କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସର୍ଵଗତ୍ଵାତ୍ ପ୍ରଧାନସ୍ଯ କାରଣସ୍ଯାଵ୍ଯଯାତ୍ମନଃ

ପ୍ରଧାନ କାରଣ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି ଓ ଅବିନାଶୀ ଥିବାରୁ,

ତତ୍ର ତତ୍ର ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରା ରୁଦ୍ରା ନାରାଯଣାଦଯଃ

ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ନାରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଛନ୍ତି।

ସମନ୍ତାତ୍ ସଂସ୍ଥିତଂ ଵିପ୍ରା ଯତ୍ର ଯାନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଛି, ଯେଉଁଠାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି।

ଅତୀତ୍ଯ ଵର୍ତତେ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ ପ୍ରକୃତିରକ୍ଷରମ୍

ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରକୃତି ସଂସାର ପାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

ତଦଵ୍ଯକ୍ତମିତି ଜ୍ଞେଯଂ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ପଦମ୍

ଏହାକୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ।

ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵଂ ମଯାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ଯତ୍ତନ୍ମାହାତ୍ମ୍ଯମଵ୍ଯଯମ୍

ଏହାର ଅବିନାଶୀ ମହିମାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଛି।

ଅର୍ଣଵେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଦିଵି ଚୈଵ ନ ସଶଯଃ

ସମସ୍ତ ସାଗର ଓ ଆକାଶରେ ମଧ୍ୟ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଅନେକଧା ଵିଭକ୍ତାଙ୍ଗଃ କ୍ରୀଡତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ଅନେକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଖେଳ କରନ୍ତି।

ଅଣ୍ଡାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସମୁତ୍ପନ୍ନସ୍ତେନ ସୃଷ୍ଟମିଦଂ ଜଗତ୍

ଅଣ୍ଡରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସେଇଁ ଏହି ସଂସାର ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ତାନି ତ୍ଵଂ କଥଯାସ୍ମାକଂ ଵ୍ଯାସାଂଶ୍ଚ ଦ୍ଵାପରେ ଯୁଗେ

ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଆମକୁ କୁହ, ଏବଂ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ବ୍ୟାସ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।

ତଥାଵତାରାନ୍ ଧର୍ମାର୍ଥମୀଶାନସ୍ଯ କଲୌ ଯୁଗେ

ଏହିପରି ଧର୍ମ ପାଇଁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର କଳିଯୁଗର ଅବତାର ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।

ଏତତ୍ ସର୍ଵଂ ସମାସେନ ସୂତ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି

ହେ ସୂତ, ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ସଂକ୍ଷେପରେ ଏଠାରେ କହିବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।

ଉତ୍ତମସ୍ତାମସଶ୍ଚୈଵ ରୈଵତଶ୍ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ତଥା

ଉତ୍ତମ, ତାମସ, ରୈବତ ଓ ଆକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତର ବିଷୟରେ।

ଵୈଵସ୍ଵତୋ ଽଯଂ ଯସ୍ଯୈତତ୍ ସପ୍ତମଂ ଵର୍ତତେ ଽନ୍ତରମ୍

ଏହା ହେଉଛି ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କର ଯୁଗ, ଯାହାର ସପ୍ତମ ଅନ୍ତରାଳ ଏବେ ଚାଲିଛି।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ନିବୋଧଧ୍ଵଂ ମନୋଃ ସ୍ଵାରୋଚିଷସ୍ଯ ତୁ

ଏବେ ତୁମେ ମନୁ ସ୍ୱାରୋଚିଷ ବିଷୟରେ ଆଉ ଶୁଣ।

ଵିପଶ୍ଚିନ୍ନାମ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ବଭୂଵାସୁରସୂଦନଃ

ବିପଶ୍ଚିତ୍ ନାମକ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ, ଯିଏ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ।

ତିମିରଶ୍ଚାର୍ଵରୀଵାଂଶ୍ଚ ସପ୍ତ ସପ୍ତର୍ଷଯୋ ଽଭଵନ୍

ତିମିର, ଚର୍ବରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଞ୍ଚଜଣ ମିଶି ସାତଜଣ ମହାର୍ଷି ହେଇଥିଲେ।

ଦ୍ଵିତୀଯମତଦାଖ୍ଯାତମନ୍ତରଂ ଶୃଣୁ ଚୋତ୍ତରମ୍

ଏବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନ୍ତରାଳ, ଯାହାକୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଥିରେ ଶୁଣ।

ସୁଶାନ୍ତିସ୍ତତ୍ର ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ବଭୂଵାମିତ୍ରକର୍ଷଣଃ

ସେଠାରେ ସୁଶାନ୍ତି ନାମକ ଶତ୍ରୁଦମନ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ।

ଵଶଵର୍ତିନଶ୍ଚ ପଞ୍ଚୈତେ ଗଣା ଦ୍ଵାଦଶକାଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଦଳ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟିରେ ବାରଟି କରି, ବସବର୍ତ୍ତିନ୍ ବୋଲି ଜଣାଯାନ୍ତି।

ସୁତପାଃ ଶୁକ୍ର ଇତ୍ଯେତେ ସପ୍ତ ସପ୍ତର୍ଷଯୋ ଽଭଵନ୍

ସୁତପ, ଶୁକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ଏହି ସାତଜଣ ସେଠାରେ ସାତ ମହାର୍ଷି ହେଇଥିଲେ।

ସତ୍ଯାଶ୍ଚ ସୁଧିଯଶ୍ଚୈଵ ସପ୍ତଵିଂଶତିକା ଗଣାଃ

ସତ୍ୟ ଓ ସୁଧିୟମାନେ, ସେମାନେ ସାତେଶି ଦଳ ଥିଲେ।

ବଭୂଵ ଶଙ୍କରେ ଭକ୍ତୋ ମହାଦେଵାର୍ଚନେ ରତଃ

ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଭକ୍ତ ହେଇ, ମହାଦେବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ।

ପୀଵରସ୍ତ୍ଵୃଷଯୋ ହ୍ଯେତେ ସପ୍ତ ତତ୍ରାପି ଚାନ୍ତରେ

ପୀବର ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ—ଏହି ସାତଜଣ ସେଠାରେ ଏହି ଅନ୍ତରାଳରେ ଥିଲେ।

ମନୁର୍ଵସୁଶ୍ଚ ତତ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ବଭୂଵାସୁରମର୍ଦନଃ

ସେଠାରେ ମନୁ ବସୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ, ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ।

ଏତେ ଦେଵଗଣାସ୍ତତ୍ର ଚତୁର୍ଦଶ ଚତୁର୍ଦଶ

ସେଠାରେ ଏହି ଦେବମାନେର ଦଳ ଚଉଦ ଥିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ଚଉଦ ଜଣ।

ଏତେ ସପ୍ତର୍ଷଯୋ ଵିପ୍ରାସ୍ତତ୍ରାସନ୍ ରୈଵତେ ଽନ୍ତରେ

ଏହି ସାତ ମହାର୍ଷି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରୈବତ ଅନ୍ତରାଳରେ ଥିଲେ।

ପ୍ରିଯଵ୍ରତାନ୍ଵଯା ହ୍ଯେତେ ଚତ୍ଵାରୋ ମନଵଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଏହି ଚାରି ମନୁଙ୍କୁ ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ବଂଶଜ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମନୋଜଵସ୍ତଥୈଵେନ୍ଦ୍ରୋ ଦେଵାନପି ନିବୋଧତଃ

ମନୋଜବ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ; ଦେବମାନେ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।