା କେବେ ରୁଦ୍ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ନାହାନ୍ତି।
ନ ଧର୍ମଵର୍ଜିତଂ କାମମର୍ଥଂ ଵା ମନସା ସ୍ମରେତ୍
ଧର୍ମ ବିନା କାମ କିମ୍ବା ଅର୍ଥକୁ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଧର୍ମୋ ହି ଭଗଵାନ୍ ଦେଵୋ ଗତିଃ ସର୍ଵେଷୁ ଜନ୍ତୁଷୁ
ଧର୍ମ ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ୍, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ସେଇ ଦେବତା ଏବଂ ମୁକ୍ତିର ପଥ।
ନ ଵେଦଦେଵତାନିନ୍ଦାଂ କୁର୍ଯାତ୍ ତୈଶ୍ଚ ନ ସଂଵସେତ୍
କେବେ ବେଦ କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଏମିତି କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିଶିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଧ୍ଯାପଯେତ୍ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ ଵା ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯିଏ ପଢ଼ାଏ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦିଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ନାହିତଂ ନାପ୍ରିଯଂ ଵାକ୍ଯଂ ନ ସ୍ତେନଃ ସ୍ଯାଦ୍ କଦାଚନ
କେବେ ଅପକାରି କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ କେବେ ଚୋରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପରସ୍ଯାପହରଞ୍ଜନ୍ତୁର୍ନରକଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ
ଯିଏ ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ନେଇଯାଏ, ସେ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ନ ଚାନ୍ଯସ୍ମାଦଶକ୍ତଶ୍ଚ ନିନ୍ଦିତାନ୍ ଵର୍ଜଯେଦ୍ ବୁଧଃ
ଏବଂ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଯଦିଓ ଅସମର୍ଥ ଥାଏ, ତଥାପି ଅନ୍ୟର କାରଣରୁ ନିନ୍ଦିତ କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।