କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଓଷ୍ଠାଵଲମୋକୌ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାସୋ ଵିପରିଧାଯ ଚ

ଠୋଠ ଓ ମୁଁହ ଭିତରକୁ ଛୁଇଁ, ପୁନି ନୂଆ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିବା ଦରକାର।

ଷ୍ଠୀଵିତ୍ଵାଧ୍ଯଯନାରମ୍ଭେ କାସଶ୍ଵାସାଗମେ ତଥା

ଥୁ ଫେଙ୍କି ପାଠ ପଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, କିମ୍ବା କାଶିଲେ ବା ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ତେବେ—

ସଂଧ୍ଯଯୋରୁଭଯୋସ୍ତଦ୍ଵଦାଚାନ୍ତୋ ଽପ୍ଯାଚମେତ୍ ପୁନଃ

ଉଭୟ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବରୁ ମୁଁହ ଧୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନି ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

ଆଚାମେଦଶ୍ରୁପାତେ ଵା ଲୋହିତସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ

କାନ୍ଦିଲେ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ, ତାପରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

ଆଚାନ୍ତୋ ଽପ୍ଯାଚମେତ୍ ସୁପ୍ତ୍ଵା ସକୃତ୍ସକୃଦଥାନ୍ଯତଃ

ମୁଁହ ଧୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୋଇ ଉଠିଲେ, ଏକଥର କିମ୍ବା ବାରମ୍ବାର, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାରଣରେ ମଧ୍ୟ ପୁନି ମୁଁହ ଧୋଇବା ଦରକାର।

ସ୍ତ୍ରୀଣାମଥାତ୍ମନଃ ସ୍ପର୍ଶେ ନୀଵୀଂ ଵା ପରିଧାଯ ଚ

ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀକୁ ବା ନିଜକୁ ଛୁଇଁଲେ, କିମ୍ବା ନିମ୍ନବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ, ତେବେ—

କେଶାନାଂ ଚାତ୍ମନଃ ସ୍ପର୍ଶେ ଵାସସୋ ଽକ୍ଷାଲିତସ୍ଯ ଚ

ନିଜ କେଶ ଛୁଇଁଲେ, କିମ୍ବା ଅଧୋଧୋଇ ନଥିବା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଲେ, ତେବେ—

ଶୌଚେପ୍ସୁଃ ସର୍ଵଦାଚାମେଦାସୀନଃ ପ୍ରାଗୁଦଙ୍ମୁଖଃ

ପବିତ୍ରତା ଚାହିଁଲେ, ସବୁବେଳେ ପୂର୍ବ ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସି, ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

ଅକୃତ୍ଵା ପାଦଯୋଃ ଶୌଚମାଚାନ୍ତୋ ଽପ୍ଯଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍

ପାଦ ଧୋଇନଥିଲେ, ମୁଁହ ଧୋଇଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ।

ନ ଚୈଵ ଵର୍ଷଧାରାଭିର୍ନ ତିଷ୍ଠନ୍ ନୋଦ୍ଧୃତୋଦକୈଃ

ବର୍ଷାର ପାଣିରେ, ବା ଦଣ୍ଡା ହୋଇ ବା ଉଠାଇ ଆଣିଥିବା ପାଣିରେ ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ନ ପାଦୁକାସନସ୍ଥୋ ଵା ବହିର୍ଜାନୁରଥାପି ଵା

ପାଦୁକା ବା ଆସନ ଉପରେ ବସି, ବା ଘୁଁଡ଼ି ବାହାରେ ରଖି, ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାବରେ ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ନାଵୀକ୍ଷିତାଭିଃ ଫେନାଦ୍ଯୈରୁପେତାଭିରଥାପି ଵା

ଫେନ ଭରା କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର ପାଣିରେ, ବା ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଦେଖିଥିବା ପାଣିରେ ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ନ ଚୈଵାଙ୍ଗୁଲିଭିଃ ଶବ୍ଦଂ ନ କୁର୍ଵନ୍ ନାନ୍ଯମାନସଃ

ଆଉ ଆଉଁଳିରେ ଶବ୍ଦ କରି, କିମ୍ବା ମନ ଅନ୍ୟତିରେ ରଖି ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ନ ପାଣିକ୍ଷୁଭିତାଭିର୍ଵା ନ ବହିଷ୍କକ୍ଷ ଏଵ ଵା

ହାତ ହଲଚଲ କରି ମୁଁହ ଧୋଇବା, କିମ୍ବା ବାହାର ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ପ୍ରାଶିତାଭିସ୍ତଥାଵୈଶ୍ଯଃ ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରୌ ସ୍ପର୍ଶତୋ ଽନ୍ତତଃ

ଯେଉଁ ପାଣି ବୈଶ୍ୟ, ନାରୀ ବା ଶୂଦ୍ର ପିଇଥିବେ, କିମ୍ବା ଛୁଇଁଥିବେ, ସେହି ପାଣିରେ ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଅନ୍ତରାଙ୍ଗୁଷ୍ଠଦେଶିନ୍ଯୋ ପିତୄଣାଂ ତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍

ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ତାର ଆଉଁଳି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାଣି ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ।

ଅଙ୍ଗୁଲ୍ଯଗ୍ରେ ସ୍ମୃତଂ ଦୈଵଂ ତଦେଵାର୍ଷଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍

ଆଉଁଳି ଟିପରେ ଥିବା ପାଣିକୁ 'ଦିବ୍ୟ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହାକୁ 'ଋଷିମାନ୍ୟ' ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି।

ତଦେଵ ସୌମିକଂ ତୀର୍ଥମେତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ମୁହ୍ଯତି

ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଜାଣିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହିଠାରେ ମାତ୍ର ଶୁଭ ତୀର୍ଥ ଅଛି।

କାଯେନ ଵାଥ ଦୈଵେନ ତୁ ପିତ୍ର୍ଯେଣ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଶରୀରରେ କିମ୍ବା ଭାଗ୍ୟରେ କିମ୍ବା ପିତୃପକ୍ଷରେ—

ସଂମୃଜ୍ଯାଙ୍ଗୁଷ୍ଠମୂଲେନ ମୁଖଂ ଵୈ ସମୁପସ୍ପୃଶେତ୍

ଅଙ୍ଗୁଠିର ତଳ ଭାଗରେ ମୁଁହକୁ ସଫା କରି ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।

ତର୍ଜନ୍ଯଙ୍ଗୁଷ୍ଠଯୋଗେନ ସ୍ପୃଶେନ୍ନାସାପୃଟଦ୍ଵଯମ୍

ତର୍ଜନୀ ଓ ଅଙ୍ଗୁଠିକୁ ଏକାତ୍ମ କରି, ନାକର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।

ସଂସ୍ପୃଶେଦ୍ ଵା ଶିରସ୍ତଦ୍ଵଦଙ୍ଗୁଷ୍ଠେନାଥଵା ଦ୍ଵଯମ୍

ନହେଲେ, ଏହିପରି ଅଙ୍ଗୁଠିଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡକୁ କିମ୍ବା ଦୁଇଠିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବେ।

ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହେଶଶ୍ଚ ଭଵନ୍ତୀତ୍ଯନୁଶୁଶ୍ରୁମଃ

ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ଏପରି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି।

ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଯୋର୍ଲୋଚନଯୋଃ ପ୍ରୀଯେତେ ଶଶିଭାସ୍କରୌ

ଦୁଇ ଚକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

କର୍ଣଯୋଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟଯୋସ୍ତଦ୍ଵତ୍ ପ୍ରୀଯେତେ ଚାନିଲାନଲୌ

ଏହିପରି, ଦୁଇ କାନ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ମୂର୍ଧ୍ନି ସଂସ୍ପର୍ଶନାଦେକଃ ପ୍ରୀତଃ ସ ପୁରୁଷୋ ଭଵେତ୍

ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।

ଦନ୍ତଵଦ୍ ଦନ୍ତଲଗ୍ନେଷୁ ଜିହ୍ଵାସ୍ପର୍ଶେ ଽଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍

ଜିଭ ଦାନ୍ତ କିମ୍ବା ଦାନ୍ତରେ ଲାଗିଥିବା କିଛିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଅଶୁଚି ହୁଏ।

ଭୂମିଗୈସ୍ତେ ସମା ଜ୍ଞେଯା ନ ତୈରପ୍ରଯତୋ ଭଵେତ୍

ଭୂମିରେ ରଖାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ଭୂମି ସମାନ ଭାବିବା ଉଚିତ; ଏମାନେ ଉପରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିନା କାମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଫଲମୂଲେ ଚେକ୍ଷୁଦଣ୍ଡେ ନ ଦୋଷଂ ପ୍ରାହ ଵେ ମନୁଃ

ମନୁ କହିଛନ୍ତି, ଫଳ, କନ୍ଦମୂଳ କିମ୍ବା ଖଣ୍ଡସାକରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।