କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ନ ମାଯା ନୈଵ ଚ ପ୍ରାଶ୍ଚୈତନ୍ଯଂ ପରମାର୍ଥତଃ

ସେ ମାୟା ନୁହଁନ୍ତି, କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ସତ୍ୟରେ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା।

ତଦ୍ଵଦୈକ୍ଯଂ ନ ସଂବନ୍ଧଃ ପ୍ରପଞ୍ଚପରମାତ୍ମନୋଃ

ଏହିପରି, ସଂସାର ଓ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା କିମ୍ବା ସଂଯୋଗ ନାହିଁ।

ତଦ୍ଵତ୍ ପ୍ରପଞ୍ଚପୁରୁଷୌ ଵିଭିନ୍ନୌ ପରମାର୍ଥତଃ

ଏହିପରି, ସଂସାର ଓ ପୁରୁଷ ସତ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ।

ନହି ତସ୍ଯ ଭଵେନ୍ମୁକ୍ତିର୍ଜନ୍ମାନ୍ତରଶତୈରପି

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ ଜନ୍ମ ପରେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ।

ଵିକାରହୀନଂ ନିର୍ଦୁଃ ଖମାନନ୍ଦାତ୍ମାନମଵ୍ଯଯମ୍

ଅକ୍ଷୟ ଆତ୍ମା ପରିବର୍ତ୍ତନହୀନ, ଦୁଃଖ ରହିତ, ଆକାଶ ସଦୃଶ ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ।

ସା ଚାହଙ୍କାରକର୍ତୃତ୍ଵାଦାତ୍ମନ୍ଯାରୋପ୍ଯତେ ଜନୈଃ

ଏହାକୁ ଲୋକେ ଅହଂକାର ଓ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାରେ ଭ୍ରାନ୍ତିବଶତଃ ଆରୋପ କରନ୍ତି।

ଭୋକ୍ତାରମକ୍ଷରଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ସର୍ଵତ୍ର ସମଵସ୍ଥିତମ୍

ଅକ୍ଷୟ, ଶୁଦ୍ଧ ଭୋକ୍ତା ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି।

ଅଜ୍ଞାନାଦନ୍ଯଥା ଜ୍ଞାନଂ ତଚ୍ଚ ପ୍ରକୃତିସଂଗତମ୍

ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ପ୍ରକୃତି ସହିତ ମିଶିଯାଏ।

ଅହଙ୍କାରାଵିଵେକେନ କର୍ତାହମିତି ମନ୍ଯତେ

ଅହଂକାର ଓ ଅବିବେକରେ, ଲୋକେ 'ମୁଁ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି ଭାବନ୍ତି।

ପ୍ରଧାନଂ ପ୍ରକୃତିଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା କାରଣଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ

ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପ୍ରକୃତିକୁ ମୂଳ କାରଣ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ସ୍ଵାତ୍ମାନମକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ନାଵବୁଦ୍ଧ୍ଯେତ ତତ୍ତ୍ଵତଃ

ଅକ୍ଷୟ ଆତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମକୁ ଲୋକେ ସତ୍ୟରେ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ରଗଦ୍ଵେଷାଦଯୋ ଦୋଷାଃ ସର୍ଵେ ଭ୍ରାନ୍ତିନିବନ୍ଧନାଃ

ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ ଭଳି ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଭ୍ରାନ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ତଦ୍ଵଶାଦେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଦେହସମୁଦ୍ଭଵଃ

ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଏକଃ ସ ଭିଦ୍ଯତେ ଶକ୍ତ୍ଯା ମାଯଯା ନ ସ୍ଵଭାଵତଃ

ସେ ଏକ, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ ହୁଏ—ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।

ଭେଦୋ ଵ୍ଯକ୍ତସ୍ଵଭାଵେନ ସା ଚ ମାଯାତ୍ମସଂଶ୍ରଯା

ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଏହି ସ୍ୱଭାବ ମାୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

ଅନ୍ତଃ କରଣଜୈର୍ଭାଵୈରାତ୍ମା ତଦ୍ଵନ୍ନ ଲିପ୍ଯତେ

ଯେପରି ଆତ୍ମା ମନର ଭାବ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ଏଠି ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

ଉପାଧିହୀନୋ ଵିମଲସ୍ତଥୈଵାତ୍ମା ପ୍ରକାଶତେ

ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମା ଉପାଧି ରହିତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।

ଅର୍ଥସ୍ଵରୂପମେଵାଜ୍ଞାଃ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ କୁଦୃଷ୍ଟଯଃ

ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ, ଭ୍ରାନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା, ବସ୍ତୁର କେବଳ ବାହ୍ୟ ରୂପକୁ ଦେଖନ୍ତି।

ଦୃଶ୍ଯତେ ହ୍ଯର୍ଥରୂପେଣ ପୁରୁଷୈର୍ଭ୍ରାନ୍ତିଦୃଷ୍ଟିଭିଃ

ଭ୍ରମିତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଲୋକେ ବସ୍ତୁର ରୂପରେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି।

ରକ୍ତିକାଦ୍ଯୁପଧାନେନ ତଦ୍ଵତ୍ ପରମପୂରୁଷଃ

ଯେପରି ଲାଲ ଚାଦର ଭଳି ଆବରଣ ଦ୍ୱାରା ଆଢ଼ା ଯାଏ, ସେପରି ପରମପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ଆଢ଼ା ଯାଏ।

ଉପାସିତଵ୍ଯୋ ମନ୍ତଵ୍ଯଃ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଶ୍ଚ ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ

ମୁକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା, ଚିନ୍ତା କରିବା ଏବଂ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

ଯୋଗିନୋ ଽଵ୍ଯଵଧାନେନ ତଦା ସଂପଦ୍ଯତେ ସ୍ଵଯମ୍

ଯୋଗୀମାନେ ବାଧା ଛାଡ଼ି ଏହି ସମୟରେ ସେଉଁଠି ନିଜେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଚାତ୍ମାନଂ ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ତଦା

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଥିବା ଆତ୍ମା ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମ ହୋଇଯାଏ।

ଏକୀଭୂତଃ ପରେଣାସୌ ତଦା ଭଵତି କେଵଲଃ

ପରମ ସହିତ ଏକତା ହେଲେ, ସେ ସମୟରେ ସେ କେବଳ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ।

ତଦାସାଵମୃତୀଭୂତଃ କ୍ଷେମଂ ଗଚ୍ଛତି ପଣ୍ଡିତଃ

ସେ ସମୟରେ ଅମୃତ ହୋଇ, ପଣ୍ଡିତ ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ତତ ଏଵ ଚ ଵିସ୍ତାରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ତଦା

ଏହିଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମ ବିସ୍ତାର ପାଏ।

ମାଯାମାତ୍ରଂ ଜଗତ୍ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତଦା ଭଵତି ନିର୍ଵୃତଃ

ସମସ୍ତ ଜଗତ କେବଳ ମାୟା ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ, ଏବଂ ସେ ନିର୍ବୃତି ଅନୁଭବ କରେ।

କେଵଲଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଜ୍ଞାନଂ ଜାଯତେ ଽସୌ ତଦା ଶିଵଃ

ସେ ସମୟରେ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସେ ଶୁଭ ହୋଇଯାଏ।

ତଦ୍ଵଦାତ୍ମାକ୍ଷରେଣାସୌ ନିଷ୍କଲେନୈକତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ଏହିପରି ଆତ୍ମା, ଅଖଣ୍ଡ ଓ ଅବିନାଶୀ ସହିତ ଏକତା ପାଏ।