କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସ୍ଵାତ୍ମାନମକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ନାଵବୁଦ୍ଧ୍ଯେତ ତତ୍ତ୍ଵତଃ

ଅକ୍ଷୟ ଆତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମକୁ ଲୋକେ ସତ୍ୟରେ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ରଗଦ୍ଵେଷାଦଯୋ ଦୋଷାଃ ସର୍ଵେ ଭ୍ରାନ୍ତିନିବନ୍ଧନାଃ

ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ ଭଳି ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଭ୍ରାନ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ତଦ୍ଵଶାଦେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଦେହସମୁଦ୍ଭଵଃ

ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଏକଃ ସ ଭିଦ୍ଯତେ ଶକ୍ତ୍ଯା ମାଯଯା ନ ସ୍ଵଭାଵତଃ

ସେ ଏକ, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ ହୁଏ—ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।

ଭେଦୋ ଵ୍ଯକ୍ତସ୍ଵଭାଵେନ ସା ଚ ମାଯାତ୍ମସଂଶ୍ରଯା

ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଏହି ସ୍ୱଭାବ ମାୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

ଅନ୍ତଃ କରଣଜୈର୍ଭାଵୈରାତ୍ମା ତଦ୍ଵନ୍ନ ଲିପ୍ଯତେ

ଯେପରି ଆତ୍ମା ମନର ଭାବ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ଏଠି ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

ଉପାଧିହୀନୋ ଵିମଲସ୍ତଥୈଵାତ୍ମା ପ୍ରକାଶତେ

ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମା ଉପାଧି ରହିତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।

ଅର୍ଥସ୍ଵରୂପମେଵାଜ୍ଞାଃ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ କୁଦୃଷ୍ଟଯଃ

ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ, ଭ୍ରାନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା, ବସ୍ତୁର କେବଳ ବାହ୍ୟ ରୂପକୁ ଦେଖନ୍ତି।

ଦୃଶ୍ଯତେ ହ୍ଯର୍ଥରୂପେଣ ପୁରୁଷୈର୍ଭ୍ରାନ୍ତିଦୃଷ୍ଟିଭିଃ

ଭ୍ରମିତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଲୋକେ ବସ୍ତୁର ରୂପରେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି।

ରକ୍ତିକାଦ୍ଯୁପଧାନେନ ତଦ୍ଵତ୍ ପରମପୂରୁଷଃ

ଯେପରି ଲାଲ ଚାଦର ଭଳି ଆବରଣ ଦ୍ୱାରା ଆଢ଼ା ଯାଏ, ସେପରି ପରମପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ଆଢ଼ା ଯାଏ।

ଉପାସିତଵ୍ଯୋ ମନ୍ତଵ୍ଯଃ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଶ୍ଚ ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ

ମୁକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା, ଚିନ୍ତା କରିବା ଏବଂ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

ଯୋଗିନୋ ଽଵ୍ଯଵଧାନେନ ତଦା ସଂପଦ୍ଯତେ ସ୍ଵଯମ୍

ଯୋଗୀମାନେ ବାଧା ଛାଡ଼ି ଏହି ସମୟରେ ସେଉଁଠି ନିଜେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଚାତ୍ମାନଂ ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ତଦା

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଥିବା ଆତ୍ମା ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମ ହୋଇଯାଏ।

ଏକୀଭୂତଃ ପରେଣାସୌ ତଦା ଭଵତି କେଵଲଃ

ପରମ ସହିତ ଏକତା ହେଲେ, ସେ ସମୟରେ ସେ କେବଳ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ।

ତଦାସାଵମୃତୀଭୂତଃ କ୍ଷେମଂ ଗଚ୍ଛତି ପଣ୍ଡିତଃ

ସେ ସମୟରେ ଅମୃତ ହୋଇ, ପଣ୍ଡିତ ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ତତ ଏଵ ଚ ଵିସ୍ତାରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ତଦା

ଏହିଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମ ବିସ୍ତାର ପାଏ।

ମାଯାମାତ୍ରଂ ଜଗତ୍ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତଦା ଭଵତି ନିର୍ଵୃତଃ

ସମସ୍ତ ଜଗତ କେବଳ ମାୟା ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ, ଏବଂ ସେ ନିର୍ବୃତି ଅନୁଭବ କରେ।

କେଵଲଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଜ୍ଞାନଂ ଜାଯତେ ଽସୌ ତଦା ଶିଵଃ

ସେ ସମୟରେ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସେ ଶୁଭ ହୋଇଯାଏ।

ତଦ୍ଵଦାତ୍ମାକ୍ଷରେଣାସୌ ନିଷ୍କଲେନୈକତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ଏହିପରି ଆତ୍ମା, ଅଖଣ୍ଡ ଓ ଅବିନାଶୀ ସହିତ ଏକତା ପାଏ।

ଅଜ୍ଞାନେନାଵୃତଂ ଲୋକୋ ଵିଜ୍ଞାନଂ ତେନ ମୁହ୍ଯତି

ଏହି ସଂସାର ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ; ଏହିଥିରୁ ଜ୍ଞାନ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ।

ଅଜ୍ଞାନମିତରତ୍ ସର୍ଵଂ ଵିଜ୍ଞାନମିତି ମେ ମତମ୍

ମୋ ମତରେ, ଅନ୍ୟ ସବୁ ଅଜ୍ଞାନ; କେବଳ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ସତ୍ୟ।

ସର୍ଵଵେଦାନ୍ତସାରଂ ହି ଯୋଗସ୍ତତ୍ରୈକଚିତ୍ତତା

ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତର ସାର ହେଉଛି ଯୋଗ, କାରଣ ଏହା ହେଉଛି ଏକାଗ୍ର ମନର ଅବସ୍ଥା।

ଯୋଗଜ୍ଞାନାଭିଯୁକ୍ତସ୍ଯ ନାଵାପ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍

ଯିଏ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନରେ ଲିନ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ କେବେଠି ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନାହିଁ।

ଏକଂ ସାଂଖ୍ଯଂ ଚ ଯୋଗଂ ଚ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍

ଯିଏ ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗକୁ ଏକ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ସେଠିଏ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି।

ମଜ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ର ତତ୍ରୈଵ ନ ତ୍ଵାତ୍ମୈଷାମିତି ଶ୍ରୁତିଃ

ଏଠି ସେଠି ଅନେକେ ଡୁବିଯାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମା କେବେ ଡୁବେ ନାହିଁ—ଏହିପରି ଶ୍ରୁତି କହେ।

ଜ୍ଞାନଯୋଗାଭିଯୁକ୍ତସ୍ତୁ ଦେହାନ୍ତେ ତଦଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ଦେହ ଶେଷରେ ସେ 'ତାହା'କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

କୀର୍ତିତଃ ସର୍ଵଵେଦେଷୁ ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵତୋମୁଖଃ

ସମସ୍ତ ବେଦରେ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଥିବା, ପ୍ରଶଂସିତ।

ସର୍ଵତଃ ପାଣିପାଦୋ ଽହମନ୍ତର୍ଯାମୀ ସନାତନଃ

ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ହାତ ପାଉଁଥିବା, ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ, ଶାଶ୍ୱତ।

ଅଚକ୍ଷୁରପି ପଶ୍ଯାମି ତଥାକର୍ଣଃ ଶୃଣୋମ୍ଯହମ୍

ମୋର ଚକ୍ଷୁ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖେ, କାନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣେ।