କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ନ ମେ ଵର୍ଣଯିତୁଂ ଶକ୍ଯଂ ଜ୍ଵାଲାମାଲାସମାକୁଲମ୍

ମୁଁ ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ତେଜସ୍ୱୀ ଅଗ୍ନିମାଳାରେ ଭରିଥିବା।

ଶେତେ ତତ୍ର ହରିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମାଯୀ ମାଯାମଯଃ ପରଃ

ସେଠାରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ହରି ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି, ଯିଏ ମାୟାର ମାଲିକ, ମାୟାରେ ଗଠିତ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।

ଯାନ୍ତି ତତ୍ର ମହାତ୍ମାନୋ ଯେ ପ୍ରପନ୍ନା ଜନାର୍ଦନମ୍

ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାମାନେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି।

ଵହ୍ନିନା ଚ ପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ତତ୍ରାସ୍ତେ ଭଗଵାନ୍ ଭଵଃ

ଅଗ୍ନିରେ ଘେରାଯାଇ, ସେଠାରେ ଭଗବାନ୍ ଭବ ବସିଛନ୍ତି।

ଯୋଗିଭିଃ ଶତସାହସ୍ତ୍ରୈର୍ଭୂତୈ ରୁଦ୍ରୈଶ୍ଚ ସଂଵୃତଃ

ସେ ଶତ-ହଜାର ଯୋଗୀ, ଭୂତ ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ।

ମଦାଦେଵପରାଃ ଶାନ୍ତାସ୍ତାପସା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ

ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ଦେବତାରେ ଲଗ୍ନ, ଶାନ୍ତ, ତପସ୍ବୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ।

ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଣା ଯୁକ୍ତା ରୁଦ୍ରଲୋକଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ

ବ୍ରହ୍ମାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଦେଖିପାରିବେ, ଯାହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ମହାତଲାଦଯଶ୍ଚାଧଃ ପାତାଲାଃ ସନ୍ତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ

ତଳେ ମହାତଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାତାଳ ଅଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ପ୍ରାସାଦୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ଶୁଭ୍ରୈର୍ଦେଵତାଯତନୈର୍ଯୁତମ୍

ସେଗୁଡିକ ନାନା ପ୍ରକାରର ଶୁଭ୍ର ରାଜପ୍ରାସାଦ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହରେ ଶୋଭିତ।

ନୃପେଣ ବଲିନା ଚୈଵ ପାତାଲସ୍ଵର୍ଗଵାସିନା

ପାତାଳସ୍ୱର୍ଗରେ ବସୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଦ୍ୱାରା।

ସିତଂ ହି ଵିତଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଲଂ ଚୈଵ ସିତେତରମ୍

ଭିତଳକୁ ଧଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ତଳ ମଧ୍ୟ ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।

ରସାତଲମିତି ଖ୍ଯାତଂ ତଥାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ନିଷେଵିତମ୍

ରସାତଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବସୁଥାନ୍ତି।

ତଲାତଲମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଶୋଭାସମନ୍ଵିତମ୍

ତଳାତଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଶୋଭାରେ ଭରିଥିବା।

ପୂର୍ଵଦେଵୈଃ ସମାକୀର୍ଣଂ ସୁତଲଂ ଚ ତଥାପରୈଃ

ସୁତଳ ପୂର୍ବତନ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ମହାନ୍ତକାଦ୍ଯୈର୍ନାଗୈଶ୍ଚ ପ୍ରହ୍ମାଦେନାସୁରେଣ ଚ

ମହାନ୍ତକ ଓ ଅନ୍ୟ ନାଗମାନେ, ଏବଂ ଅସୁର ପ୍ରହ୍ମାଦ ଦ୍ୱାରା।

ମହାଜମ୍ଭେନ ଵୀରେଣ ହଯଗ୍ରୀଵେଣ ଵୈ ତଥା

ବଡ଼ ଜମ୍ଭ ଓ ପ୍ରବଳ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା,

ତଥାନ୍ଯୈର୍ଵିଵଧୈର୍ନାଗୈସ୍ତଲଂ ଚୈଵ ସୁଶୋଭନମ୍

ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ, ସୁନ୍ଦର ପାତାଳ ଲୋକକୁ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି।

ପାପିନସ୍ତେଷୁ ପଚ୍ଯନ୍ତେ ନ ତେ ଵର୍ଣଯିତୁଂ କ୍ଷମାଃ

ସେଠାରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଏତେ ଅଧିକ ଯେ, ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରୋ ଯୋଗାତ୍ମା ନାରସିଂହୋ ଽପି ମାଧଵଃ

କାଳାଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର, ଯୋଗର ଆତ୍ମା, ନରସିଂହ ଓ ମାଧବ ମଧ୍ୟ,

ତଦାଧାରମିଦଂ ସର୍ଵଂ ସ କାଲାଗ୍ନିମପାଶ୍ରିତଃ

ସମସ୍ତ କିଛି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରିଛି, ସେ କାଳାଗ୍ନି ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

ଵିଷଜ୍ଵାଲାମଯୋ ଽନ୍ତେ ଽସୌ ଜଗତ୍ ସଂହରତି ସ୍ଵଯମ୍

ଶେଷରେ, ବିଷର ଆଗିରେ ଜ୍ୱଳିଥିବା ସେ, ସ୍ୱୟଂ ଏହି ସଂସାରକୁ ନଶ୍ୱର କରିଦେଇଥାନ୍ତି।

ତାମସୀ ଶାଂଭଵୀ ମୂର୍ତିଃ କାଲୋ ଲୋକପ୍ରକାଲନଃ

ତାମସୀ ଶାଂଭବୀ ରୂପଟି ହେଉଛି କାଳ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାଶକ।

ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୂର୍ଲୋକସ୍ଯାସ୍ଯ ନିର୍ଣଯମ୍

ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଭୂଲୋକର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ କହିବି।

କୁଶଃ କ୍ରୌଞ୍ଚଶ୍ଚ ଶାକଶ୍ଚ ପୁଷ୍କରଶ୍ଚୈଵ ସପ୍ତମଃ

କୁଶ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଶାକ ଓ ପୁଷ୍କର — ଏହିମାନେ ସପ୍ତମ ଦ୍ୱୀପ।

ଦ୍ଵୀପାଦ୍ ଦ୍ଵୀପୋ ମହାନୁକ୍ତଃ ସାଗରାଦପି ସାଗରଃ

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱୀପ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ବଡ଼, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାଗର ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ବଡ଼।

ଦଧ୍ଯୋଦଃ କ୍ଷୀରସଲିଲଃ ସ୍ଵାଦୂଦଶ୍ଚେତି ସାଗରାଃ

ସେହି ସାଗରମାନେ — ଦଧିର ସାଗର, ଖୀରର ସାଗର ଓ ମିଠା ପାଣିର ସାଗର।

ଦ୍ଵୀପୈଶ୍ଚ ସପ୍ତଭିର୍ଯୁକ୍ତା ଯୋଜନାନାଂ ସମାସତଃ

ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଛି, ଯାହା ଯୋଜନ ମାପରେ ହେଉଛି।

ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ମହାମେରୁର୍ଵିଶ୍ରୁତଃ କନକପ୍ରଭଃ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମହାମେରୁ ପର୍ବତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ଷୋଡଶାଧସ୍ତାଦ୍ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଵିସ୍ତୃତଃ

ସେ ପର୍ବତ ଛଅଦଶ ଅଂଶ ତଳକୁ ଓ ବତିସ ଅଂଶ ଶିଖରକୁ ବିସ୍ତାରିତ।