କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଶ୍ରୀକାମୈଃ ସାଦରଂ ସଦା

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଆଦର ସହିତ ସେଠି କଥା ହେବା ଉଚିତ।

ଜ୍ଞାନକର୍ମଗୁଣୋପେତା ଯଦ୍ଯପ୍ଯେତେ ବହୁଶ୍ରୁତାଃ

ଏମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମର ଗୁଣରେ ଯଦିଓ ଯୁକ୍ତ ଓ ବହୁତ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିଛନ୍ତି,

ସଵର୍ଣେଷୁ ସଵର୍ଣାନାଂ କାର୍ଯମେଵାଭିଵାଦନମ୍

ସମାନ ବର୍ଗର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେହି ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ମାତ୍ର ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

ପତିରେକୋ ଗୁରୁଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସର୍ଵତ୍ରାଭ୍ଯାଗତୋ ଗୁରୁଃ

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ଏକମାତ୍ର ଗୁରୁ; ସେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଗୁରୁ।

ମାନ୍ଯସ୍ଥାନାନି ପଞ୍ଚାହୁଃ ପୂର୍ଵଂ ପୂର୍ଵଂ ଗୁରୂତ୍ତରାତ୍

ମାନ୍ୟତାର ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ଥାନ ଅଛି ବୋଲି କହାଯାଏ, ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଟି ପରବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଉତ୍ତମ।

ଯତ୍ର ସ୍ଯୁଃ ସୋ ଽତ୍ର ମାନାର୍ହଃ ଶୂଦ୍ରୋ ଽପି ଦଶମୀଂ ଗତଃ

ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସେମାନେ ମାନ୍ୟ; ଦଶମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟ।

ଵୃଦ୍ଧାଯ ଭାରବୁଗ୍ନାଯ ରୋଗିଣେ ଦୁର୍ବଲାଯ ଚ

ବୃଦ୍ଧ, ଭାର ଉଠାଇ ମୁଢ଼ି ହୋଇଯାଇଥିବା, ରୋଗୀ ଓ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକଙ୍କୁ

ନିଵେଦ୍ଯ ଗୁରଵେ ଽଶ୍ନୀଯାଦ୍ ଵାଗ୍ଯତସ୍ତଦନୁଜ୍ଞଯା

ଗୁରୁଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ମନ ଓ କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ।

ଭଵନ୍ମଧ୍ଯଂ ତୁ ରାଜନ୍ଯୋ ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁ ଭଵଦୁତ୍ତରମ୍

ସଭା ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଉଭୟ ରହିବେ, ବଣିକ ସଭାଠାରୁ ଉପରେ ବସିବେ।

ଭିକ୍ଷେତ ଭିକ୍ଷାଂ ପ୍ରଥମଂ ଯା ଚୈନଂ ନ ଵିମାନଯେତ୍

ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ପ୍ରଥମେ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଉଚିତ।

ଭୈକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯ ଚରଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପତିତାଦିଷୁ ଵର୍ଜିତମ୍

ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ପ୍ରଥା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, କିନ୍ତୁ ପତିତ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଲୋକଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି।

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାହରେଦ୍ ଭୈକ୍ଷଂ ଗୃହେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯତୋ ଽନ୍ଵହମ୍

ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପ୍ରତିଦିନ ଉତ୍ସାହ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଘରଘରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଉଚିତ।

ଅଲାଭେ ତ୍ଵନ୍ଯଗେହାନାଂ ପୂର୍ଵଂ ପୂର୍ଵଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍

ଯଦି ଭିକ୍ଷା ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ପୂର୍ବରୁ ଯାଇଥିବା ଘରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମେ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ।

ନିଯମ୍ଯ ପ୍ରଯତୋ ଵାଚଂ ଦିଶସ୍ତ୍ଵନଵଲୋକଯନ୍

ମନ ଓ କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ନ ଚାହିଁ,

ଭୁଞ୍ଜୀତ ପ୍ରଯତୋ ନିତ୍ଯଂ ଵାଗ୍ଯତୋ ଽନନ୍ଯମାନସଃ

ସଦା ଉତ୍ସାହ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କଥା ସହିତ, ମନକୁ ଅନ୍ୟତର ନ କରି, ଖାଇବା ଉଚିତ।

ଭୈକ୍ଷ୍ଯେଣ ଵ୍ରତିନୋ ଵୃତ୍ତିରୁପଵାସସମା ସ୍ମୃତା

ଯେମାନେ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଭିକ୍ଷା ଉପରେ ଜୀବିକା ରହିବାକୁ ଉପବାସ ସମାନ ମନାଯାଏ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୃଷ୍ଯେତ୍ ପ୍ରସୀଦେଚ୍ଚ ପ୍ରତିନନ୍ଦେଚ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ

ଦେଖିଲେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବା, ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇ ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ।

ଅପୁଣ୍ଯଂ ଲୋକଵିଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ତସ୍ମାତ୍ ତତ୍ପରିଵର୍ଜଯେତ୍

ଯାହା ଅପବିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ, ସେଥିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ।

ନାଦ୍ଯାଦୁଦଙ୍ମୁଖୋ ନିତ୍ଯଂ ଵିଧିରେଷ ସନାତନଃ

ସଦା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନିୟମ।

ଶୁଚୌ ଦେଶେ ସମାସୀନୋ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଦ୍ଵିରୁପସ୍ପୃଶେତ୍

ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସି, ଭୋଜନ କରିବା ପରେ ଦୁଇଥର ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

ଓଷ୍ଠାଵଲମୋକୌ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାସୋ ଵିପରିଧାଯ ଚ

ଠୋଠ ଓ ମୁଁହ ଭିତରକୁ ଛୁଇଁ, ପୁନି ନୂଆ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିବା ଦରକାର।

ଷ୍ଠୀଵିତ୍ଵାଧ୍ଯଯନାରମ୍ଭେ କାସଶ୍ଵାସାଗମେ ତଥା

ଥୁ ଫେଙ୍କି ପାଠ ପଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, କିମ୍ବା କାଶିଲେ ବା ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ତେବେ—

ସଂଧ୍ଯଯୋରୁଭଯୋସ୍ତଦ୍ଵଦାଚାନ୍ତୋ ଽପ୍ଯାଚମେତ୍ ପୁନଃ

ଉଭୟ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବରୁ ମୁଁହ ଧୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନି ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

ଆଚାମେଦଶ୍ରୁପାତେ ଵା ଲୋହିତସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ

କାନ୍ଦିଲେ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ, ତାପରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

ଆଚାନ୍ତୋ ଽପ୍ଯାଚମେତ୍ ସୁପ୍ତ୍ଵା ସକୃତ୍ସକୃଦଥାନ୍ଯତଃ

ମୁଁହ ଧୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୋଇ ଉଠିଲେ, ଏକଥର କିମ୍ବା ବାରମ୍ବାର, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାରଣରେ ମଧ୍ୟ ପୁନି ମୁଁହ ଧୋଇବା ଦରକାର।

ସ୍ତ୍ରୀଣାମଥାତ୍ମନଃ ସ୍ପର୍ଶେ ନୀଵୀଂ ଵା ପରିଧାଯ ଚ

ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀକୁ ବା ନିଜକୁ ଛୁଇଁଲେ, କିମ୍ବା ନିମ୍ନବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ, ତେବେ—

କେଶାନାଂ ଚାତ୍ମନଃ ସ୍ପର୍ଶେ ଵାସସୋ ଽକ୍ଷାଲିତସ୍ଯ ଚ

ନିଜ କେଶ ଛୁଇଁଲେ, କିମ୍ବା ଅଧୋଧୋଇ ନଥିବା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଲେ, ତେବେ—

ଶୌଚେପ୍ସୁଃ ସର୍ଵଦାଚାମେଦାସୀନଃ ପ୍ରାଗୁଦଙ୍ମୁଖଃ

ପବିତ୍ରତା ଚାହିଁଲେ, ସବୁବେଳେ ପୂର୍ବ ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସି, ମୁଁହ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

ଅକୃତ୍ଵା ପାଦଯୋଃ ଶୌଚମାଚାନ୍ତୋ ଽପ୍ଯଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍

ପାଦ ଧୋଇନଥିଲେ, ମୁଁହ ଧୋଇଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ।