କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ହ୍ରସ୍ଵୋ ଽକ୍ଷସ୍ତଦ୍ଯୁଗାର୍ଧେନ ଧ୍ରୁଵାଧାରେ ରଥସ୍ଯ ତୁ

ଧ୍ରୁବ ଧାରରେ ଥିବା ରଥର ଅକ୍ଷଟି ତାହାଠାରୁ ଅର୍ଧ ଯୁଗ ଛୋଟ।

ହଯାଶ୍ଚ ସପ୍ତ ଛନ୍ଦାଂସି ତନ୍ନାମାନି ନିବୋଧତ

ସେଠାରେ ସାତଟି ଘୋଡ଼ା ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଛନ୍ଦ। ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ।

ଅନଷ୍ଟୁପ୍ ତ୍ରିଷ୍ଟୁବିତ୍ଯୁକ୍ତାଶ୍ଛନ୍ଦାଂସି ହରଯୋ ହରେଃ

ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ଓ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ନାମକ ଛନ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ହରିଙ୍କ ଘୋଡ଼ା କୁହାଯାଏ।

ଦକ୍ଷିଣେ ନ ଯମସ୍ଯାଥ ଵରୁଣସ୍ଯ ତୁ ପଶ୍ଚିମେ

ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଯମଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବରୁଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଅଛି।

ଅମରାଵତୀ ସଂଯମନୀ ସୁଖା ଚୈଵ ଵିଭା କ୍ରମାତ୍

କ୍ରମକ୍ରମେ ଅମରାବତୀ, ସଂୟମନୀ, ସୁଖା ଓ ବିଭା ଏହି ସହରଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର।

ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଚକ୍ରମାଦାଯ ଦେଵଦେଵଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

ଦେବମାନ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ଜ୍ୟୋତିଷମାନଙ୍କ ଚକ୍ର ଧରନ୍ତି।

ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଷୁ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା ନିଶାମଧ୍ଯସ୍ଯ ସଂମୁଖମ୍

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ରାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଛନ୍ତି।

ଅଶେଷାସୁ ଦିଶାସ୍ଵେଵ ତଥୈଵ ଵିଦିଶାସୁ ଚ

ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏବଂ ମଧ୍ୟଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

କରୋତ୍ଯହସ୍ତଥା ରାତ୍ରିଂ ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ ମେଦିନୀଂ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଏଭଳି ସେ ଦିନ ଓ ରାତି ତିଆରି କରନ୍ତି, ଧରାକୁ ଛାଡ଼ିବା ଓ ଧରିବା କାମ କରନ୍ତି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ କଥିତଂ ସଦ୍ଭିର୍ଲୋକାନାଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ତିନି ଲୋକର ବିବରଣୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଭଵତ୍ଯସ୍ମାତ୍ ଜଗତ୍ କୃତ୍ସ୍ନଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍

ଏଠାରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମଣିଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଦ୍ଯୁତିର୍ଦ୍ଯୁତିମତାଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଯତ୍ତେଜଃ ସାର୍ଵଲୌକିକମ୍

ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନଙ୍କ ତେଜ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସାର୍ବଭୌମ।

ସୂର୍ଯ ଏଵ ତ୍ରିଲୋକସ୍ଯ ମୂଲଂ ପରମଦୈଵତମ୍

ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ତିନି ଲୋକର ମୂଳ ଓ ପରମ ଦେବତା।

ନିର୍ଵହନ୍ତି ପଦଂ ତସ୍ଯ ତଦଂଶା ଵିଷ୍ଣୁମୂର୍ତଯଃ

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଗତିକୁ ଚାଲାନ୍ତି।

ଶ୍ଛନ୍ଦୋମଯଂ ବ୍ରହ୍ମମଯଂ ପୁରାଣମ୍

ଏହା ଛନ୍ଦମୟ, ବ୍ରହ୍ମମୟ ଏବଂ ପୁରାତନ।

ଗନ୍ଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ଗ୍ରାମଣୀସର୍ପରାକ୍ଷସୈଃ

ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ସର୍ପମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ,

ଵିଵସ୍ଵାନଥ ପୂଷା ଚ ପର୍ଜନ୍ଯଶ୍ଚାଂଶୁରେଵ ଚ

ବିବସ୍ୱାନ, ପୂଷା, ପର୍ଜନ୍ୟ ଏବଂ ଅଂଶୁ ମଧ୍ୟ,

ଆପ୍ଯାଯନ୍ତି ଵୈ ଭାନୁଂ ଵସନ୍ତାଦିଷୁ ଵୈ କ୍ରମାତ୍

ବସନ୍ତ ଆଦି ଋତୁଗୁଡ଼ିକର କ୍ରମରେ ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି ।

ଭରଦ୍ଵାଜୋ ଗୌତମଶ୍ଚ କଶ୍ଯପଃ କ୍ରତୁରେଵ ଚ

ଭୃଗୁ, ଗୌତମ, କଶ୍ୟପ ଏବଂ କ୍ରତୁ ମଧ୍ୟ,

ସ୍ତୁଵନ୍ତି ଦେଵଂ ଵିଵିଧୈଶ୍ଛନ୍ଦୋଭିସ୍ତେ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ବିଭିନ୍ନ ଛନ୍ଦରେ, ନିୟମିତ ଭାବେ, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି ।

ରଥସ୍ଵନୋ ଽଥ ଵରୁଣଃ ସୁଷେଣଃ ସେନଜିତ୍ ତଥା

ରଥସ୍ୱନ, ପରେ ଭାଗରେ ବରୁଣ, ସୁଷେଣ ଏବଂ ସେନାଜିତ ମଧ୍ୟ,

ଗ୍ରାମଣ୍ଯୋ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ କୁର୍ଵତେ ଽଭୀଶୁସଂଗ୍ରହମ୍

ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କର ରାଶି ଦଣ୍ଡ ଧରନ୍ତି ।

ସର୍ପୋ ଵ୍ଯାଘ୍ରସ୍ତଥାପଶ୍ଚ ଵାତୋ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ ଦିଵାକରଃ

ସର୍ପ, ବାଘ, ଘୋଡ଼ା, ପବନ, ବିଜୁଳି ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ,

ରାକ୍ଷସପ୍ରଵରା ହ୍ଯେତେ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପୁରତଃ କ୍ରମାତ୍

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି ।

ଏଲାପତ୍ରଃ ଶଙ୍ଖପାଲସ୍ତଥୈରାଵତସଂଜ୍ଞିତଃ

ଏଲାପତ୍ର, ଶଂଖପାଳ ଏବଂ ଏକ ନାମ ଥିବା ଏୟାରାବତ,

କମ୍ବଲାଶ୍ଵତରଶ୍ଚୈଵ ଵହନ୍ତ୍ଯେନଂ ଯଥାକ୍ରମମ୍

କମ୍ବଳ ଏବଂ ଅଶ୍ୱତର ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ବୋହନ୍ତି ।

ଉଗ୍ରସେନୋ ଵସୁରୁଚିରର୍ଵାଵସୁରଥାପରଃ

ଉଗ୍ରସେନ, ବସୁରୁଚି, ଅର୍ବାବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଅସୁରଥ ନାମକ,

ଗାଯନ୍ତି ଵିଵିଧୈର୍ଗାନୈର୍ଭାନୁଂ ଷଡ୍ଜାଦିଭିଃ କ୍ରମାତ୍

ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଗୀତରେ, ଷଡ୍ଜ ଆଦି ସ୍ୱର ଅନୁସାରେ, ଭାନୁଙ୍କୁ ଗାନ କରନ୍ତି ।

ମେନକା ସହଜନ୍ଯା ଚ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ମେନକା, ସହଜନ୍ୟା ଏବଂ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ,