କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ମହାନ୍ ବ୍ରହ୍ମମଯୋ ଽମଲଃ

ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମହାନ୍, ବ୍ରହ୍ମର ଗଠିତ ଓ ନିର୍ମଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସୋ ଽଵିକଲ୍ପେନ ଯୋଗେନ ଯୁଜ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏକତା ପାଇଛନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ନୃତ୍ଯାମି ଯୋଗୀ ସତତଂ ଯସ୍ତଦ୍ ଵେଦ ସ ଵେଦଵିତ୍

ଯିଏ ଯୋଗୀ ସଦା ମୋରେ ଲୀନ ଅଛନ୍ତି, ଏହି କଥାକୁ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେଇ ସତ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ।

ପ୍ରସନ୍ନଚେତସେ ଦେଯଂ ଧାର୍ମିକାଯାହିତାଗ୍ନଯେ

ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନେ, ଧର୍ମିକ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

ନନର୍ତ ପରମଂ ଭାଵମୈଶ୍ଵରଂ ସଂପ୍ରଦର୍ଶଯନ୍

ସେ ନୃତ୍ୟ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

ନୃତ୍ଯମାନଂ ମହାଦେଵଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ଗଗନେ ଽମଲେ

ନିର୍ମଳ ଆକାଶରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ ବିଷ୍ଣୁ।

ତମୀଶଂ ସର୍ଵଭୂତାନାମାକଶେ ଦଦୃଶୁଃ କିଲ

ସେହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଆକାଶରେ ଦେଖିଲେ।

ନୃତ୍ଯମାନଃ ସ୍ଵଯଂ ଵିପ୍ରୈର୍ଵିଶ୍ଵେଶଃ ଖଲୁ ଦୃଶ୍ଯତେ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେହି ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।

ଜହତି ନୃତ୍ଯମାନଂ ତଂ ଭୂତେଶଂ ଦଦୃଶୁଃ କିଲ

ସେମାନେ ଭୂତମାନଙ୍କ ଠାକୁରଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିଥିବା ଦେଖିଲେ।

ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ସ ଯୋଗୀ ଦୃଶ୍ଯତେ କିଲ

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଭାବେ ଦେଖିଲେ; ସେହି ଯୋଗୀ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।

ତମେଵ ମୋଚକଂ ରୁଦ୍ରମାକାଶେ ଦଦୃଶୁଃ ପରମ୍

ସେମାନେ ଆକାଶରେ ସେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୁକ୍ତିଦାତା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ସହସ୍ରବାହୁଂ ଜଟିଲଂ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧକୃତଶେଖରମ୍

ହଜାର ହାତ, ଜଟା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧ ମୁକୁଟ ଥିବା ତାଙ୍କୁ।

ଦଣ୍ଡପାଣିଂ ତ୍ରଯୀନେତ୍ରଂ ସୂର୍ଯସୋମାଗ୍ନିଲୋଚନମ୍

ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା, ତିନି ଆଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ।

ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଂ ଦୁର୍ଧର୍ଷଂ ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭମ୍

ଦାଢ଼ି ଦେଖି ଭୟଙ୍କର, ଅପରାଜେୟ, ଦଶ ଲକ୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ୱଳ।

ନୃତ୍ଯନ୍ତଂ ଦଦୃଶୁର୍ଦେଵଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣମୀଶ୍ଵରମ୍

ସେମାନେ ଦେବତା, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।

ପଶୂନାଂ ପତିମୀଶାନଂ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଜ୍ଯୋତିରଵ୍ଯଯମ୍

ପଶୁମାନଙ୍କ ଠାକୁର, ଶାଶ୍ୱତ ଆଲୋକର ଆଲୋକ, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍।

କାଲାତ୍ମାନଂ କାଲକାଲଂ ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ସମୟର ଆକୃତି, ସମୟର ନାଶକ, ଦେବମାନଙ୍କ ଠାକୁର, ମହାଶ୍ୱର।

ଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯନିଲଯଂ ଜ୍ଞାନଯୋଗଂ ସନାତନମ୍

ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ, ଶାଶ୍ୱତ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗ।

ମହେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରନମିତଂ ମହର୍ଷିଗଣଵନ୍ଦିତମ୍

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ମହାଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

ଯୋଗିନାଂ ହୃଦି ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ଯୋଗମାଯାସମାଵୃତମ୍

ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା, ଯୋଗମାୟାରେ ଆବୃତ।

ଈଶ୍ଵରେଣୈକତାପନ୍ନମପଶ୍ଯନ୍ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ

ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଠାକୁର ସହିତ ଏକତାରେ ଦେଖିଲେ।

କୃତାର୍ଥଂ ମେନିରେ ସନ୍ତଃ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ

ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନିଜେ ନିଜକୁ ସଫଳ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

ମହର୍ଷିରତ୍ରିଃ କପିଲୋ ମରୀଚିଃ

ମହାମୁନି ଅତ୍ରି, କପିଳ ଓ ମରୀଚି,

ବଦ୍ଧ୍ଵାଞ୍ଜଲିଂ ସ୍ଵେଷୁ ଶିରଃସୁ ଭୂଯଃ

ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପୁଣିଥରେ ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ,

ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣାଯତମାନସାସ୍ତେ

ସେମାନଙ୍କ ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲା,

ପ୍ରଚେତସଂ ବ୍ରହ୍ମମଯଂ ପଵିତ୍ରମ୍

ସେମାନେ ପବିତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମମୟ ପ୍ରଚେତସଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ,

କଵିଂ ପରେଭ୍ଯଃ ପରମଂ ତତ୍ପରଂ ଚ

ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅତିନିର୍ମଳ ମୁନିଙ୍କୁ,

ସ୍ତ୍ଵାମେଵ ସର୍ଵଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ସନ୍ତଃ

ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, ଆପଣେ ସମସ୍ତ କିଛି।

ଯଥାଵିଧାନଂ ସକଲଂ ସସର୍ଜ

ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ,