କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ତଥା ଦେଵାଃ ସର୍ଵଂ ତସ୍ଯାତ୍ମଜଂ ଜଗତ୍

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେବତାମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ।

ଯେନାସୌ ଜାଯତେ କର୍ତା ଭୂତାଦୀଂଶ୍ଚାନୁପଶ୍ଯତି

ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଓ ଭୂତ ଓ ତାଙ୍କର ଆରମ୍ଭକୁ ଦେଖିପାରେ।

ତୈଜସାନୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ସ୍ଯୁର୍ଦେଵା ଵୈକାରିକା ଦଶ

ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକୁ ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରକୃତିର ବୋଲାଯାଏ, ଏବଂ ଦଶ ଦେବତାମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରକୃତିର।

ଭୂତତନ୍ମାତ୍ରସର୍ଗୋ ଽଯଂ ଭୂତାଦେରଭଵନ୍ ପ୍ରଜାଃ

ଏହା ଭୂତତନ୍ମାତ୍ରମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି; ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ପ୍ରଜାମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।

ଆକାଶଂ ଶୁଷିରଂ ତସ୍ମାଦୁତ୍ପନ୍ନଂ ଶବ୍ଦଲକ୍ଷଣମ୍

ସେଠାରୁ ଶୂନ୍ୟ ଓ ଶବ୍ଦ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଆକାଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ଵାଯୁରୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ତସ୍ମାତ୍ ତସ୍ଯ ସ୍ପର୍ଶୋ ଗୁଣୋ ମତଃ

ସେଠାରୁ ବାୟୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହାର ଗୁଣ ହେଉଛି ସ୍ପର୍ଶ।

ଜ୍ଯୋତିରୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ଵାଯୋସ୍ତଦ୍ରୂପଗୁଣମୁଚ୍ଯତେ

ବାୟୁଠାରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହାର ଗୁଣ ହେଉଛି ରୂପ।

ସଂଭଵନ୍ତି ତତୋ ଽମ୍ଭାଂସି ରସାଧାରାଣି ତାନି ତୁ

ତାହାଠାରୁ ପାଣି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ରସର ଆଧାର।

ସଂଘାତୋ ଜାଯତେ ତସ୍ମାତ୍ ତସ୍ଯ ଗନ୍ଧୋ ଗୁଣୋ ମତଃ

ସେଠାରୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟର ଗଠନ ହେଲା; ଏହାର ଗୁଣ ହେଉଛି ସୁଗନ୍ଧ।

ଦ୍ଵିଗୁଣସ୍ତୁ ତତୋ ଵାଯୁଃ ଶବ୍ଦସ୍ପର୍ଶାତ୍ମକୋ ଽଭଵତ୍

ତାପରେ, ଦୁଇଟି ଗୁଣ—ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ପର୍ଶ—ସହିତ ବାୟୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ତ୍ରିଗୁଣଃ ସ୍ଯାତ୍ ତତୋ ଵହ୍ନିଃ ସ ଶବ୍ଦସ୍ପର୍ଶରୂପଵାନ୍

ତାପରେ, ତିନୋଟି ଗୁଣ—ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ରୂପ—ସହିତ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଲା।

ତସ୍ମାଚ୍ଚତୁର୍ଗୁଣା ଆପୋ ଵିଜ୍ଞେଯାସ୍ତୁ ରସାତ୍ମିକାଃ

ସେଠାରୁ ଚାରିଟି ଗୁଣ ଥିବା ପାଣି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହାର ମୂଳ ଗୁଣ ହେଉଛି ରସ।

ତସମାତ୍ ପଞ୍ଚଗୁଣା ଭୂମିଃ ସ୍ଥୂଲା ଭୂତେଷୁ ଶବ୍ଦ୍ଯତେ

ତାହାଠାରୁ ପାଞ୍ଚଟି ଗୁଣ ଥିବା ଭୂମି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଦୃଢ଼।

ପରସ୍ପରାନୁପ୍ରଵେଶାଦ୍ ଧାରଯନ୍ତି ପରସ୍ପରମ୍

ଏମିତି ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ମିଶି ଏକାଉଠିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ନାଶକ୍ନୁଵନ୍ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ତ୍ରଷ୍ଟୁମସମାଗମ୍ଯ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ

ସେମାନେ ପରସ୍ପର ସମ୍ମିଳିତ ନ ହେଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିନଥିଲେ।

ମହାଦାଦଯୋ ଵିଶେଷାନ୍ତା ହ୍ମଣ୍ଡମୁତ୍ପାଦଯନ୍ତି ତେ

ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।

ଵିଶେଷେଭ୍ଯୋ ଽଣ୍ଡମଭଵଦ୍ ବୃହତ୍ ତଦୁଦକେଶଯମ୍

ବିଶେଷ ତତ୍ତ୍ୱମାନଠାରୁ ବଡ଼ ଅଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ବିଶାଳ ଓ ପାଣିରେ ବସିଥିଲା।

ପ୍ରାକୃତେ ଽଣ୍ଡେ ଵିଵୃତ୍ତଃ ସ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞୋ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତଃ

ସେ ପ୍ରାକୃତିକ ଅଣ୍ଡରେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।

ଆଦିକର୍ତା ସ ଭୂତାନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ରେ ସମଵର୍ତତ

ସେ, ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।

ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଂ କପିଲଂ ଛନ୍ଦୋମୂର୍ତି ସନାତନମ୍

ସେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, କପିଳ, ବେଦମୂର୍ତ୍ତି ଓ ସନାତନ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।

ଗର୍ଭୋଦକଂ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ତସ୍ଯାସନ୍ ପରମାତ୍ମନଃ

ସେହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଗର୍ଭଜଳ ଓ ସମୁଦ୍ର ଥିଲା।

ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୌ ସନକ୍ଷତ୍ରୌ ସଗ୍ରହୌ ସହ ଵାଯୁନା

ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାରାମଣ୍ଡଳ, ଗ୍ରହମାନେ ଓ ବାୟୁ ସେଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ।

ଆପୋ ଦଶଗୁଣେନୈଵ ତେଜସା ବାହ୍ଯତୋ ଵୃତାଃ

ପାଣିକୁ ବାହାରୁ ଦଶଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି ଢାକି ରଖିଥାଏ।

ଆକାଶେନାଵୃତୋ ଵାଯୁଃ ଖଂ ତୁ ଭୂତାଦିନାଵୃତମ୍

ବାୟୁକୁ ଆକାଶ ଢାକିଥାଏ, ଆଉ ଆକାଶକୁ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଆବୃତ କରିଥାନ୍ତି।

ଏତେ ଲୋକା ମହାତ୍ମନଃ ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵାଭିମାନିନଃ

ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ମହାତ୍ମାଙ୍କର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଆତ୍ମସାତ୍ କରିଛନ୍ତି।

ଈଶ୍ଵରା ଯୋଗଧର୍ମାଣୋ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ତତ୍ତ୍ଵଚିନ୍ତକାଃ

ଯେମାନେ ସ୍ୱାମୀ, ଯେମାନେ ଯୋଗର ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେମାନେ ସତ୍ୟତା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି—

ଏତୈରାଵରଣୈରଣ୍ଡଂ ସପ୍ତଭିଃ ପ୍ରାକୃତୈର୍ଵୃତମ୍

ଏହି ସବୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଆବରଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସାତଟି ପ୍ରକୃତିକ ତରଳରେ ଢାକାଯାଇଛି।

ପ୍ରଜାପତେଃ ପରା ମୂର୍ତିରିତୀଯଂ ଵୈଦିକୀ ଶ୍ରୁତିଃ

ଏହା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ, ଯାହା ବେଦ ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ।

ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଶରୀରଂ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେହ ହେଉଛି ଦିବ୍ୟ ଦେହ।