କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସ ଵିଜ୍ଞାନାତ୍ମକସ୍ତସ୍ଯ ମନଃ ସ୍ଯାଦୁପକାରକମ୍

ଏହା ଜ୍ଞାନମୟ; ଏହା ପାଇଁ ମନ ଉପକାରୀ ଉପକରଣ।

ସ ଚାଵିଵେକଃ ପ୍ରକୃତୌ ସଙ୍ଗାତ୍ କାଲେନ ସୋ ଽଭଵତ୍

ଏହି ଅବିବେକ, ପ୍ରକୃତି ସହ ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, କାଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ସର୍ଵେ କାଲସ୍ଯ ଵଶଗା ନ କାଲଃ କସ୍ଯଚିଦ୍ ଵଶେ

ସମସ୍ତେ କାଳର ଅଧୀନ; କିନ୍ତୁ କାଳ କାହାର ଅଧୀନ ନୁହେଁ।

ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରାଣଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମନସଶ୍ଚାପ୍ଯହଙ୍କାରମହଙ୍କାରାନ୍ମହାନ୍ ପରଃ

ମନରୁ ଅହଂକାର ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଅହଂକାରରୁ ବଡ଼ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି।

ପୁରୁଷାଦ୍ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରାଣସ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍

ପୁରୁଷରୁ ଭଗବାନ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ।

ନାସ୍ତି ମତ୍ତଃ ପରଂ ଭୂତଂ ମାଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ମୋଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ଭୂତି ନାହିଁ; ମୋତେ ଜାଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଋତେ ମାମେକମଵ୍ଯକ୍ତଂ ଵ୍ଯୋମରୂପଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପ ମହାଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି।

ମାଯୀ ମାଯାମଯୋ ଦେଵଃ କାଲେନ ସହ ସଙ୍ଗତଃ

ଯିଏ ମାୟାର ମାଲିକ ଓ ମାୟାମୟ ଦେବ, ସେ କାଳ ସହିତ ଏକତ୍ର ଅଛନ୍ତି।

ନିଯୋଜଯତ୍ଯନନ୍ତାତ୍ମା ହ୍ଯେତଦ୍ ଵେଦାନୁଶାସନମ୍

ଅନନ୍ତ ଆତ୍ମା ବେଦର ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ନିୟୋଜିତ କରନ୍ତି।

ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଯେନେଦଂ ସଂପ୍ରଵର୍ତତେ

ଦେବଦେବଙ୍କର ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂସାର ଚଳିତ ହୁଏ।

ଶକ୍ଯୋ ହି ପୁରୁଷୈର୍ଜ୍ଞାତୁମୃତେ ଭକ୍ତିମନୁତ୍ତମାମ୍

ଏହାକୁ କେବଳ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମଣିଷମାନେ ଜାଣିପାରନ୍ତି।

ମାଂ ସର୍ଵସାକ୍ଷିଣଂ ଲୋକୋ ନ ଜାନାତି ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ

ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାକ୍ଷୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସଂସାର ଓ ମହାମୁନିମାନେ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ।

ସୋ ଽହନ୍ଧାତା ଵିଧାତା ଚ କାଲୋ ଽଗ୍ନିର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ

ସେ ନିଜେ ସ୍ୱୟଂ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, କାଳ, ଅଗ୍ନି ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଥିବା।

ବ୍ରହ୍ମା ଚ ମନଵଃ ଶକ୍ରୋ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ପ୍ରଥିତୌଜସଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ମନୁମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ—

ଯଜନ୍ତି ଵିଵିଧୈରଗ୍ନିଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵୈଦିକୈର୍ମଖୈଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଭିନ୍ନ ବେଦିକ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।

ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯୋଗିନୋ ଦେଵଂ ଭୂତାଧିପତିମୀଶ୍ଵରମ୍

ଯୋଗୀମାନେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ନାଥ, ଏହି ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।

ସର୍ଵଦେଵତନୁର୍ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵସଂସ୍ଥିତଃ

ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦେହ ହୋଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି।

ତେଷାଂ ସନ୍ନିହିତୋ ନିତ୍ଯଂ ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ମାମୁପାସତେ

ଯେମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ମୁଁ ସଦା ବସିଥାଏ।

ତେଷାଂ ଦଦାମି ତତ୍ ସ୍ଥାନମାନନ୍ଦଂ ପରମଂ ପଦମ୍

ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସେହି ସ୍ଥାନ, ପରମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ ଦେଉଛି।

ଭକ୍ତିମନ୍ତଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯନ୍ତେ କାଲେନ ମଯି ସଂଗତାଃ

ଯେମାନେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ କାଳ ସହିତ ମୋ ସହ ଏକତ୍ର, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ଆଦାଵେତତ୍ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ନ ମେ ଭକ୍ତଃ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି

ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି କଥା ଘୋଷିତ—ମୋର ଭକ୍ତ କେବେ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ।

ଯୋ ହି ତଂ ପୂଜଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ପୂଜଯତି ମାଂ ସଦା

ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସଦା ମୋତେ ପୂଜା କରେ।

ଯୋ ମେ ଦଦାତି ନିଯତଃ ସ ମେ ଭକ୍ତଃ ପ୍ରିଯୋ ମତଃ

ଯିଏ ନିୟମିତ ଭାବେ ମୋତେ ଦାନ କରେ, ସେ ମୋ ପ୍ରିୟ ଭକ୍ତ ମନାଯାଏ।

ଵିଧାଯ ଦତ୍ତଵାନ୍ ଵେଦାନଶେଷାନାତ୍ମନିଃ ସୃତାନ୍

ସେ ନିଜ ଆତ୍ମାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତ ବେଦକୁ ସ୍ଥାପିତ ଓ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।

ଧାର୍ମିକାଣାଂ ଚ ଗୋପ୍ତାହଂ ନିହନ୍ତା ଵେଦଵିଦ୍ଵିଷାମ୍

ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନଙ୍କର ରକ୍ଷାକାରୀ ମୁଁ, ଏବଂ ବେଦକୁ ଘୃଣା କରୁଥିବାମାନେଙ୍କର ସଂହାରକ ମୁଁ।

ସଂସାରହେତୁରେଵାହଂ ସର୍ଵସଂସାରଵର୍ଜିତଃ

ମୁଁ ସଂସାରର କାରଣ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ସଂସାର ରୁ ମୁଁ ଅଲଗା ଓ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ।

ମାଯାଵୀ ମାମୀକା ଶକ୍ତିର୍ମାଯା ଲୋକଵିମୋହିନୀ

ମୁଁ ମାୟାର ନିୟନ୍ତ୍ରକ, ମୋର ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ମାୟା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭ୍ରମିତ କରେ।

ନାଶଯାମି ତଯା ମାଯାଂ ଯୋଗିନାଂ ହୃଦି ସଂସ୍ଥିତଃ

ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବସି, ସେଇ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭ୍ରମକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।