କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପଶ୍ଯନ୍ତି ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵିଷ୍ଣଵାଖ୍ଯଂ ତମସଃ ପରଂ

ସେମାନେ ଏହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ, ଯାହାକୁ ବିଷ୍ଣୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ଠାରୁ ଉପରେ, ଦେଖନ୍ତି।

ସୁପୀତଵାସସଃ ସର୍ଵେ ଶ୍ରୀଵତ୍ସାଙ୍କିତଵକ୍ଷସଃ

ସମସ୍ତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଚେଷ୍ଟରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଅଛି।

ସ୍ଵଯୋଗୋଦ୍ଭୂତକିରଣା ମହାଗରୁଡଵାହନାଃ

ସେମାନଙ୍କର ତେଜ ନିଜ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ସେମାନେ ମହା ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି।

ଵସନ୍ତି ତତ୍ର ପୁରୁଷା ଵିଷ୍ଣୋରନ୍ତରଚାରିଣଃ

ସେଠାରେ ଏମିତି ପୁରୁଷମାନେ ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭିତରେ ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି।

ନାରାଯଣଂ ନାମ ପୁରଂ ଵ୍ଯାସାଦ୍ଯୈରୁପଶୋଭିତମ୍

ସେଠାରେ ନାରାୟଣ ନାମକ ଏକ ପୁର ଅଛି, ଯାହା ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି।

ହର୍ମ୍ଯପ୍ରାକାରସଂଯୁକ୍ତମଟ୍ଟାଲକସମାକୁଲମ୍

ଏହି ପୁର ରେ ଅନେକ ମହଳ ଓ ପ୍ରାଚୀର ଅଛି, ଉଚ୍ଚ ମିନାର ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଛି।

ଶୁଭ୍ରାସ୍ତରଣସଂଯୁକ୍ତଂ ଵିଚିତ୍ରୈଃ ସମଲଙ୍କୃତମ୍

ଏଠାରେ ଶୁଭ୍ର ବିଛାଉନା ରହିଛି, ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

ସରୋଭିଃ ସର୍ଵତୋ ଯୁକ୍ତଂ ଵୀଣାଵେଣୁନିନାଦିତମ୍

ଏହି ପୁର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସରୋବର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ବୀଣା ଓ ବାଁଶୀର ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣାଯାଏ।

ଵୀଥୀଭିଃ ସର୍ଵତୋ ଯୁକ୍ତଂ ସୋପାନୈ ରତ୍ନଭୂଷିତୈଃ

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରାସ୍ତା ରହିଛି, ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସିଢ଼ି ଅଛି।

ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରମନୌପମ୍ଯମଗମ୍ଯଂ ଦେଵଵିଦ୍ଵିଷାମ୍

ଏହି ପୁରରେ ଚାରିଟି ଦ୍ୱାର ଅଛି, ଏହା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଅପହ୍ରାସ୍ୟ।

ନାନାଗୀତଵିଧାନଜ୍ଞୈର୍ଦେଵାନାମପି ଦୁର୍ଲଭୈଃ

ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗୀତ ଗାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି।

ପ୍ରଭୂତଚନ୍ଦ୍ରଵଦନୈର୍ନୂପୁରାରାଵସଂଯୁତୈଃ

ଏଠାରେ ଅନେକ ଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁ ଥିବା, ନୂପୁର ରବିରେ ଶୋଭିତ।

ଅଶେଷଵିଭଵୋପେତୈର୍ଭୂଷିତୈସ୍ତନୁମଧ୍ଯମୈଃ

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧନ-ସମ୍ପଦରେ ଭରପୂର, ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା ଓ ସୁସ୍ଲିମ୍ ଶରୀର ଥିବା।

ସଂଲାପାଲାପକୁଶଲୈର୍ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷୈତୈଃ

ସେମାନେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ଆଳାପରେ ପାରଦର୍ଶୀ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା।

ନାନାଵର୍ଣଵିଚିତ୍ରାଙ୍ଗୈର୍ନାନାଭୋଗରତିପ୍ରିଯୈଃ

ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଅଦ୍ଭୁତ, ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଆସକ୍ତ।

ଅସଂଖ୍ଯେଯଗୁଣଂ ଶୁଦ୍ଧମାଗମ୍ଯଂ ତ୍ରିଦଶୈରପି

ଏଠାରେ ଅସଂଖ୍ୟ ପବିତ୍ର ଗୁଣ ଅଛି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଽତିତେଜସ୍କମୁଚ୍ଚପ୍ରାକାରତୋରଣମ୍

ଏହି ପୁରର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ ଓ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀର ଦ୍ୱାର ଅଛି।

ଶେତେ ଽଶେଷଜଗତ୍ସୂତିଃ ଶେଷାହିଶଯନେ ହରିଃ

ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ସ ହେଉଥିବା ହରି, ଶେଷ ନାଗ ଉପରେ ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି।

ସ୍ଵାତ୍ମାନନ୍ଦାମୃତଂ ପୀତ୍ଵା ପରଂ ତତ୍ ତମସଃ ପରମ୍

ସେ ନିଜର ଆନନ୍ଦର ଅମୃତ ପିଇ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି।

କ୍ଷୀରୋଦକନ୍ଯଯା ନିତ୍ଯଂ ଗୃହୀତଚରଣଦ୍ଵଯଃ

କ୍ଷୀରସାଗରର କନ୍ୟା ସଦା ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପାଦକୁ ଧରି ରହିଛନ୍ତି।

ସମାସ୍ତେ ତନ୍ମନା ନିତ୍ଯଂ ପୀତ୍ଵା ନାରାଯଣାମୃତମ୍

ସେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହି, ମନ ଦେଇ, ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କ ଅମୃତକୁ ପିଇ ରହିଛନ୍ତି।

ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ନାମ ତତ୍ ସ୍ଥାନଂ ତ୍ରିଦଶୈରପି ଵନ୍ଦିତମ୍

ସେଠିକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଏହି ନାମରେ ଡାକାଯାଏ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।

ଏତାଵଚ୍ଛକ୍ଯତେ ଵକ୍ତୁଂ ନାରାଯଣପୁରଂ ହି ତତ୍

ଏତେକି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ; ଏହିଠାରେ ନାରାୟଣଙ୍କର ନଗର ଅଛି।

ଶେତେ ନାରାଯଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମାଯଯା ମୋହଯଞ୍ଜଗତ୍

ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାରାୟଣ ସେଠି ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରୁଛନ୍ତି।

ତମେଵାଭ୍ଯେତି କଲ୍ପାନ୍ତେ ସ ଏଵ ପରମା ଗତିଃ

ଯୁଗର ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି; ସେଉଁଠି ହେଉଛନ୍ତି ପରମ ଗତି।

କ୍ଷୀରାର୍ଣଵଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଦ୍ଵୀପଃ ପୁଷ୍କରସଂଵୃତଃ

କ୍ଷୀରସାଗର ଉପରେ ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହାକୁ ପଦ୍ମ ଘେରି ରହିଛି।

ତାଵଦେଵ ଚ ଵିସ୍ତୀର୍ଣଃ ସର୍ଵତଃ ପରିମଣ୍ଡଲଃ

ସେ ଦ୍ୱୀପଟି ବହୁତ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗୋଲାକାର।

ଏକ ଏଵ ମହାସାନୁଃ ସଂନିଵେଶାଦ୍ ଦ୍ଵିଧା କୃତଃ

ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ବିନ୍ୟାସରେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ।

ମହାଵୀତଂ ସ୍ମୃତଂ ଵର୍ଷଂ ଧାତକୀଖଣ୍ଡମେଵ ଚ

ସେଠି ମହାବୀତ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଧାତକୀ ଭୂମି ପରିଚିତ।