କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଜ୍ଞାନଯୋଗରତୈର୍ନିତ୍ଯମାରାଧ୍ଯଃ କଥିତସ୍ତ୍ଵଯା

ଯେମାନେ ସଦା ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ସେହିଠାରେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଉଚିତ ବୋଲି ତୁମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛ ।

ଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମୈକଵିଷଯଂ ଯେନ ପଶ୍ଯେମ ତତ୍ପରମ୍

ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ସମ୍ପର୍କିତ ତାତ୍ତ୍ୱିକତାକୁ ଦେଖିପାରିବା, ସେଇ ଜ୍ଞାନକୁ ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ।

ଅଵାପ୍ତାଖିଲଵିଜ୍ଞାନସ୍ତତ୍ତ୍ଵାଂ ପୃଚ୍ଛାମହେ ପୁନଃ

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ଆମେ ପୁନିଥରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛୁ।

ସୂତଃ ପୌରାଣିକଃ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଭାଷିତୁଂ ହ୍ଯୁପଚକ୍ରମେ

ପୁରାଣ ପାଠକ ସୂତ ମନେପକାଇ ଆରମ୍ଭ କଲେ କହିବାକୁ।

ଆଜଗାମ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯତ୍ର ସତ୍ରଂ ସମାସତେ

ସେ ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

ଵ୍ଯାସଂ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷଂ ପ୍ରଣେମୁର୍ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାଃ

ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କମଳପତ୍ର ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଗୁରୁଂ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପାର୍ଶ୍ଵଗୋ ଽଭଵତ୍

ଗୁରୁଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।

ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯାସନଂ ତସ୍ମୈ ତଦ୍ଯୋଗ୍ଯଂ ସମକଲ୍ପଯନ୍

ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ମର୍ଯ୍ୟାଦାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ତିଆରି କରି ଦେଲେ।

କଚ୍ଚିନ୍ନ ତପସୋ ହାନିଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସ୍ଯ ଶ୍ରୁତସ୍ଯ ଚ

ଆପଣଙ୍କର ତପସ୍ୟା, ଅଧ୍ୟୟନ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣରେ କୌଣସି କ୍ଷୟ ହୋଇନାହିଁ ତୋ?

ଜ୍ଞାନଂ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଵିଷଯଂ ମୁନୀନାଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି

ଆପଣ ଋଷିମାନେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମ ସମ୍ପର୍କିତ ସେଇ ଜ୍ଞାନ କଥା କହିବା ଉଚିତ।

ଶୁଶ୍ରୂଷା ଜାଯତେ ଚୈଷାଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ତତ୍ତ୍ଵତଃ

ସେମାନଙ୍କର ଶୁଣିବା ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମିଛି; ଆପଣ ସତ୍ୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ।

ମୁନୀନାଂ ଵ୍ଯାହୃତଂ ପୂର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁନା କୂର୍ମରୂପିଣା

ଯେଉଁ କଥା ପୂର୍ବରୁ କୂର୍ମ ଆକାରରେ ବିଷ୍ଣୁ ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ରୁଦ୍ରଂ ଵଚଃ ପ୍ରାହ ସୁଖାଵହମ୍

ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା କହିଲେ।

ସନତ୍କୁମାରପ୍ରମୁଖୈଃ ସ୍ଵଯଂ ଯତ୍ସମଭାଷତ

ଯାହା ସେ ନିଜେ ସନତ୍କୁମାର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।

ଅଙ୍ଗିରା ରୁଦ୍ରସହିତୋ ଭୃଗୁଃ ପରମଧର୍ମଵିତ୍

ଅଙ୍ଗିରା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ପରମ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଭୃଗୁ।

ଶୁକ୍ରୋ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵେ ସଂଯତମାନସାଃ

ଶୁକ୍ର, ପୂଜ୍ୟ ବଶିଷ୍ଠ ଏବଂ ସମସ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ମନ ଥିବା ମହାନ।

ତପ୍ତଵନ୍ତସ୍ତପୋ ଘୋରଂ ପୁଣ୍ଯେ ବଦରିକାଶ୍ରମେ

ସେମାନେ ପବିତ୍ର ବଦରିକା ଆଶ୍ରମରେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।

ନାରାଯଣମନାଦ୍ଯନ୍ତଂ ନରେଣ ସହିତଂ ତଦା

ସେ ସମୟରେ, ନରଙ୍କ ସହିତ, ଆଦି ଅନ୍ତ ନଥିବା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ।

ପ୍ରଣେମୁର୍ଭକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତା ଯୋଗିନୋ ଯୋଗଵିତ୍ତମମ୍

ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗୀମାନେ ଯୋଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ପ୍ରାହ ଗମ୍ଭୀରଯା ଵାଚା କିମର୍ଥଂ ତପ୍ଯତେ ତପଃ

ସେ ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ତପସ୍ୟା କାହିଁକି କରାଯାଉଛି?”

ସାକ୍ଷାନ୍ନାରାଯଣଂ ଦେଵମାଗତଂ ସିଦ୍ଧିସୂଚକମ୍

ସିଧ୍ଧିର ଚିହ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ।

ଭଵନ୍ତମେକଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍

ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛୁ, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।

ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ପୁରାଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତପୂରୁଷଃ

ପୁରାତନ ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ପୁରୁଷ ନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।

ଶୁଶ୍ରୂଷାସ୍ମାକମଖିଲଂ ସଂଶଯଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି

ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଦୟାକରି ଆମ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରନ୍ତୁ।

କଶ୍ଚିଦାତ୍ମା ଚ କା ମୁକ୍ତିଃ ସଂସାରଃ କିଂନିମିତ୍ତକଃ

ଆତ୍ମା କିଏ? ମୁକ୍ତି କ’ଣ? ଏହି ସଂସାର କାହିଁକି ଘଟେ?

କିଂ ତତ୍ ପରତରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଵଂ ନୋ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି

ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ କ’ଣ? ଦୟାକରି ସମସ୍ତ କଥା ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

ଵିହାଯ ତାପସଂ ରୂପଂ ସଂସ୍ଥିତଂ ସ୍ଵେନ ତେଜସା

ତପସ୍ବୀର ରୂପ ଛାଡ଼ି, ସେ ନିଜ ତେଜରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।

ଶ୍ରୀଵତ୍ସଵକ୍ଷସଂ ଦେଵଂ ତପ୍ତଜାମ୍ବୂନଦପ୍ରଭମ୍

ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କ ଦେହ ତପ୍ତ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲା।

ନ ଦୃଷ୍ଟସ୍ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ନରସ୍ତସ୍ଯୈଵ ତେଜସା

ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କେହି ମଣିଷ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ତେଜ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।