କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଵୈଶ୍ଯଂ କ୍ଷେମଂ ସମାଗମ୍ଯ ଶୂଦ୍ରମାରୋଗ୍ଯମେଵ ତୁ

ଏକ ବୈଶ୍ୟ ସହିତ ମିଳିଲେ ତାଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ସହିତ ମିଳିଲେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାମନା କରିବା ଉଚିତ।

ଵର୍ଣଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପିତୃଵ୍ଯଶ୍ଚ ପୁଂସୋ ଽତ୍ର ଗୁରଵଃ ସ୍ମୃତାଃ

ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଜାତିର ବଡ଼ ଏବଂ ପିତାଙ୍କର ଭାଇ ଗୁରୁ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।

ଶ୍ଵଶ୍ରୂଃ ପିତାମହୀଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଧାତ୍ରୀ ଚ ଗୁରଵଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ

ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶ୍ୱଶୁରୀ, ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପିତାମହୀ ଏବଂ ଧାତ୍ରୀ ଗୁରୁ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।

ଅନୁଵର୍ତନମେତେଷାଂ ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଭିଃ

ମନ, କଥା ଓ କାୟାର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନୈତୈରୁପଵିଶେତ୍ ସାର୍ଧଂ ଵିଵଦେନ୍ନାତ୍ମକାରଣାତ୍

ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିବା କିମ୍ବା ବାଦବିବାଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଉଦିତୋ ଽପି ଗୁଣୈରନ୍ଯୈର୍ଗୁରୁଦ୍ଵେଷୀ ପତତ୍ଯଧଃ

ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଘୃଣା କରେ, ସେ ନିମ୍ନକୁ ପଡ଼ିଯାଏ।

ତେଷାମାଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରଯଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତେଷାଂ ମାତା ସୁପୂଜିତା

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ତିନିଜଣ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଆ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନିତ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଭ୍ରାତା ଚ ଭର୍ତା ଚ ପଞ୍ଚୈତେ ଗୁରଵଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଠାରେ ଭାଇ ଓ ସ୍ୱାମୀ—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ପୂଜନୀଯା ଵିଶେଷେଣ ପଞ୍ଚୈତେ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା

ଯେଉଁଠି ଭୃଦ୍ଧି ଆଶା କରେ, ସେଉଁଠି ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତାଵତ୍ ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ସ୍ଯାତ୍ ତତ୍ପରାଯଣଃ

ପୁଅ ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ି ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କରିବା ଉଚିତ।

ସ ପୁତ୍ରଃ ସକଲଂ ଧର୍ମମାପ୍ନୁଯାତ୍ ତେନ କର୍ମଣା

ଏପରି ପୁଅ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଲାଭ କରେ।

ତଯୋଃ ପ୍ରତ୍ଯୁପକାରୋ ଽପି ନ କଥଞ୍ଚନ ଵିଦ୍ଯତେ

ସେମାନଙ୍କୁ କେହି କେବେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଋଣ ଶୋଧିପାରିବ ନାହିଁ।

ନ ତାଭ୍ଯାମନନୁଜ୍ଞାତୋ ଧର୍ମମନ୍ଯଂ ସମାଚରେତ୍

ସେମାନଙ୍କର ଅନୁମତି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଧର୍ମସାରଃ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଃ ପ୍ରେତ୍ଯାନନ୍ତଫଲପ୍ରଦଃ

ଏହି ଧର୍ମର ସାର ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପରଲୋକରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଶିଷ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯାଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚାପଦ୍ଯତେ ଦିଵି

ଶିଷ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ତେନ ଦୋଷେଣ ସ ପ୍ରେତ୍ଯ ନିରଯଂ ଘୋରମୃଚ୍ଛତି

ସେ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା, ପରଲୋକରେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ଯାତି ଦାତରି ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ଉପକାରାଦ୍ଧି ଗୌରଵମ୍

ଏହି ଲୋକରେ ଦାତା ଉପକାର କରିଥିବାରୁ ସମ୍ମାନ ପାଏ।

ତେଷାମଥାକ୍ଷଯାଂଲ୍ଲୋକାନ୍ ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵାନ୍ ମନୁଃ

ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ମନୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ କହିଦେଲେ।

ଅସାଵହମିତି ବ୍ରୂଯୁଃ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯ ଯଵୀଯସଃ

ଛୋଟମାନେ ଉଠି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ 'ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଛି' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।

ଭୋଭଵତ୍ପୂର୍ଵକଂ ତ୍ଵେନମଭିଭାଷେତ ଧର୍ମଵିତ୍

ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ 'ଭୋ, ଭବତ୍' ଦ୍ୱାରା ଆଦର ସହିତ ସେଠି କଥା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଶ୍ରୀକାମୈଃ ସାଦରଂ ସଦା

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଆଦର ସହିତ ସେଠି କଥା ହେବା ଉଚିତ।

ଜ୍ଞାନକର୍ମଗୁଣୋପେତା ଯଦ୍ଯପ୍ଯେତେ ବହୁଶ୍ରୁତାଃ

ଏମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମର ଗୁଣରେ ଯଦିଓ ଯୁକ୍ତ ଓ ବହୁତ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିଛନ୍ତି,

ସଵର୍ଣେଷୁ ସଵର୍ଣାନାଂ କାର୍ଯମେଵାଭିଵାଦନମ୍

ସମାନ ବର୍ଗର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେହି ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ମାତ୍ର ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

ପତିରେକୋ ଗୁରୁଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସର୍ଵତ୍ରାଭ୍ଯାଗତୋ ଗୁରୁଃ

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ଏକମାତ୍ର ଗୁରୁ; ସେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଗୁରୁ।

ମାନ୍ଯସ୍ଥାନାନି ପଞ୍ଚାହୁଃ ପୂର୍ଵଂ ପୂର୍ଵଂ ଗୁରୂତ୍ତରାତ୍

ମାନ୍ୟତାର ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ଥାନ ଅଛି ବୋଲି କହାଯାଏ, ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଟି ପରବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଉତ୍ତମ।

ଯତ୍ର ସ୍ଯୁଃ ସୋ ଽତ୍ର ମାନାର୍ହଃ ଶୂଦ୍ରୋ ଽପି ଦଶମୀଂ ଗତଃ

ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସେମାନେ ମାନ୍ୟ; ଦଶମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟ।

ଵୃଦ୍ଧାଯ ଭାରବୁଗ୍ନାଯ ରୋଗିଣେ ଦୁର୍ବଲାଯ ଚ

ବୃଦ୍ଧ, ଭାର ଉଠାଇ ମୁଢ଼ି ହୋଇଯାଇଥିବା, ରୋଗୀ ଓ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକଙ୍କୁ

ନିଵେଦ୍ଯ ଗୁରଵେ ଽଶ୍ନୀଯାଦ୍ ଵାଗ୍ଯତସ୍ତଦନୁଜ୍ଞଯା

ଗୁରୁଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ମନ ଓ କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ।

ଭଵନ୍ମଧ୍ଯଂ ତୁ ରାଜନ୍ଯୋ ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁ ଭଵଦୁତ୍ତରମ୍

ସଭା ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଉଭୟ ରହିବେ, ବଣିକ ସଭାଠାରୁ ଉପରେ ବସିବେ।