କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସ ପୁତ୍ରଃ ସକଲଂ ଧର୍ମମାପ୍ନୁଯାତ୍ ତେନ କର୍ମଣା

ଏପରି ପୁଅ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଲାଭ କରେ।

ତଯୋଃ ପ୍ରତ୍ଯୁପକାରୋ ଽପି ନ କଥଞ୍ଚନ ଵିଦ୍ଯତେ

ସେମାନଙ୍କୁ କେହି କେବେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଋଣ ଶୋଧିପାରିବ ନାହିଁ।

ନ ତାଭ୍ଯାମନନୁଜ୍ଞାତୋ ଧର୍ମମନ୍ଯଂ ସମାଚରେତ୍

ସେମାନଙ୍କର ଅନୁମତି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଧର୍ମସାରଃ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଃ ପ୍ରେତ୍ଯାନନ୍ତଫଲପ୍ରଦଃ

ଏହି ଧର୍ମର ସାର ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପରଲୋକରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଶିଷ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯାଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚାପଦ୍ଯତେ ଦିଵି

ଶିଷ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ତେନ ଦୋଷେଣ ସ ପ୍ରେତ୍ଯ ନିରଯଂ ଘୋରମୃଚ୍ଛତି

ସେ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା, ପରଲୋକରେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ଯାତି ଦାତରି ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ଉପକାରାଦ୍ଧି ଗୌରଵମ୍

ଏହି ଲୋକରେ ଦାତା ଉପକାର କରିଥିବାରୁ ସମ୍ମାନ ପାଏ।

ତେଷାମଥାକ୍ଷଯାଂଲ୍ଲୋକାନ୍ ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵାନ୍ ମନୁଃ

ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ମନୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ କହିଦେଲେ।

ଅସାଵହମିତି ବ୍ରୂଯୁଃ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯ ଯଵୀଯସଃ

ଛୋଟମାନେ ଉଠି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ 'ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଛି' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।

ଭୋଭଵତ୍ପୂର୍ଵକଂ ତ୍ଵେନମଭିଭାଷେତ ଧର୍ମଵିତ୍

ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ 'ଭୋ, ଭବତ୍' ଦ୍ୱାରା ଆଦର ସହିତ ସେଠି କଥା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଶ୍ରୀକାମୈଃ ସାଦରଂ ସଦା

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଆଦର ସହିତ ସେଠି କଥା ହେବା ଉଚିତ।

ଜ୍ଞାନକର୍ମଗୁଣୋପେତା ଯଦ୍ଯପ୍ଯେତେ ବହୁଶ୍ରୁତାଃ

ଏମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମର ଗୁଣରେ ଯଦିଓ ଯୁକ୍ତ ଓ ବହୁତ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିଛନ୍ତି,

ସଵର୍ଣେଷୁ ସଵର୍ଣାନାଂ କାର୍ଯମେଵାଭିଵାଦନମ୍

ସମାନ ବର୍ଗର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେହି ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ମାତ୍ର ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

ପତିରେକୋ ଗୁରୁଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସର୍ଵତ୍ରାଭ୍ଯାଗତୋ ଗୁରୁଃ

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ଏକମାତ୍ର ଗୁରୁ; ସେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଗୁରୁ।

ମାନ୍ଯସ୍ଥାନାନି ପଞ୍ଚାହୁଃ ପୂର୍ଵଂ ପୂର୍ଵଂ ଗୁରୂତ୍ତରାତ୍

ମାନ୍ୟତାର ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ଥାନ ଅଛି ବୋଲି କହାଯାଏ, ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଟି ପରବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଉତ୍ତମ।

ଯତ୍ର ସ୍ଯୁଃ ସୋ ଽତ୍ର ମାନାର୍ହଃ ଶୂଦ୍ରୋ ଽପି ଦଶମୀଂ ଗତଃ

ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସେମାନେ ମାନ୍ୟ; ଦଶମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟ।

ଵୃଦ୍ଧାଯ ଭାରବୁଗ୍ନାଯ ରୋଗିଣେ ଦୁର୍ବଲାଯ ଚ

ବୃଦ୍ଧ, ଭାର ଉଠାଇ ମୁଢ଼ି ହୋଇଯାଇଥିବା, ରୋଗୀ ଓ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକଙ୍କୁ

ନିଵେଦ୍ଯ ଗୁରଵେ ଽଶ୍ନୀଯାଦ୍ ଵାଗ୍ଯତସ୍ତଦନୁଜ୍ଞଯା

ଗୁରୁଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ମନ ଓ କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ।

ଭଵନ୍ମଧ୍ଯଂ ତୁ ରାଜନ୍ଯୋ ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁ ଭଵଦୁତ୍ତରମ୍

ସଭା ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଉଭୟ ରହିବେ, ବଣିକ ସଭାଠାରୁ ଉପରେ ବସିବେ।

ଭିକ୍ଷେତ ଭିକ୍ଷାଂ ପ୍ରଥମଂ ଯା ଚୈନଂ ନ ଵିମାନଯେତ୍

ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ପ୍ରଥମେ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଉଚିତ।

ଭୈକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯ ଚରଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପତିତାଦିଷୁ ଵର୍ଜିତମ୍

ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ପ୍ରଥା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, କିନ୍ତୁ ପତିତ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଲୋକଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି।

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାହରେଦ୍ ଭୈକ୍ଷଂ ଗୃହେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯତୋ ଽନ୍ଵହମ୍

ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପ୍ରତିଦିନ ଉତ୍ସାହ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଘରଘରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଉଚିତ।

ଅଲାଭେ ତ୍ଵନ୍ଯଗେହାନାଂ ପୂର୍ଵଂ ପୂର୍ଵଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍

ଯଦି ଭିକ୍ଷା ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ପୂର୍ବରୁ ଯାଇଥିବା ଘରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମେ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ।

ନିଯମ୍ଯ ପ୍ରଯତୋ ଵାଚଂ ଦିଶସ୍ତ୍ଵନଵଲୋକଯନ୍

ମନ ଓ କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ନ ଚାହିଁ,

ଭୁଞ୍ଜୀତ ପ୍ରଯତୋ ନିତ୍ଯଂ ଵାଗ୍ଯତୋ ଽନନ୍ଯମାନସଃ

ସଦା ଉତ୍ସାହ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କଥା ସହିତ, ମନକୁ ଅନ୍ୟତର ନ କରି, ଖାଇବା ଉଚିତ।

ଭୈକ୍ଷ୍ଯେଣ ଵ୍ରତିନୋ ଵୃତ୍ତିରୁପଵାସସମା ସ୍ମୃତା

ଯେମାନେ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଭିକ୍ଷା ଉପରେ ଜୀବିକା ରହିବାକୁ ଉପବାସ ସମାନ ମନାଯାଏ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୃଷ୍ଯେତ୍ ପ୍ରସୀଦେଚ୍ଚ ପ୍ରତିନନ୍ଦେଚ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ

ଦେଖିଲେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବା, ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇ ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ।

ଅପୁଣ୍ଯଂ ଲୋକଵିଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ତସ୍ମାତ୍ ତତ୍ପରିଵର୍ଜଯେତ୍

ଯାହା ଅପବିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ, ସେଥିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ।

ନାଦ୍ଯାଦୁଦଙ୍ମୁଖୋ ନିତ୍ଯଂ ଵିଧିରେଷ ସନାତନଃ

ସଦା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନିୟମ।