କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ମଯ୍ଯର୍ପିତାନି କର୍ମାଣି ନିବନ୍ଧାଯ ଵିମୁକ୍ତଯେ

ମୋ ପାଖରେ ଅର୍ପିତ କର୍ମମାନେ ବାନ୍ଧନ କିମ୍ବା ମୁକ୍ତିକୁ ନେଇଯାଏ।

କ୍ଲେଶାଖ୍ଯାନଚଲାନ୍ ପ୍ରାହୁଃ ପାଶାନାତ୍ମନିବନ୍ଧନାନ୍

ଯେଉଁ ବନ୍ଧନକୁ କ୍ଲେଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେହିଠାରେ ଆତ୍ମା ବନ୍ଧି ରହେ।

ମୂଲପ୍ରକୃତିରଵ୍ଯକ୍ତା ସା ଶକ୍ତିର୍ମଯି ତିଷ୍ଠତି

ଅବ୍ୟକ୍ତ ମୂଳପ୍ରକୃତି ମୋରେ ଶକ୍ତି ଭାବେ ବସିଛି।

ଵିକାରା ମହଦାଦୀନି ଦେଵଦେଵଃ ସନାତନଃ

ମହତ୍ ଆଦି ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ବିକାର, ସେଗୁଡିକୁ ଶାଶ୍ୱତ ଦେବଦେବଙ୍କର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ତମାହୁରଗ୍ର୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ପୁରାଣମ୍

ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହନ୍ତି।

ଯେନାସୌ ତରତେ ଜନ୍ତୁର୍ଘୋରଂ ସଂସାରସାଗରମ୍

ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀ ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ସାଗରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

ଏକାକୀ ଭଗଵାନୁକ୍ତଃ କେଵଲଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ସେ ଏକାକୀ, ଭଗବାନ, କେବଳ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ।

ମୂଲଂ ମାଯାଭିଧାନଂ ତୁ ତତୋ ଜାତମିଦଂ ଜଗତ୍

ଯାହାକୁ ମାୟା ବୋଲାଯାଏ, ସେଇ ମୂଳରୁ ଏହି ସଂସାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।

ତନ୍ମାତ୍ରାଣି ମହାଭୂତାନୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ ଜଜ୍ଞିରେ

ସେଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ପଞ୍ଚମହାଭୂତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।

ତସ୍ମିନ୍ ଜଜ୍ଞେ ମହାବ୍ରହ୍ମା ମଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ଚୋପବୃଂହିତଃ

ସେଠି ମୋର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା।

ନ ମାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ପିତରଂ ମାଯଯା ମମ ମୋହିତାଃ

ମୋର ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ମୋତେ, ନିଜ ପିତାକୁ, ଦେଖି ପାରନ୍ତିନାହିଁ।

ତାସାଂ ମାଯା ପରା ଯୋନିର୍ମାମେଵ ପିତରଂ ଵିଦୁଃ

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାୟା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉତ୍ସ, ଏବଂ ସେମାନେ ମୋତେ ପିତା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।

ସ ଧୀରଃ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ନ ମୋହମଧିଗଚ୍ଛତି

ଯିଏ ଧୃଢ଼ ଅଟୁଟ ରହେ, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ କେବେ ମୋହରେ ପଡ଼େନାହିଁ।

ଓଙ୍କାରମୂର୍ତିର୍ଭଗଵାନହଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାପତିଃ

ମୁଁ ଓଁକାର ରୂପୀ, ଭଗବାନ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପ୍ରଜାପତି।

ଵିନଶ୍ଯତ୍ସ୍ଵଵିନଶ୍ଯନ୍ତଂ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ପଶ୍ଯତି

ଯିଏ ନଶ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଅନଶ୍ୱରକୁ ଦେଖେ, ସେଇ ଠିକ୍ ଦେଖେ।

ନ ହିନସ୍ତ୍ଯାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ତତୋ ଯାତି ପରାଙ୍ଗତିମ୍

ସେ ନିଜେ ନିଜକୁ କେବେ କ୍ଷତି କରେନାହିଁ, ଏହିପରି ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଏ।

ପ୍ରଧାନଵିନିଯୋଗଜ୍ଞଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିଗଚ୍ଛତି

ଯିଏ ପ୍ରଧାନର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଷଡାହୁରଙ୍ଗାନି ମହେଶ୍ଵରସ୍ଯ

ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଛଅଟି ଅଙ୍ଗ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ବନ୍ଧଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵିନିଯୋଗୋ ଽପି ତେନ

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ ଓ ତାହାର ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ ପୁରୁଷଃ ସତ୍ଯରୂପଃ

ମହେଶ୍ୱର ହେଉଛନ୍ତି ପୁରୁଷ, ସତ୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି।

ବୀଜଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଦେଵ ଏକଃ ସ ଏଵ

ସେଉଁଠି ଏକମାତ୍ର ଦେବତା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ବୀଜ ଓ ନିମିତ୍ତ।

ମହାଦେଵଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଵେଦଵିଦ୍ଭିଃ

ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ସ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବୁଦ୍ଧିମତୀତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି

ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅବସ୍ଥିତ।

ତନ୍ନୋ ଵଦ ମହାଦେଵ ଵିଶ୍ଵରୂପଃ କଥଂ ଭଵାନ୍

ମହାଦେବ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଆପଣ କିପରି ଅଛନ୍ତି, ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

ମାଯାନିମିତ୍ତମତ୍ରାସ୍ତି ସା ଚାତ୍ମାନମପାଶ୍ରିତା

ଏଠାରେ କାରଣ ହେଉଛି ମାୟା, ଏହା ଆତ୍ମା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି।

ତନ୍ନିମିତ୍ତଃ ପ୍ରପଞ୍ଚୋ ଽଯମଵ୍ଯକ୍ତାଦଭଵତ୍ ଖଲୁ

ସେଇ କାରଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରପଞ୍ଚ ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।

ଅହମେଵ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ମତ୍ତୋ ହ୍ଯନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ମୁଁ ଏକାମାତ୍ର ପରବ୍ରହ୍ମ, ମୋଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ନାହିଁ।

ଏକତ୍ଵେ ଚ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେ ଚ ପ୍ରୋକ୍ତମେତନ୍ନିଦର୍ଶନମ୍

ଏହା ଏକତା ଓ ବିଭିନ୍ନତାର ଉଦାହରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ଅକାରଣଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ନ ଦୋଷୋ ହ୍ଯାତ୍ମନସ୍ତଥା

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହା କୌଣସି କାରଣ ବିନା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହିପରି ଆତ୍ମାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।