ତସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵୀପେ ମହାଵୃକ୍ଷୋ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧୋ ଽମରପୂଜିତଃ
ସେ ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଅମରମାନେ ପୂଜନ୍ତି।
ତତ୍ରୈଵ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ ଶିଵନାରାଯଣାଲଯଃ
ସେଠି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିବ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କର ନିବାସ ଅଛି।
ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ କିନ୍ନରୈର୍ଯକ୍ଷୈରୀଶ୍ଵରଃ କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲଃ
ସେ ଭଗବାନ, କଳା ଓ ପିତାମ୍ବର, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ନିରାମଯା ଵିଶୋକାଶ୍ଚ ରାଗଦ୍ଵେଷଵିଵର୍ଜିତାଃ
ସେମାନେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷ ରହିତ।
ନ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଧର୍ମାଶ୍ଚ ନ ନଦ୍ଯୋ ନ ଚ ପର୍ଵତାଃ
ସେଠି କୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଧର୍ମ, ନଦୀ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ନାହିଁ।
ସ୍ଵାଦୂଦକସମୁଦ୍ରସ୍ତୁ ସମନ୍ତାଦ୍ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମିଠା ପାଣିର ସମୁଦ୍ର ଘେରି ରହିଛି।
କାଞ୍ଚନୀ ଦ୍ଵିଗୁଣା ଭୂମିଃ ସର୍ଵା ଚୈଵ ଶିଲୋପମା
ସୁନା ଭୂମି ଦୁଇଗୁଣା ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଥର ତଳିର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।
ପ୍ରକାଶଶ୍ଚାପ୍ରକାଶଶ୍ଚ ଲୋକାଲୋକଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଆଲୋକ ଓ ଅନ୍ଧାର ଦୁହିଁ ଅଛି, ସେଠିକୁ ଲୋକାଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତାଵାନେଵ ଚ ଵିସ୍ତାରୋ ଲୋକାଲୋକୋ ମହାଗିରିଃ
ଲୋକାଲୋକ ନାମକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ର ଏହି ଏତେ ଅଞ୍ଚଳ।
ତମଶ୍ଚାଣ୍ଡକଟାହେନ ସମନ୍ତାତ୍ ପରିଵେଷ୍ଟିତମ୍
ଏହାକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଭୟଙ୍କର କଟୋରା ଭଳି ଅନ୍ଧାର ଘେରି ରହିଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡସ୍ଯୈଷ ଵିସ୍ତାରଃ ସଂକ୍ଷେପେଣ ମଯୋଦିତଃ
ଏହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବିସ୍ତାର, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
ସର୍ଵଗତ୍ଵାତ୍ ପ୍ରଧାନସ୍ଯ କାରଣସ୍ଯାଵ୍ଯଯାତ୍ମନଃ
ପ୍ରଧାନ କାରଣ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି ଓ ଅବିନାଶୀ ଥିବାରୁ,
ତତ୍ର ତତ୍ର ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରା ରୁଦ୍ରା ନାରାଯଣାଦଯଃ
ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ନାରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ସମନ୍ତାତ୍ ସଂସ୍ଥିତଂ ଵିପ୍ରା ଯତ୍ର ଯାନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଛି, ଯେଉଁଠାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି।
ଅତୀତ୍ଯ ଵର୍ତତେ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ ପ୍ରକୃତିରକ୍ଷରମ୍
ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରକୃତି ସଂସାର ପାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ତଦଵ୍ଯକ୍ତମିତି ଜ୍ଞେଯଂ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ପଦମ୍
ଏହାକୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ।
ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵଂ ମଯାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ଯତ୍ତନ୍ମାହାତ୍ମ୍ଯମଵ୍ଯଯମ୍
ଏହାର ଅବିନାଶୀ ମହିମାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଛି।
ଅର୍ଣଵେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଦିଵି ଚୈଵ ନ ସଶଯଃ
ସମସ୍ତ ସାଗର ଓ ଆକାଶରେ ମଧ୍ୟ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅନେକଧା ଵିଭକ୍ତାଙ୍ଗଃ କ୍ରୀଡତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଅନେକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଖେଳ କରନ୍ତି।
ଅଣ୍ଡାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସମୁତ୍ପନ୍ନସ୍ତେନ ସୃଷ୍ଟମିଦଂ ଜଗତ୍
ଅଣ୍ଡରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସେଇଁ ଏହି ସଂସାର ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତାନି ତ୍ଵଂ କଥଯାସ୍ମାକଂ ଵ୍ଯାସାଂଶ୍ଚ ଦ୍ଵାପରେ ଯୁଗେ
ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଆମକୁ କୁହ, ଏବଂ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ବ୍ୟାସ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।
ତଥାଵତାରାନ୍ ଧର୍ମାର୍ଥମୀଶାନସ୍ଯ କଲୌ ଯୁଗେ
ଏହିପରି ଧର୍ମ ପାଇଁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର କଳିଯୁଗର ଅବତାର ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।
ଏତତ୍ ସର୍ଵଂ ସମାସେନ ସୂତ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି
ହେ ସୂତ, ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ସଂକ୍ଷେପରେ ଏଠାରେ କହିବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।
ଉତ୍ତମସ୍ତାମସଶ୍ଚୈଵ ରୈଵତଶ୍ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ତଥା
ଉତ୍ତମ, ତାମସ, ରୈବତ ଓ ଆକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତର ବିଷୟରେ।
ଵୈଵସ୍ଵତୋ ଽଯଂ ଯସ୍ଯୈତତ୍ ସପ୍ତମଂ ଵର୍ତତେ ଽନ୍ତରମ୍
ଏହା ହେଉଛି ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କର ଯୁଗ, ଯାହାର ସପ୍ତମ ଅନ୍ତରାଳ ଏବେ ଚାଲିଛି।
ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ନିବୋଧଧ୍ଵଂ ମନୋଃ ସ୍ଵାରୋଚିଷସ୍ଯ ତୁ
ଏବେ ତୁମେ ମନୁ ସ୍ୱାରୋଚିଷ ବିଷୟରେ ଆଉ ଶୁଣ।
ଵିପଶ୍ଚିନ୍ନାମ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ବଭୂଵାସୁରସୂଦନଃ
ବିପଶ୍ଚିତ୍ ନାମକ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ, ଯିଏ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ।
ତିମିରଶ୍ଚାର୍ଵରୀଵାଂଶ୍ଚ ସପ୍ତ ସପ୍ତର୍ଷଯୋ ଽଭଵନ୍
ତିମିର, ଚର୍ବରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଞ୍ଚଜଣ ମିଶି ସାତଜଣ ମହାର୍ଷି ହେଇଥିଲେ।
ଦ୍ଵିତୀଯମତଦାଖ୍ଯାତମନ୍ତରଂ ଶୃଣୁ ଚୋତ୍ତରମ୍
ଏବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନ୍ତରାଳ, ଯାହାକୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଥିରେ ଶୁଣ।
ସୁଶାନ୍ତିସ୍ତତ୍ର ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ବଭୂଵାମିତ୍ରକର୍ଷଣଃ
ସେଠାରେ ସୁଶାନ୍ତି ନାମକ ଶତ୍ରୁଦମନ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ।