କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଯଜ୍ଞାର୍ହଵୃକ୍ଷଜଂ ଵାଥ ସୌମ୍ଯମଵ୍ରଣମେଵ ଚ

ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଗଛର କାଠ କିମ୍ବା ମୃଦୁ ଏବଂ ଦୋଷରହିତ ବସ୍ତୁରୁ ମଧ୍ୟ ଉପବୀତ ବନାଯାଇପାରେ।

କାମାଲ୍ଲୋଭାଦ୍ ଭଯାନ୍ମୋହାତ୍ ତ୍ଯକ୍ତେନ ପତିତୋ ଭଵେତ୍

ଇଚ୍ଛା, ଲୋଭ, ଭୟ କିମ୍ବା ମୂଢ଼ତାରେ ଉପବୀତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଧର୍ମରୁ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।

ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂତର୍ପଯେଦ୍ ଦେଵାନୃଷୀନ୍ ପିତୃଗଣାଂସ୍ତଥା

ସ୍ନାନ କରି ସେ ଦେବତା, ଋଷି ଏବଂ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଭିଵାଦନଶୀଲଃ ସ୍ଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵୃଦ୍ଧେଷୁ ଧର୍ମତଃ

ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ସଦା ଆଦର ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବା ଧର୍ମର ଅଂଶ।

ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ତନ୍ଦ୍ରାଦିପରିଵର୍ଜିତଃ

ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅଳସତା ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଅଭ୍ୟାସ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ଅକାରଶ୍ଚାସ୍ଯ ନାମ୍ନୋ ଽନ୍ତେ ଵାଚ୍ଯଃ ପୂର୍ଵାକ୍ଷରଃ ପ୍ଲୁତଃ

ନାମର ଶେଷରେ 'ଅ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରକୁ ଦୀର୍ଘ କରି କହିବା ଉଚିତ।

ନାଭିଵାଦ୍ଯଃ ସ ଵିଦୁଷା ଯଥା ଶୂଦ୍ରସ୍ତଥୈଵ ସଃ

ଯିଏ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ଠାରୁ ନମସ୍କାର ପାଉନାହାନ୍ତି, ସେ ଶୂଦ୍ର ସମାନ।

ସଵ୍ଯେନ ସଵ୍ଯଃ ସ୍ପ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ଦକ୍ଷିଣଃ

ଡାହାଣ ହାତ ଡାହାଣକୁ, ବାମ ହାତ ବାମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଦଦୀତ ଯତୋ ଜ୍ଞାନଂ ତଂ ପୂର୍ଵମଭିଵାଦଯେତ୍

ଯାହାଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ମିଳିଛି, ପ୍ରଥମେ ସେଉଁଠି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂଵିଧାନି ଚାନ୍ଯାନି ନ ଦୈଵାଦ୍ଯେଷୁ କର୍ମସୁ

ଏପରି ଅନ୍ୟ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଦେବତାଦି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗୁ ହୁଏନା।

ଵୈଶ୍ଯଂ କ୍ଷେମଂ ସମାଗମ୍ଯ ଶୂଦ୍ରମାରୋଗ୍ଯମେଵ ତୁ

ଏକ ବୈଶ୍ୟ ସହିତ ମିଳିଲେ ତାଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ସହିତ ମିଳିଲେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାମନା କରିବା ଉଚିତ।

ଵର୍ଣଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପିତୃଵ୍ଯଶ୍ଚ ପୁଂସୋ ଽତ୍ର ଗୁରଵଃ ସ୍ମୃତାଃ

ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଜାତିର ବଡ଼ ଏବଂ ପିତାଙ୍କର ଭାଇ ଗୁରୁ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।

ଶ୍ଵଶ୍ରୂଃ ପିତାମହୀଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଧାତ୍ରୀ ଚ ଗୁରଵଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ

ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶ୍ୱଶୁରୀ, ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପିତାମହୀ ଏବଂ ଧାତ୍ରୀ ଗୁରୁ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।

ଅନୁଵର୍ତନମେତେଷାଂ ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଭିଃ

ମନ, କଥା ଓ କାୟାର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନୈତୈରୁପଵିଶେତ୍ ସାର୍ଧଂ ଵିଵଦେନ୍ନାତ୍ମକାରଣାତ୍

ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିବା କିମ୍ବା ବାଦବିବାଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଉଦିତୋ ଽପି ଗୁଣୈରନ୍ଯୈର୍ଗୁରୁଦ୍ଵେଷୀ ପତତ୍ଯଧଃ

ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଘୃଣା କରେ, ସେ ନିମ୍ନକୁ ପଡ଼ିଯାଏ।

ତେଷାମାଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରଯଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତେଷାଂ ମାତା ସୁପୂଜିତା

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ତିନିଜଣ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଆ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନିତ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଭ୍ରାତା ଚ ଭର୍ତା ଚ ପଞ୍ଚୈତେ ଗୁରଵଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଠାରେ ଭାଇ ଓ ସ୍ୱାମୀ—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ପୂଜନୀଯା ଵିଶେଷେଣ ପଞ୍ଚୈତେ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା

ଯେଉଁଠି ଭୃଦ୍ଧି ଆଶା କରେ, ସେଉଁଠି ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତାଵତ୍ ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ସ୍ଯାତ୍ ତତ୍ପରାଯଣଃ

ପୁଅ ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ି ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କରିବା ଉଚିତ।

ସ ପୁତ୍ରଃ ସକଲଂ ଧର୍ମମାପ୍ନୁଯାତ୍ ତେନ କର୍ମଣା

ଏପରି ପୁଅ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଲାଭ କରେ।

ତଯୋଃ ପ୍ରତ୍ଯୁପକାରୋ ଽପି ନ କଥଞ୍ଚନ ଵିଦ୍ଯତେ

ସେମାନଙ୍କୁ କେହି କେବେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଋଣ ଶୋଧିପାରିବ ନାହିଁ।

ନ ତାଭ୍ଯାମନନୁଜ୍ଞାତୋ ଧର୍ମମନ୍ଯଂ ସମାଚରେତ୍

ସେମାନଙ୍କର ଅନୁମତି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଧର୍ମସାରଃ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଃ ପ୍ରେତ୍ଯାନନ୍ତଫଲପ୍ରଦଃ

ଏହି ଧର୍ମର ସାର ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପରଲୋକରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଶିଷ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯାଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚାପଦ୍ଯତେ ଦିଵି

ଶିଷ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ତେନ ଦୋଷେଣ ସ ପ୍ରେତ୍ଯ ନିରଯଂ ଘୋରମୃଚ୍ଛତି

ସେ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା, ପରଲୋକରେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ଯାତି ଦାତରି ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ଉପକାରାଦ୍ଧି ଗୌରଵମ୍

ଏହି ଲୋକରେ ଦାତା ଉପକାର କରିଥିବାରୁ ସମ୍ମାନ ପାଏ।

ତେଷାମଥାକ୍ଷଯାଂଲ୍ଲୋକାନ୍ ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵାନ୍ ମନୁଃ

ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ମନୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ କହିଦେଲେ।

ଅସାଵହମିତି ବ୍ରୂଯୁଃ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯ ଯଵୀଯସଃ

ଛୋଟମାନେ ଉଠି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ 'ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଛି' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।