କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଯେନାତ୍ମାନଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ଭାନୁମନ୍ତମିଵେଶ୍ଵରମ୍

ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେହି ଆତ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ପ୍ରତୀତି ହୁଏ।

ପ୍ରସନ୍ନଂ ଜାଯତେ ଜ୍ଞାନଂ ସାକ୍ଷାନ୍ନିର୍ଵାଣସିଦ୍ଧିଦମ୍

ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜ୍ଞାନ ଉଦିତ ହୁଏ, ଯାହା ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ନିର୍ବାଣ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।

ଯୋଗଜ୍ଞାନାଭିଯୁକ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରସୀଦତି ମହେଶ୍ଵରଃ

ଯିଏ ଯୋଗ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ସେଠି ମହାଦେବ ଦୟାଳୁ ହୁଅନ୍ତି।

ଯେ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତୀହ ମଦ୍ଯୋଗଂ ତେ ଵିଜ୍ଞେଯା ମହେଶ୍ଵରାଃ

ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପ୍ରଭୁ ଭାବେ ଜଣାଯିବେ।

ଅପରସ୍ତୁ ମହାଯୋଗଃ ସର୍ଵଯୋଗୋତ୍ତମୋତ୍ତମଃ

ତଥାପି ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାଯୋଗ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଯୋଗ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ଅଭାଵଯୋଗଃ ସ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଯେନାତ୍ମାନଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତି

ଏହାକୁ ଅଭାବ ଯୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିପାରେ।

ମଯୈକ୍ଯଂ ସ ମହାଯୋଗୋ ଭାଷିତଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ମୋ ସହିତ ଏକତା ଯାହାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେହି ମହାଯୋଗ ପରମେଶ୍ୱର ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥା।

ସର୍ଵେ ତେ ବ୍ରହ୍ମଯୋଗସ୍ଯ କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍

ଏହି ସମସ୍ତ ଯୋଗ ମଧ୍ୟରେ କେହି ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ଯୋଗର ଏକ ଷୋଳଂଶ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ।

ସର୍ଵେଷାମେଵ ଯୋଗାନାଂ ସ ଯୋଗଃ ପରମୋ ମତଃ

ସମସ୍ତ ଯୋଗ ମଧ୍ୟରେ, ସେହି ଯୋଗକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ନ ତେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ମାମେକଂ ଯୋଗିନୋ ଯତମାନସାଃ

ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲାଗିଥିବା ମନିଷ ମଧ୍ୟ ମୋତେ କେବଳ ଏକାକି ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ସମାଧିଶ୍ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯମୋ ନିଯମ ଆସନମ୍

ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସମାଧି, ଯମ, ନିୟମ ଓ ଆସନ—

ତତ୍ସାଧନାନ୍ଯଷ୍ଟଧା ତୁ ଯୁଷ୍ମାକଂ କଥିତାନି ତୁ

ଏହି ପାଇଁ ଆଠ ପ୍ରକାର ଉପାୟ ତୁମମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛ।

ଯମାଃ ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଶ୍ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧିପ୍ରଦା ନୃଣାମ୍

ଯମଗୁଡ଼ିକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି, ଏସବୁ ଲୋକଙ୍କର ମନ ପବିତ୍ର କରେ।

ଅକ୍ଲେଶଜନନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତ୍ଵହିଂସା ପରମର୍ଷିଭିଃ

ଯାହା ଦ୍ୱାରା କେହି ପୀଡିତ ହୁଏନାହିଁ, ସେଇ ଅହିଂସାକୁ ମହାମୁନିମାନେ କହିଛନ୍ତି।

ଵିଧିନା ଯା ଭଵେଦ୍ଧିଂସା ତ୍ଵହିଂସୈଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତା

ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ ହିଂସା ହୁଏ, ସେଠିକୁ ମଧ୍ୟ ଅହିଂସା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଯଥାର୍ଥକଥନାଚାରଃ ସତ୍ଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ

ଯଥାର୍ଥ କଥା ଓ ଆଚରଣକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସତ୍ୟ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ସ୍ତେଯଂ ତସ୍ଯାନାଚରଣାଦସ୍ତେଯଂ ଧର୍ମସାଧନମ୍

ଚୋରି ନ କରିବା ହେଉଛି ଧର୍ମ ପାଇଁ ଏକ ଉପାୟ।

ସର୍ଵତ୍ର ମୈଥୁନତ୍ଯାଗଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ

ସମସ୍ତଠାରେ ଯୌନ ସଂଯୋଗ ତ୍ୟାଗକୁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଅପରିଗ୍ରହ ଇତ୍ଯାହୁସ୍ତଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପାଲଯେତ୍

ଏହାକୁ ଅପରିଗ୍ରହ ବୋଲି କୁହନ୍ତି; ଏହାକୁ ସାବଧାନରେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସମାସାନ୍ନିଯମାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଯୋଗସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯିନଃ

ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି; ଏସବୁ ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।

ଶରୀରଶୋଷଣଂ ପ୍ରାହୁସ୍ତାପସାସ୍ତପ ଉତ୍ତମମ୍

ଦେହକୁ କଷ୍ଟ ଦେବାକୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତପସ୍ୟା ବୋଲି କହନ୍ତି।

ସତ୍ତ୍ଵଶୁଦ୍ଧିକରଂ ପୁଂସାଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂ ପରିଚକ୍ଷତେ

ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମନ ପବିତ୍ର କରେ ଯାହା, ତାହାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଉତ୍ତରୋତ୍ତରଵୈଶିଷ୍ଟ୍ଯଂ ପ୍ରାହୁର୍ଵେଦାର୍ଥଵେଦିନଃ

ବେଦର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିବାମାନେ ଏକ ପରେ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ବିଷୟରେ କହନ୍ତି।

ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯୋ ଵାଚିକଃ ପ୍ରୋକ୍ତ ଉପାଂଶୋରଥ ଲକ୍ଷଣମ୍

ଅଧ୍ୟୟନକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ; ଏହାର ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ମନେ-ମନେ ଉଚ୍ଚାରଣ।

ଉପାଂଶୁରେଷ ନିର୍ଦିଷ୍ଟଃ ସାହସ୍ରୋ ଵାଚିକାଜ୍ଜପଃ

ଏହି ମନେ-ମନେ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି; ଏହା ଉଚ୍ଚାରଣ ତୁଳନାରେ ହଜାର ଗୁଣା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।

ଚିନ୍ତନଂ ସର୍ଵଶବ୍ଦାନାଂ ମାନସଂ ତଂ ଜପଂ ଵିଦୁଃ

ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦର ଚିନ୍ତନ କରିବାକୁ ମନସିକ ଜପ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।

ଯା ଧୀସ୍ତାମୃଷଯଃ ପ୍ରାହୁଃ ସଂତୋଷଂ ସୁଖଲକ୍ଷଣମ୍

ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ହେଉଛି ଆନନ୍ଦ, ସେଇ ସନ୍ତୋଷକୁ ଋଷିମାନେ ମନର ଦୃଢତା ବୋଲି କହନ୍ତି।

ମୃଜ୍ଜଲାଭ୍ଯାଂ ସ୍ମୃତଂ ବାହ୍ଯଂ ମନଃଶୁଦ୍ଧିରଥାନ୍ତରମ୍

ମାଟି ଓ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ବାହ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ମନର ପବିତ୍ରତା ହେଉଛି ଅନ୍ତର୍ଗତ।

ସୁନିଶ୍ଚଲା ଶିଵେ ଭକ୍ତିରେତଦୀଶ୍ଵରପୂଜନମ୍

ଶିବଙ୍କୁ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ରଖିବା ହେଉଛି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପୂଜା।