କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଭିକ୍ଷାହାରୋ ଗୁରୁହିତୋ ଵୀକ୍ଷମାଣୋ ଗୁରୁର୍ମୁଖମ୍

ଭିକ୍ଷା ଖାଇ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇ, ଗୁରୁଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖି—

ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତ୍ରିଵିତ୍ ସୂତ୍ରଂ କୌଶଂ ଵା ଵସ୍ତ୍ରମେଵ ଵା

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ଧାଗାର ଉପବୀତ କିମ୍ବା କପାସର ବସ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ଅନ୍ଯଥା ଯତ୍ କୃତଂ କର୍ମ ତଦ୍ ଭଵତ୍ଯଯଥାକୃତମ୍

ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନୁହେଁ, ସେଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲ ହୁଏନାହିଁ।

ତଦେଵ ପରିଧାନୀଯଂ ଶୁକ୍ଲମଚ୍ଛିଦ୍ରମୁତ୍ତମମ୍

ଏହି ଶୁଭ୍ର, ଦୋଷରହିତ ଓ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ମାତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

ଅଭାଵେ ଗଵ୍ଯମଜିନଂ ରୌରଵଂ ଵା ଵିଧୀଯତେ

ଏହା ନଥିଲେ, ଗାଈର ଚର୍ମ କିମ୍ବା ରୂରୁ ହରିଣର ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିବା ନିୟମ ଅଛି।

ଉପଵୀତଂ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯଂ ନିଵୀତଂ କଣ୍ଠସଜ୍ଜନେ

ଉପବୀତ ସଦା ବାମ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଏବଂ ଡାହାଣ ହାତ ତଳେ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଶୋକ କାଳରେ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧାଯାଏ।

ପ୍ରାଚୀନାଵୀତମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ପିତ୍ର୍ଯେ କର୍ମଣି ଯୋଜଯେତ୍

ଯେତେବେଳେ ଉପବୀତ ଡାହାଣ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଏବଂ ବାମ ହାତ ତଳେ ପିନ୍ଧାଯାଏ, ତାହାକୁ 'ପ୍ରାଚୀନାବୀତ' କୁହାଯାଏ ଏବଂ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।

ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯେ ଭୋଜନେ ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ସନ୍ନିଧୌ

ବେଦ ପଢ଼ିବାବେଳେ, ଖାଇବା ସମୟରେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ସଦା ବାମ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

ଉପଵୀତୀ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵିଧିରେଷ ସନାତନଃ

ଉପବୀତ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସଦା ପିନ୍ଧିବା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିୟମ।

ମୁଞ୍ଜାଭାଵେ କୁଶେନାହୁର୍ଗ୍ରନ୍ଥିନୈକେନ ଵା ତ୍ରିଭିଃ

ମୁଞ୍ଜା ଘାସ ନଥିଲେ, କୁଶ ଘାସରେ ଏକ କିମ୍ବା ତିନି ଗଠି ଦେଇ ଉପବୀତ ବନାଯାଏ।

ଯଜ୍ଞାର୍ହଵୃକ୍ଷଜଂ ଵାଥ ସୌମ୍ଯମଵ୍ରଣମେଵ ଚ

ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଗଛର କାଠ କିମ୍ବା ମୃଦୁ ଏବଂ ଦୋଷରହିତ ବସ୍ତୁରୁ ମଧ୍ୟ ଉପବୀତ ବନାଯାଇପାରେ।

କାମାଲ୍ଲୋଭାଦ୍ ଭଯାନ୍ମୋହାତ୍ ତ୍ଯକ୍ତେନ ପତିତୋ ଭଵେତ୍

ଇଚ୍ଛା, ଲୋଭ, ଭୟ କିମ୍ବା ମୂଢ଼ତାରେ ଉପବୀତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଧର୍ମରୁ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।

ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂତର୍ପଯେଦ୍ ଦେଵାନୃଷୀନ୍ ପିତୃଗଣାଂସ୍ତଥା

ସ୍ନାନ କରି ସେ ଦେବତା, ଋଷି ଏବଂ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଭିଵାଦନଶୀଲଃ ସ୍ଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵୃଦ୍ଧେଷୁ ଧର୍ମତଃ

ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ସଦା ଆଦର ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବା ଧର୍ମର ଅଂଶ।

ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ତନ୍ଦ୍ରାଦିପରିଵର୍ଜିତଃ

ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅଳସତା ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଅଭ୍ୟାସ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ଅକାରଶ୍ଚାସ୍ଯ ନାମ୍ନୋ ଽନ୍ତେ ଵାଚ୍ଯଃ ପୂର୍ଵାକ୍ଷରଃ ପ୍ଲୁତଃ

ନାମର ଶେଷରେ 'ଅ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରକୁ ଦୀର୍ଘ କରି କହିବା ଉଚିତ।

ନାଭିଵାଦ୍ଯଃ ସ ଵିଦୁଷା ଯଥା ଶୂଦ୍ରସ୍ତଥୈଵ ସଃ

ଯିଏ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ଠାରୁ ନମସ୍କାର ପାଉନାହାନ୍ତି, ସେ ଶୂଦ୍ର ସମାନ।

ସଵ୍ଯେନ ସଵ୍ଯଃ ସ୍ପ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ଦକ୍ଷିଣଃ

ଡାହାଣ ହାତ ଡାହାଣକୁ, ବାମ ହାତ ବାମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଦଦୀତ ଯତୋ ଜ୍ଞାନଂ ତଂ ପୂର୍ଵମଭିଵାଦଯେତ୍

ଯାହାଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ମିଳିଛି, ପ୍ରଥମେ ସେଉଁଠି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂଵିଧାନି ଚାନ୍ଯାନି ନ ଦୈଵାଦ୍ଯେଷୁ କର୍ମସୁ

ଏପରି ଅନ୍ୟ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଦେବତାଦି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗୁ ହୁଏନା।

ଵୈଶ୍ଯଂ କ୍ଷେମଂ ସମାଗମ୍ଯ ଶୂଦ୍ରମାରୋଗ୍ଯମେଵ ତୁ

ଏକ ବୈଶ୍ୟ ସହିତ ମିଳିଲେ ତାଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ସହିତ ମିଳିଲେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାମନା କରିବା ଉଚିତ।

ଵର୍ଣଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପିତୃଵ୍ଯଶ୍ଚ ପୁଂସୋ ଽତ୍ର ଗୁରଵଃ ସ୍ମୃତାଃ

ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଜାତିର ବଡ଼ ଏବଂ ପିତାଙ୍କର ଭାଇ ଗୁରୁ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।

ଶ୍ଵଶ୍ରୂଃ ପିତାମହୀଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଧାତ୍ରୀ ଚ ଗୁରଵଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ

ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶ୍ୱଶୁରୀ, ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପିତାମହୀ ଏବଂ ଧାତ୍ରୀ ଗୁରୁ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।

ଅନୁଵର୍ତନମେତେଷାଂ ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଭିଃ

ମନ, କଥା ଓ କାୟାର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନୈତୈରୁପଵିଶେତ୍ ସାର୍ଧଂ ଵିଵଦେନ୍ନାତ୍ମକାରଣାତ୍

ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିବା କିମ୍ବା ବାଦବିବାଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଉଦିତୋ ଽପି ଗୁଣୈରନ୍ଯୈର୍ଗୁରୁଦ୍ଵେଷୀ ପତତ୍ଯଧଃ

ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଘୃଣା କରେ, ସେ ନିମ୍ନକୁ ପଡ଼ିଯାଏ।

ତେଷାମାଦ୍ଯାସ୍ତ୍ରଯଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତେଷାଂ ମାତା ସୁପୂଜିତା

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ତିନିଜଣ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଆ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନିତ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଭ୍ରାତା ଚ ଭର୍ତା ଚ ପଞ୍ଚୈତେ ଗୁରଵଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଠାରେ ଭାଇ ଓ ସ୍ୱାମୀ—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ପୂଜନୀଯା ଵିଶେଷେଣ ପଞ୍ଚୈତେ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା

ଯେଉଁଠି ଭୃଦ୍ଧି ଆଶା କରେ, ସେଉଁଠି ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।