କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ନ ମାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ପିତରଂ ମାଯଯା ମମ ମୋହିତାଃ

ମୋର ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ମୋତେ, ନିଜ ପିତାକୁ, ଦେଖି ପାରନ୍ତିନାହିଁ।

ତାସାଂ ମାଯା ପରା ଯୋନିର୍ମାମେଵ ପିତରଂ ଵିଦୁଃ

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାୟା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉତ୍ସ, ଏବଂ ସେମାନେ ମୋତେ ପିତା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।

ସ ଧୀରଃ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ନ ମୋହମଧିଗଚ୍ଛତି

ଯିଏ ଧୃଢ଼ ଅଟୁଟ ରହେ, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ କେବେ ମୋହରେ ପଡ଼େନାହିଁ।

ଓଙ୍କାରମୂର୍ତିର୍ଭଗଵାନହଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାପତିଃ

ମୁଁ ଓଁକାର ରୂପୀ, ଭଗବାନ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପ୍ରଜାପତି।

ଵିନଶ୍ଯତ୍ସ୍ଵଵିନଶ୍ଯନ୍ତଂ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ପଶ୍ଯତି

ଯିଏ ନଶ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଅନଶ୍ୱରକୁ ଦେଖେ, ସେଇ ଠିକ୍ ଦେଖେ।

ନ ହିନସ୍ତ୍ଯାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ତତୋ ଯାତି ପରାଙ୍ଗତିମ୍

ସେ ନିଜେ ନିଜକୁ କେବେ କ୍ଷତି କରେନାହିଁ, ଏହିପରି ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଏ।

ପ୍ରଧାନଵିନିଯୋଗଜ୍ଞଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିଗଚ୍ଛତି

ଯିଏ ପ୍ରଧାନର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଷଡାହୁରଙ୍ଗାନି ମହେଶ୍ଵରସ୍ଯ

ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଛଅଟି ଅଙ୍ଗ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ବନ୍ଧଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵିନିଯୋଗୋ ଽପି ତେନ

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ ଓ ତାହାର ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ ପୁରୁଷଃ ସତ୍ଯରୂପଃ

ମହେଶ୍ୱର ହେଉଛନ୍ତି ପୁରୁଷ, ସତ୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି।

ବୀଜଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଦେଵ ଏକଃ ସ ଏଵ

ସେଉଁଠି ଏକମାତ୍ର ଦେବତା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ବୀଜ ଓ ନିମିତ୍ତ।

ମହାଦେଵଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଵେଦଵିଦ୍ଭିଃ

ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ସ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବୁଦ୍ଧିମତୀତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି

ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅବସ୍ଥିତ।

ତନ୍ନୋ ଵଦ ମହାଦେଵ ଵିଶ୍ଵରୂପଃ କଥଂ ଭଵାନ୍

ମହାଦେବ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଆପଣ କିପରି ଅଛନ୍ତି, ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

ମାଯାନିମିତ୍ତମତ୍ରାସ୍ତି ସା ଚାତ୍ମାନମପାଶ୍ରିତା

ଏଠାରେ କାରଣ ହେଉଛି ମାୟା, ଏହା ଆତ୍ମା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି।

ତନ୍ନିମିତ୍ତଃ ପ୍ରପଞ୍ଚୋ ଽଯମଵ୍ଯକ୍ତାଦଭଵତ୍ ଖଲୁ

ସେଇ କାରଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରପଞ୍ଚ ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।

ଅହମେଵ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ମତ୍ତୋ ହ୍ଯନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ମୁଁ ଏକାମାତ୍ର ପରବ୍ରହ୍ମ, ମୋଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ନାହିଁ।

ଏକତ୍ଵେ ଚ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେ ଚ ପ୍ରୋକ୍ତମେତନ୍ନିଦର୍ଶନମ୍

ଏହା ଏକତା ଓ ବିଭିନ୍ନତାର ଉଦାହରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ଅକାରଣଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ନ ଦୋଷୋ ହ୍ଯାତ୍ମନସ୍ତଥା

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହା କୌଣସି କାରଣ ବିନା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହିପରି ଆତ୍ମାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।

ତସ୍ମିନ୍ ଦିଵି ସ୍ଥିତଂ ନିତ୍ଯମଵ୍ଯକ୍ତଂ ଭାତି କେଵଲମ୍

ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ନିତ୍ୟ ଓ ଏକାକୀ ଆଲୋକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।

ଏକଯା ମମ ସାଯୁଜ୍ଯମନାଦିନିଧନଂ ଧ୍ରୁଵମ୍

ମୋ ସହିତ ଏକତା ହେଲେ, ଅନାଦି ଅନନ୍ତ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ଅନାଦିମଧ୍ଯଂ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ଯୁଜ୍ଯତେ ଽଵିଦ୍ଯଯା କିଲ

ଯାହାର ଆରମ୍ଭ ଓ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ତାହା ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ହୁଏ।

ତଦକ୍ଷରଂ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିସ୍ତଦ୍ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍

ସେଇ ଅକ୍ଷୟ, ପରମ ଜ୍ୟୋତି ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ।

ତଦେଵ ଚ ଜଗତ୍ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତଦ୍ ଵିଜ୍ଞାଯ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ସେଇ ସମସ୍ତ ଜଗତ; ତାହାକୁ ଜାଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଆନନ୍ଦଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଵିଭେତି ନ କୁତଶ୍ଚନ

ବ୍ରହ୍ମର ଆନନ୍ଦକୁ ଜାଣିଥିବା ଜ୍ଞାନୀ କେବେ ମଧ୍ୟ କାହାକୁ ଭୟ କରେନାହିଁ।

ନିତ୍ଯାନନ୍ଦୀ ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଭୂତଃ

ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତା ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ସୁଖୀ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ରହନ୍ତି।

ଆତ୍ମାନନ୍ଦୀ ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଭୂତଃ

ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତା ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ଯତ୍ର ଗତ୍ଵା ନ ନିଵର୍ତେତ ଭୂଯଃ

ଯେଉଁଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ପୁନି କେବେ ଫେରିଆସିବା ହୁଏନା।

ଵିଭ୍ରାଜମାନଂ ଵିମଲଂ ଵ୍ଯୋମ ଧାମ

ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପବିତ୍ର ଓ ଆକାଶ ସଦୃଶ ନିବାସ ସ୍ଥାନ—