କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ନିର୍ଵିକଲ୍ପଂ ନିରାଭାସଂ ସର୍ଵାଵାସଂ ପରାମୃତମ୍

ଅନ୍ତର ଭେଦ ନାହିଁ, ଆକୃତି ନାହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅମୃତ।

ନିର୍ଗୁଣଂ ପରମଂ ଵ୍ଯୋମ ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ସୂରଯୋ ଵିଦୁଃ

ଗୁଣହୀନ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଆକାଶ — ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଜାଣନ୍ତି।

ସୋ ଽହଂ ସର୍ଵତ୍ରଗଃ ଶାନ୍ତୋ ଜ୍ଞାନାତ୍ମା ପରମେଶ୍ଵରଃ

ମୁଁ ସେଇ, ସମସ୍ତତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ, ଶାନ୍ତ, ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଈଶ୍ୱର।

ମତ୍ସ୍ଥାନି ସର୍ଵଭୂତାନି ଯସ୍ତଂ ଵେଦ ସ ଵେଦଵିତ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯିଏ ରଖିଛି, ସେଠିକି ବେଦବିଦ୍।

ତଯୋରନାଦିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଃ କାଲଃ ସଂଯୋଜକଃ ପରଃ

ଏହି ଦୁଇଠି ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଥିରେ ଆରମ୍ଭ ନାହିଁ, ସେହିକୁ କାଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏକତାକାରୀ।

ତଦାତ୍ମକଂ ତଦନ୍ଯତ୍ ସ୍ଯାତ୍ ତଦ୍ରୂପଂ ମାମକଂ ଵିଦୁଃ

ସେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଅଛି; ଅନ୍ୟଟି ଭିନ୍ନ। ମୋର ରୂପକୁ ସେମାନେ ଏହିପରି ଜାଣନ୍ତି।

ଯା ସା ପ୍ରକୃତିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟା ମୋହିନୀ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍

ଯାହାକୁ ପ୍ରକୃତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଦେହୀମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରେ।

ଅହଙ୍କାରଵିମୁକ୍ତତ୍ଵାତ୍ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ପଞ୍ଚଵିଂଶକଃ

ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ ଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ପଞ୍ଚବିଂଶତିତତ୍ତ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଵିଜ୍ଞାନଶକ୍ତିର୍ଵିଜ୍ଞାତା ହ୍ଯହଙ୍କାରସ୍ତଦୁତ୍ଥିତଃ

ବିବେକ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଜ୍ଞାତା; ଏହାରୁ ଅହଂକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ସ ଜୀଵଃ ସୋ ଽନ୍ତରାତ୍ମେତି ଗୀଯତେ ତତ୍ତ୍ଵଚିନ୍ତକୈଃ

ଏହିକୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବାମାନେ ଜୀବ, ଅନ୍ତରାତ୍ମା ବୋଲି କୁହନ୍ତି।

ସ ଵିଜ୍ଞାନାତ୍ମକସ୍ତସ୍ଯ ମନଃ ସ୍ଯାଦୁପକାରକମ୍

ଏହା ଜ୍ଞାନମୟ; ଏହା ପାଇଁ ମନ ଉପକାରୀ ଉପକରଣ।

ସ ଚାଵିଵେକଃ ପ୍ରକୃତୌ ସଙ୍ଗାତ୍ କାଲେନ ସୋ ଽଭଵତ୍

ଏହି ଅବିବେକ, ପ୍ରକୃତି ସହ ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, କାଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ସର୍ଵେ କାଲସ୍ଯ ଵଶଗା ନ କାଲଃ କସ୍ଯଚିଦ୍ ଵଶେ

ସମସ୍ତେ କାଳର ଅଧୀନ; କିନ୍ତୁ କାଳ କାହାର ଅଧୀନ ନୁହେଁ।

ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରାଣଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମନସଶ୍ଚାପ୍ଯହଙ୍କାରମହଙ୍କାରାନ୍ମହାନ୍ ପରଃ

ମନରୁ ଅହଂକାର ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଅହଂକାରରୁ ବଡ଼ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି।

ପୁରୁଷାଦ୍ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରାଣସ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍

ପୁରୁଷରୁ ଭଗବାନ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ।

ନାସ୍ତି ମତ୍ତଃ ପରଂ ଭୂତଂ ମାଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ମୋଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ଭୂତି ନାହିଁ; ମୋତେ ଜାଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଋତେ ମାମେକମଵ୍ଯକ୍ତଂ ଵ୍ଯୋମରୂପଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପ ମହାଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି।

ମାଯୀ ମାଯାମଯୋ ଦେଵଃ କାଲେନ ସହ ସଙ୍ଗତଃ

ଯିଏ ମାୟାର ମାଲିକ ଓ ମାୟାମୟ ଦେବ, ସେ କାଳ ସହିତ ଏକତ୍ର ଅଛନ୍ତି।

ନିଯୋଜଯତ୍ଯନନ୍ତାତ୍ମା ହ୍ଯେତଦ୍ ଵେଦାନୁଶାସନମ୍

ଅନନ୍ତ ଆତ୍ମା ବେଦର ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ନିୟୋଜିତ କରନ୍ତି।

ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଯେନେଦଂ ସଂପ୍ରଵର୍ତତେ

ଦେବଦେବଙ୍କର ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂସାର ଚଳିତ ହୁଏ।

ଶକ୍ଯୋ ହି ପୁରୁଷୈର୍ଜ୍ଞାତୁମୃତେ ଭକ୍ତିମନୁତ୍ତମାମ୍

ଏହାକୁ କେବଳ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମଣିଷମାନେ ଜାଣିପାରନ୍ତି।

ମାଂ ସର୍ଵସାକ୍ଷିଣଂ ଲୋକୋ ନ ଜାନାତି ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ

ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାକ୍ଷୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସଂସାର ଓ ମହାମୁନିମାନେ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ।

ସୋ ଽହନ୍ଧାତା ଵିଧାତା ଚ କାଲୋ ଽଗ୍ନିର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ

ସେ ନିଜେ ସ୍ୱୟଂ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, କାଳ, ଅଗ୍ନି ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଥିବା।

ବ୍ରହ୍ମା ଚ ମନଵଃ ଶକ୍ରୋ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ପ୍ରଥିତୌଜସଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ମନୁମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ—

ଯଜନ୍ତି ଵିଵିଧୈରଗ୍ନିଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵୈଦିକୈର୍ମଖୈଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଭିନ୍ନ ବେଦିକ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।

ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯୋଗିନୋ ଦେଵଂ ଭୂତାଧିପତିମୀଶ୍ଵରମ୍

ଯୋଗୀମାନେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ନାଥ, ଏହି ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।

ସର୍ଵଦେଵତନୁର୍ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵସଂସ୍ଥିତଃ

ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦେହ ହୋଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି।

ତେଷାଂ ସନ୍ନିହିତୋ ନିତ୍ଯଂ ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ମାମୁପାସତେ

ଯେମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ମୁଁ ସଦା ବସିଥାଏ।