କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ବୀଜଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଦେଵ ଏକଃ ସ ଏଵ

ସେଉଁଠି ଏକମାତ୍ର ଦେବତା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ବୀଜ ଓ ନିମିତ୍ତ।

ମହାଦେଵଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଵେଦଵିଦ୍ଭିଃ

ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ସ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବୁଦ୍ଧିମତୀତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି

ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅବସ୍ଥିତ।

ତନ୍ନୋ ଵଦ ମହାଦେଵ ଵିଶ୍ଵରୂପଃ କଥଂ ଭଵାନ୍

ମହାଦେବ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଆପଣ କିପରି ଅଛନ୍ତି, ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

ମାଯାନିମିତ୍ତମତ୍ରାସ୍ତି ସା ଚାତ୍ମାନମପାଶ୍ରିତା

ଏଠାରେ କାରଣ ହେଉଛି ମାୟା, ଏହା ଆତ୍ମା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି।

ତନ୍ନିମିତ୍ତଃ ପ୍ରପଞ୍ଚୋ ଽଯମଵ୍ଯକ୍ତାଦଭଵତ୍ ଖଲୁ

ସେଇ କାରଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରପଞ୍ଚ ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।

ଅହମେଵ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ମତ୍ତୋ ହ୍ଯନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ମୁଁ ଏକାମାତ୍ର ପରବ୍ରହ୍ମ, ମୋଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ନାହିଁ।

ଏକତ୍ଵେ ଚ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେ ଚ ପ୍ରୋକ୍ତମେତନ୍ନିଦର୍ଶନମ୍

ଏହା ଏକତା ଓ ବିଭିନ୍ନତାର ଉଦାହରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ଅକାରଣଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ନ ଦୋଷୋ ହ୍ଯାତ୍ମନସ୍ତଥା

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହା କୌଣସି କାରଣ ବିନା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହିପରି ଆତ୍ମାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।

ତସ୍ମିନ୍ ଦିଵି ସ୍ଥିତଂ ନିତ୍ଯମଵ୍ଯକ୍ତଂ ଭାତି କେଵଲମ୍

ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ନିତ୍ୟ ଓ ଏକାକୀ ଆଲୋକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।

ଏକଯା ମମ ସାଯୁଜ୍ଯମନାଦିନିଧନଂ ଧ୍ରୁଵମ୍

ମୋ ସହିତ ଏକତା ହେଲେ, ଅନାଦି ଅନନ୍ତ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ଅନାଦିମଧ୍ଯଂ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ଯୁଜ୍ଯତେ ଽଵିଦ୍ଯଯା କିଲ

ଯାହାର ଆରମ୍ଭ ଓ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ତାହା ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ହୁଏ।

ତଦକ୍ଷରଂ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିସ୍ତଦ୍ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍

ସେଇ ଅକ୍ଷୟ, ପରମ ଜ୍ୟୋତି ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ।

ତଦେଵ ଚ ଜଗତ୍ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତଦ୍ ଵିଜ୍ଞାଯ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ସେଇ ସମସ୍ତ ଜଗତ; ତାହାକୁ ଜାଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଆନନ୍ଦଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଵିଭେତି ନ କୁତଶ୍ଚନ

ବ୍ରହ୍ମର ଆନନ୍ଦକୁ ଜାଣିଥିବା ଜ୍ଞାନୀ କେବେ ମଧ୍ୟ କାହାକୁ ଭୟ କରେନାହିଁ।

ନିତ୍ଯାନନ୍ଦୀ ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଭୂତଃ

ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତା ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ସୁଖୀ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ରହନ୍ତି।

ଆତ୍ମାନନ୍ଦୀ ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଭୂତଃ

ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତା ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ଯତ୍ର ଗତ୍ଵା ନ ନିଵର୍ତେତ ଭୂଯଃ

ଯେଉଁଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ପୁନି କେବେ ଫେରିଆସିବା ହୁଏନା।

ଵିଭ୍ରାଜମାନଂ ଵିମଲଂ ଵ୍ଯୋମ ଧାମ

ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପବିତ୍ର ଓ ଆକାଶ ସଦୃଶ ନିବାସ ସ୍ଥାନ—

ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦୀ ଭଗଵାନୀଶ ଏଷଃ

ସେଇ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦର ଉପଭୋକ୍ତା।

ତେଷାଂ ଶାନ୍ତିଃ ଶାଶ୍ଵତୀ ନେତରେଷାମ୍

କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚିରକାଳୀନ ଶାନ୍ତି ରହିଛି, ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହେଁ।

ସର୍ଵଵ୍ଯାପୀ ଚ ଭଗଵାନ୍ ନ ତସ୍ମାଦନ୍ଯଦିଷ୍ଯତେ

ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଆଶା କରାଯାଏ ନାହିଁ।

ଗୋପନୀଯଂ ଵିଶେଷେଣ ଯୋଗିନାମପି ଦୁର୍ଲଭମ୍

ଏହାକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ; ଏହା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ସ୍ଵଯଞ୍ଜ୍ଯୋତିଃ ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ପରେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍

ସ୍ୱୟଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ ଉଚ୍ଚତମ ଆକାଶରେ ବିରାଜିତ।

ନିର୍ଗୁଣଂ ଶୁଦ୍ଧଵିଜ୍ଞାନଂ ତଦ୍ ଵୈ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୂରଯଃ

ଏହା ଗୁଣହୀନ ଓ ପବିତ୍ର ଜ୍ଞାନ; ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି।

ପଶ୍ଯନ୍ତି ତତ୍ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଯତ୍ତଲ୍ଲିଙ୍ଗମିତି ଶ୍ରୁତିଃ

ସେମାନେ ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯାହା ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଅଛି—ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ।

ନହି ତଦ୍ ଵିଦ୍ଯତେ ଜ୍ଞାନଂ ଯତସ୍ତଜ୍ଜ୍ଞାଯତେ ପରମ୍

ସେଥିପାଇଁ କୌଣସି ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, କାରଣ ସେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜାଣିଥାଏ।

ଅଜ୍ଞାନମିତରତ୍ ସର୍ଵଂ ଯସ୍ମାନ୍ମାଯାମଯଂ ଜଗତ୍

ଏହା ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ କିଛି ଅଜ୍ଞାନ, କାରଣ ଏହି ସଂସାର ମାୟାର ତିଆରି।

ମମାତ୍ମାସୌ ତଦେଵେମିତି ପ୍ରାହୁର୍ଵିପଶ୍ଚିତଃ

ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, 'ସେଇ ମୋ ଆତ୍ମା'।