ତସ୍ଯର୍ଷଭୋ ଽଭଵତ୍ ପୁତ୍ରୋ ମରୁଦେଵ୍ଯାଂ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ମରୁଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ତାଙ୍କର ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଅ ଋଷଭ ଜନ୍ମିଲେ।
ଵାନପ୍ରସ୍ଥାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ତପସ୍ତେପେ ଯଥାଵିଧି
ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଜ୍ଞାନଯୋଗରତୋ ଭୂତ୍ଵା ମହାପାଶୁପତୋ ଽଭଵତ୍
ଜ୍ଞାନ ଯୋଗରେ ଲିନ ହୋଇ, ସେ ମହା ପାଶୁପତ ଭକ୍ତ ହେଲେ।
ସୁମତେସ୍ତୈଜସସ୍ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରିଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
ତେଜମୟ ସୁମତିଙ୍କଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା।
ପ୍ରତିହର୍ତେତି ଵିଖ୍ଯାତ ଉତ୍ପନ୍ନସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରତିହର୍ତ୍ତା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ପୃଥୁସ୍ତତସ୍ତତୋ ରକ୍ତୋ ରକ୍ତସ୍ଯାପି ଗଯଃ ସୁତଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ପୃଥୁ, ପୃଥୁଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ତ, ଏବଂ ରକ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ଗୟା ଜନ୍ମିଲେ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଧୀମାଂସ୍ତସ୍ମାଦଜାଯତ
ତାଙ୍କ ପୁଅ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ।
ତ୍ଵଷ୍ଟା ତ୍ଵଷ୍ଟୁଶ୍ଚ ଵିରଜୋ ରଜସ୍ତସ୍ଯାପ୍ଯଭୂତ୍ ସୁତଃ
ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ପୁଅ ତ୍ୱଷ୍ଟୁ, ରଜସଙ୍କ ପୁଅ ବିରଜ ହେଲେ।
ତେଷାଂ ପ୍ରଧାନୋ ବଲଵାନ୍ ଵିଶ୍ଵଜ୍ଯୋତିରିତି ସ୍ମୃତଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶ୍ୱଜ୍ୟୋତି ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ।
ଅସୂତ ପୁତ୍ରଂ ଧର୍ମଜ୍ଞଂ ମହାବାହୁମରିନ୍ଦମମ୍
ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବଳବାନ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଏଷାଂ ଵଂଶପ୍ରସୂତୈଶ୍ଚ ଭୁକ୍ତେଯଂ ପୃଥିଵୀ ପୁରା
ଏହି ରାଜବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଲୋକମାନେ ପୁରାତନ କାଳରେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାସ୍ଯ ମାନଂ ଵୋ ନ ଶକ୍ଯଂ ଵିସ୍ତରେଣ ତୁ
ଏହି ତିନୋଟି ଲୋକର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିସ୍ତାର ତୁମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଜନସ୍ତପଶ୍ଚ ସତ୍ଯଂ ଚ ଲୋକାସ୍ତ୍ଵଣ୍ଡୋଦ୍ଭଵା ମତାଃ
ଜନଲୋକ, ତପୋଲୋକ ଏବଂ ସତ୍ୟଲୋକ କୋସ ମୁଁଡ଼ିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ତାଵଦ୍ ଭୂର୍ଲୋକ ଆଖ୍ଯାତଃ ପୁରାଣେ ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାଃ
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରାଣରେ ଭୂର୍ଲୋକର ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଭୁଵର୍ଲୋକୋ ଽପି ତାଵାନ୍ସ୍ଯାନ୍ମଣ୍ଡଲାଦ୍ ଭାସ୍କରସ୍ଯ ତୁ
ଭୁଵର୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମଣ୍ଡଳ ପରି ଏତିକି ବିସ୍ତୃତ।
ସ୍ଵର୍ଲୋକଃ ସ ସମାଖ୍ଯାତସ୍ତତ୍ର ଵାଯୋସ୍ତୁ ନେମଯଃ
ସ୍ୱର୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ଣିତ; ସେଠାରେ ବାୟୁଙ୍କ ଆରାମ୍ଭ ଅଛି।
ସଂଵହୋ ଵିଵହଶ୍ଚାଥ ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ସ୍ଯାତ୍ ପରାଵହଃ
ସେଠାରେ ସଂବହ ଏବଂ ବିବହ ବାୟୁ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କଠାରୁ ଉପରେ ପରାବହ ଅଛି।
ଭୂମେର୍ଯୋଜନଲକ୍ଷେ ତୁ ଭାନୋର୍ଵୈ ମଣ୍ଡଲଂ ସ୍ଥିତମ୍
ପୃଥିବୀରୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମଣ୍ଡଳ ଅବସ୍ଥିତ।
ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଲଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତଲ୍ଲକ୍ଷେଣ ପ୍ରକାଶତେ
ସମସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୂରତାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ତାଵତ୍ପ୍ରମାଣଭାଗେ ତୁ ବୁଧସ୍ଯାପ୍ଯୁଶନାଃ ସ୍ଥିତଃ
ଏହି ଦୂରତାରେ ବୁଧ ଏବଂ ଉଶନାସ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ।
ଲକ୍ଷଦ୍ଵଯେନ ଭୌମସ୍ଯ ସ୍ଥିତୋ ଦେଵପୁରୋହିତଃ
ପୃଥିବୀରୁ ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଦେବତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ଉଭୟ ରହିଛନ୍ତି।
ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଲଂ ତସ୍ମାଲ୍ଲକ୍ଷମାତ୍ରେ ପ୍ରିକାଶତେ
ସେଠାରୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର ମଣ୍ଡଳ ଦେଖାଯାଏ।
ତତ୍ର ଧର୍ମଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାରାଯଣଃ ସ୍ଥିତଃ
ସେଠି ଧର୍ମ ରହିଛନ୍ତି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପବିତ୍ର ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ନାରାୟଣ।
ତ୍ରିଗୁଣସ୍ତସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରୋ ମଣ୍ଡଲସ୍ଯ ପ୍ରମାଣତଃ
ସେଇ ମଣ୍ଡଳର ଆକାର ତିନି ଗୁଣା ଅପରିମାପ୍ୟ।
ତୁଲ୍ଯସ୍ତଯୋସ୍ତୁ ସ୍ଵର୍ଭାନୁର୍ଭୂତ୍ଵାଧସ୍ତାତ୍ ପ୍ରସର୍ପତି
ସେଇ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ସମାନ ଆକାରରେ ତଳେ ଗତି କରେ।
ସ୍ଵର୍ଭାନୋସ୍ତୁ ଵୃହତ୍ ସ୍ଥାନଂ ତୃତୀଯଂ ଯତ୍ ତମୋମଯମ୍
ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କର ବଡ଼ ଅବସ୍ଥାନ, ତୃତୀୟ ଯାହା ଅନ୍ଧକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଭାର୍ଗଵାତ୍ ପାଦହୀନସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଵୈ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଏକ ପାଦ ତଳେ ଥିବା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ଵିସ୍ତାରାନ୍ମଣ୍ଡଲାଚ୍ଚୈଵ ପାଦହୀନସ୍ତଯୋର୍ବୁଧଃ
ମଣ୍ଡଳ ଓ ଆକାର ଅନୁସାରେ, ସେଇ ଦୁଇଟିଠାରୁ ବୁଧ ମଧ୍ୟ ଏକ ପାଦ ତଳେ ଅଛନ୍ତି।
ବୁଧେନ ତାନି ତୁଲ୍ଯାନି ଵିସ୍ତାରାନ୍ମଣ୍ଡଲାତ୍ ତଥା
ବୁଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଦୂରତା ଓ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଅଛି।
ଶତାନି ପଞ୍ଚ ଚତ୍ଵାରି ତ୍ରୀଣି ଦ୍ଵେ ଚୈଵ ଯୋଜନେ
ପାଞ୍ଚ, ଚାରି, ତିନି ଓ ଦୁଇ ଶତ ଯୋଜନ ଅଛି।