କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ନିର୍ଗୁଣାମଲରୂପସ୍ଯ ଯତ୍ତଦୈଶ୍ଵର୍ଯମୁତ୍ତମମ୍

ଯାହାର ରୂପ ନିର୍ଗୁଣ ଓ ନିର୍ମଳ, ସେଇ ଉତ୍ତମ ଶକ୍ତି ମୋର।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସମାହିତା ଯୂଯଂ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ

ମୁଁ ଏହା କହିବି; ଏ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ, ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣ।

ପ୍ରେରଯାମି ତଥାପୀଦଂ କାରଣଂ ସୂରଯୋ ଵିଦୁଃ

ତଥାପି ମୁଁ ଏହାକୁ ଚଳାଇଥାଏ; ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହାକୁ କାରଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।

ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ମମ ସାଯୁଜ୍ଯଂ ଲଭନ୍ତେ ଯୋଗିନୋ ଽଵ୍ଯଯମ୍

ଯେଉଁ ଯୋଗୀମାନେ ମୋ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅକ୍ଷୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଲଭନ୍ତେ ପରମାଂ ଶୁଦ୍ଧିଂ ନିର୍ଵାଣଂ ତେ ମଯା ସହ

ସେମାନେ ମୋ ସହିତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପବିତ୍ରତା ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି।

ପ୍ରସାଦାନ୍ମମ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରା ଏତଦ୍ ଵେଦାନୁଶାସନମ୍

ମୋର କୃପାରେ, ହେ ଯୋଗୀଶ୍ୱରମାନେ, ଏହା ବେଦର ଉପଦେଶ।

ମଦୁକ୍ତମେତଦ୍ ଵିଜ୍ଞାନଂ ସାଂଖ୍ଯଯୋଗସମାଶ୍ରଯମ୍

ମୁଁ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ କହିଛି, ଏହା ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଉପରେ ଆଧାରିତ।

ତେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵମିଦଂ ଜାତଂ ତସ୍ମାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମମଯଂ ଜଗତ୍

ସେମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ରହ୍ମରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।

ସର୍ଵତଃ ଶ୍ରୁତିମଲ୍ଲୋକେ ସର୍ଵମାଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି

ଏହା ଲୋକରେ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଛି, ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କରି ରହିଛି, ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁଣାଯାଏ।

ସର୍ଵାଧାରଂ ସଦାନନ୍ଦମଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦ୍ଵୈତଵର୍ଜିତମ୍

ସମସ୍ତର ଆଧାର, ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟତାରୁ ମୁକ୍ତ।

ନିର୍ଵିକଲ୍ପଂ ନିରାଭାସଂ ସର୍ଵାଵାସଂ ପରାମୃତମ୍

ଅନ୍ତର ଭେଦ ନାହିଁ, ଆକୃତି ନାହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅମୃତ।

ନିର୍ଗୁଣଂ ପରମଂ ଵ୍ଯୋମ ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ସୂରଯୋ ଵିଦୁଃ

ଗୁଣହୀନ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଆକାଶ — ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଜାଣନ୍ତି।

ସୋ ଽହଂ ସର୍ଵତ୍ରଗଃ ଶାନ୍ତୋ ଜ୍ଞାନାତ୍ମା ପରମେଶ୍ଵରଃ

ମୁଁ ସେଇ, ସମସ୍ତତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ, ଶାନ୍ତ, ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଈଶ୍ୱର।

ମତ୍ସ୍ଥାନି ସର୍ଵଭୂତାନି ଯସ୍ତଂ ଵେଦ ସ ଵେଦଵିତ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯିଏ ରଖିଛି, ସେଠିକି ବେଦବିଦ୍।

ତଯୋରନାଦିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଃ କାଲଃ ସଂଯୋଜକଃ ପରଃ

ଏହି ଦୁଇଠି ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଥିରେ ଆରମ୍ଭ ନାହିଁ, ସେହିକୁ କାଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏକତାକାରୀ।

ତଦାତ୍ମକଂ ତଦନ୍ଯତ୍ ସ୍ଯାତ୍ ତଦ୍ରୂପଂ ମାମକଂ ଵିଦୁଃ

ସେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଅଛି; ଅନ୍ୟଟି ଭିନ୍ନ। ମୋର ରୂପକୁ ସେମାନେ ଏହିପରି ଜାଣନ୍ତି।

ଯା ସା ପ୍ରକୃତିରୁଦ୍ଦିଷ୍ଟା ମୋହିନୀ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍

ଯାହାକୁ ପ୍ରକୃତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଦେହୀମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରେ।

ଅହଙ୍କାରଵିମୁକ୍ତତ୍ଵାତ୍ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ପଞ୍ଚଵିଂଶକଃ

ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ ଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ପଞ୍ଚବିଂଶତିତତ୍ତ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଵିଜ୍ଞାନଶକ୍ତିର୍ଵିଜ୍ଞାତା ହ୍ଯହଙ୍କାରସ୍ତଦୁତ୍ଥିତଃ

ବିବେକ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଜ୍ଞାତା; ଏହାରୁ ଅହଂକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ସ ଜୀଵଃ ସୋ ଽନ୍ତରାତ୍ମେତି ଗୀଯତେ ତତ୍ତ୍ଵଚିନ୍ତକୈଃ

ଏହିକୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବାମାନେ ଜୀବ, ଅନ୍ତରାତ୍ମା ବୋଲି କୁହନ୍ତି।

ସ ଵିଜ୍ଞାନାତ୍ମକସ୍ତସ୍ଯ ମନଃ ସ୍ଯାଦୁପକାରକମ୍

ଏହା ଜ୍ଞାନମୟ; ଏହା ପାଇଁ ମନ ଉପକାରୀ ଉପକରଣ।

ସ ଚାଵିଵେକଃ ପ୍ରକୃତୌ ସଙ୍ଗାତ୍ କାଲେନ ସୋ ଽଭଵତ୍

ଏହି ଅବିବେକ, ପ୍ରକୃତି ସହ ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, କାଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ସର୍ଵେ କାଲସ୍ଯ ଵଶଗା ନ କାଲଃ କସ୍ଯଚିଦ୍ ଵଶେ

ସମସ୍ତେ କାଳର ଅଧୀନ; କିନ୍ତୁ କାଳ କାହାର ଅଧୀନ ନୁହେଁ।

ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରାଣଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମନସଶ୍ଚାପ୍ଯହଙ୍କାରମହଙ୍କାରାନ୍ମହାନ୍ ପରଃ

ମନରୁ ଅହଂକାର ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଅହଂକାରରୁ ବଡ଼ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି।

ପୁରୁଷାଦ୍ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରାଣସ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍

ପୁରୁଷରୁ ଭଗବାନ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ।

ନାସ୍ତି ମତ୍ତଃ ପରଂ ଭୂତଂ ମାଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ମୋଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ଭୂତି ନାହିଁ; ମୋତେ ଜାଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଋତେ ମାମେକମଵ୍ଯକ୍ତଂ ଵ୍ଯୋମରୂପଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପ ମହାଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି।

ମାଯୀ ମାଯାମଯୋ ଦେଵଃ କାଲେନ ସହ ସଙ୍ଗତଃ

ଯିଏ ମାୟାର ମାଲିକ ଓ ମାୟାମୟ ଦେବ, ସେ କାଳ ସହିତ ଏକତ୍ର ଅଛନ୍ତି।