କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସମାସ୍ତେ ତନ୍ମନା ନିତ୍ଯଂ ପୀତ୍ଵା ନାରାଯଣାମୃତମ୍

ସେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହି, ମନ ଦେଇ, ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କ ଅମୃତକୁ ପିଇ ରହିଛନ୍ତି।

ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ନାମ ତତ୍ ସ୍ଥାନଂ ତ୍ରିଦଶୈରପି ଵନ୍ଦିତମ୍

ସେଠିକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଏହି ନାମରେ ଡାକାଯାଏ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।

ଏତାଵଚ୍ଛକ୍ଯତେ ଵକ୍ତୁଂ ନାରାଯଣପୁରଂ ହି ତତ୍

ଏତେକି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ; ଏହିଠାରେ ନାରାୟଣଙ୍କର ନଗର ଅଛି।

ଶେତେ ନାରାଯଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମାଯଯା ମୋହଯଞ୍ଜଗତ୍

ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାରାୟଣ ସେଠି ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରୁଛନ୍ତି।

ତମେଵାଭ୍ଯେତି କଲ୍ପାନ୍ତେ ସ ଏଵ ପରମା ଗତିଃ

ଯୁଗର ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି; ସେଉଁଠି ହେଉଛନ୍ତି ପରମ ଗତି।

କ୍ଷୀରାର୍ଣଵଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଦ୍ଵୀପଃ ପୁଷ୍କରସଂଵୃତଃ

କ୍ଷୀରସାଗର ଉପରେ ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହାକୁ ପଦ୍ମ ଘେରି ରହିଛି।

ତାଵଦେଵ ଚ ଵିସ୍ତୀର୍ଣଃ ସର୍ଵତଃ ପରିମଣ୍ଡଲଃ

ସେ ଦ୍ୱୀପଟି ବହୁତ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗୋଲାକାର।

ଏକ ଏଵ ମହାସାନୁଃ ସଂନିଵେଶାଦ୍ ଦ୍ଵିଧା କୃତଃ

ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ବିନ୍ୟାସରେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ।

ମହାଵୀତଂ ସ୍ମୃତଂ ଵର୍ଷଂ ଧାତକୀଖଣ୍ଡମେଵ ଚ

ସେଠି ମହାବୀତ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଧାତକୀ ଭୂମି ପରିଚିତ।

ତସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵୀପେ ମହାଵୃକ୍ଷୋ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧୋ ଽମରପୂଜିତଃ

ସେ ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଅମରମାନେ ପୂଜନ୍ତି।

ତତ୍ରୈଵ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ ଶିଵନାରାଯଣାଲଯଃ

ସେଠି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିବ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କର ନିବାସ ଅଛି।

ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ କିନ୍ନରୈର୍ଯକ୍ଷୈରୀଶ୍ଵରଃ କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲଃ

ସେ ଭଗବାନ, କଳା ଓ ପିତାମ୍ବର, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।

ନିରାମଯା ଵିଶୋକାଶ୍ଚ ରାଗଦ୍ଵେଷଵିଵର୍ଜିତାଃ

ସେମାନେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷ ରହିତ।

ନ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଧର୍ମାଶ୍ଚ ନ ନଦ୍ଯୋ ନ ଚ ପର୍ଵତାଃ

ସେଠି କୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଧର୍ମ, ନଦୀ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ନାହିଁ।

ସ୍ଵାଦୂଦକସମୁଦ୍ରସ୍ତୁ ସମନ୍ତାଦ୍ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମିଠା ପାଣିର ସମୁଦ୍ର ଘେରି ରହିଛି।

କାଞ୍ଚନୀ ଦ୍ଵିଗୁଣା ଭୂମିଃ ସର୍ଵା ଚୈଵ ଶିଲୋପମା

ସୁନା ଭୂମି ଦୁଇଗୁଣା ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଥର ତଳିର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।

ପ୍ରକାଶଶ୍ଚାପ୍ରକାଶଶ୍ଚ ଲୋକାଲୋକଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ

ଯେଉଁଠାରେ ଆଲୋକ ଓ ଅନ୍ଧାର ଦୁହିଁ ଅଛି, ସେଠିକୁ ଲୋକାଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ତାଵାନେଵ ଚ ଵିସ୍ତାରୋ ଲୋକାଲୋକୋ ମହାଗିରିଃ

ଲୋକାଲୋକ ନାମକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ର ଏହି ଏତେ ଅଞ୍ଚଳ।

ତମଶ୍ଚାଣ୍ଡକଟାହେନ ସମନ୍ତାତ୍ ପରିଵେଷ୍ଟିତମ୍

ଏହାକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଭୟଙ୍କର କଟୋରା ଭଳି ଅନ୍ଧାର ଘେରି ରହିଛି।

ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡସ୍ଯୈଷ ଵିସ୍ତାରଃ ସଂକ୍ଷେପେଣ ମଯୋଦିତଃ

ଏହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବିସ୍ତାର, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।

ସର୍ଵଗତ୍ଵାତ୍ ପ୍ରଧାନସ୍ଯ କାରଣସ୍ଯାଵ୍ଯଯାତ୍ମନଃ

ପ୍ରଧାନ କାରଣ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି ଓ ଅବିନାଶୀ ଥିବାରୁ,

ତତ୍ର ତତ୍ର ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରା ରୁଦ୍ରା ନାରାଯଣାଦଯଃ

ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ନାରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଛନ୍ତି।

ସମନ୍ତାତ୍ ସଂସ୍ଥିତଂ ଵିପ୍ରା ଯତ୍ର ଯାନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଛି, ଯେଉଁଠାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି।

ଅତୀତ୍ଯ ଵର୍ତତେ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ ପ୍ରକୃତିରକ୍ଷରମ୍

ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରକୃତି ସଂସାର ପାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

ତଦଵ୍ଯକ୍ତମିତି ଜ୍ଞେଯଂ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ପଦମ୍

ଏହାକୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ।

ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵଂ ମଯାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ଯତ୍ତନ୍ମାହାତ୍ମ୍ଯମଵ୍ଯଯମ୍

ଏହାର ଅବିନାଶୀ ମହିମାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଛି।

ଅର୍ଣଵେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଦିଵି ଚୈଵ ନ ସଶଯଃ

ସମସ୍ତ ସାଗର ଓ ଆକାଶରେ ମଧ୍ୟ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଅନେକଧା ଵିଭକ୍ତାଙ୍ଗଃ କ୍ରୀଡତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ଅନେକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଖେଳ କରନ୍ତି।

ଅଣ୍ଡାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସମୁତ୍ପନ୍ନସ୍ତେନ ସୃଷ୍ଟମିଦଂ ଜଗତ୍

ଅଣ୍ଡରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସେଇଁ ଏହି ସଂସାର ସୃଷ୍ଟି କଲେ।