ପୁରା ମହର୍ଷିଭିଃ ସମ୍ଯକ୍ କଥ୍ଯମାନଂ ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଏହି କଥା ମହାର୍ଷିମାନେ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହିଥିବା ବେଳେ ଶୁଣିଥିଲି।
ଅତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଦିଵଂ ଯାନ୍ତି ଯେ ମୃତାସ୍ତେ ଽପୁନର୍ଭଵାଃ
ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି, ଆଉ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ବହୂନ୍ଯନ୍ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ସର୍ଵପାପାପହାନି ତୁ
ଅନେକ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି।
ସଂକ୍ଷେପେଣ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ରଯାଗସ୍ଯେହ କୀର୍ତନମ୍
ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ପ୍ରୟାଗର ମହିମା କଥା କହିବି।
ଯମୁନାଂ ରକ୍ଷତି ସଦା ସଵିତା ସପ୍ତଵାହନଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ାରେ ଚାଲି, ଯମୁନାକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ମଣ୍ଡଲଂ ରକ୍ଷତି ହରିଃ ସର୍ଵଦେଵୈଶ୍ଚ ସମ୍ମିତମ୍
ହରି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପୂଜିଥିବା ମଣ୍ଡଳକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ସ୍ଥାନଂ ରକ୍ଷନ୍ତି ଵୈ ଦେଵାଃ ସର୍ଵପାପହରଂ ଶୁଭମ୍
ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଦେବତାମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି, ଏହା ଶୁଭ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।
ପ୍ରଯାଗଂ ସ୍ମରମାଣସ୍ଯ ସର୍ଵମାଯାତି ସଂକ୍ଷଯମ୍
ଯେଉଁଠି ପ୍ରୟାଗକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ମୁତ୍ତିକାଲମ୍ଭନାଦ୍ ଵାପି ନରଃ ପାପାତ୍ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି ସ୍ଥାନର ମାଟିକୁ ଛୁଇଁଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ପ୍ରଯାଗଂ ଵିଶତଃ ପୁଂସଃ ପାପଂ ନଶ୍ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ପ୍ରୟାଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ମଣିଷର ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଅପି ଦୁଷ୍କୃତକର୍ମାସୌ ଲଭତେ ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଏହିଠାରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପାଇଥାଏ।
ତଥୋପସ୍ପୃଶ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଏହିପରି ରାଜା, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଲୋକ ସ୍ବର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଗଙ୍ଗାଯମୁନମାସାଦ୍ଯ ତ୍ଯଜେତ୍ ପ୍ରାଣାନ୍ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ଯମୁନା ମିଶିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି ଯଦି କେହି ଚେଷ୍ଟା କରି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ—
ଈପ୍ସିତାଂଲ୍ଲଭତେ କାମାନ୍ ଵଦନ୍ତି ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ
ସେ ଚାହିଥିବା ଇଚ୍ଛାଗୁଡିକୁ ପାଇଥାଏ, ଏହିପରି କହନ୍ତି ମୁନିମାନେ।
ଵରାଙ୍ଗନାସମାକୀର୍ଣୈର୍ମୋଦତେ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଃ
ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ସେ ସୁନ୍ଦର ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।
ଯାଵନ୍ନ ସ୍ମରତେ ଜନ୍ମ ତାପତ୍ ସ୍ଵର୍ଗେ ମହୀଯତେ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ନିଜ ଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରିନାହିଁ, ସ୍ବର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ହିରଣ୍ଯରତ୍ନସଂପୂର୍ଣେ ସମୃଦ୍ଧେ ଜାଯତେ କୁଲେ
ସେ ସୁନା ଏବଂ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଦେଶସ୍ଥୋ ଯଦି ଵାରଣ୍ଯେ ଵିଦେଶେ ଯଦି ଵା ଗୃହେ
ସେ ନିଜ ଦେଶରେ, କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲରେ, ବିଦେଶରେ କିମ୍ବା ଘରେ ଯେଉଁଠି ରହିଥିବେ—
ବ୍ରହ୍ମଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଵଦନ୍ତି ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ
ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏହିପରି କହନ୍ତି ମୁନିମାନେ।
ଋଷଯୋ ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧାସ୍ତତ୍ର ଲୋକେ ସ ଗଚ୍ଛତି
ସେ ଏହିପରି ଲୋକକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଋଷି, ମୁନି ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସିଥାନ୍ତି।
ମୋଦତେ ମୁନିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ସ୍ଵକୃତେନେହ କର୍ମଣା
ସେ ଏଠାରେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ ପରିଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପପତିର୍ଭଵେତ୍
ତାପରେ ସ୍ବର୍ଗରୁ ପତିତ ହେଲେ, ସେ ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପର ନାଥ ହୁଏ।
କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ସତ୍ଯଧର୍ମପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
କର୍ମ, ମନ ଏବଂ ମୁଖରେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ସୁଵର୍ଣମଥ ମୁକ୍ତାଂ ଵା ତଥୈଵାନ୍ଯାନ୍ ପ୍ରତିଗ୍ରହାନ୍
ସୁନା କିମ୍ବା ମୁକ୍ତା, ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଉପହାର ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ।
ନିଷ୍ଫଲଂ ତସ୍ଯ ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ ଯାଵତ୍ ତତ୍ଫଲମଶ୍ନୁତେ
ଯେଉଁଠିକି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଫଳ ମିଳିନାହିଁ, ସେଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯାତ୍ରା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଫଳ।
ନିମିତ୍ତେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଅପ୍ରମତ୍ତୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଭଵେତ୍
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସତର୍କ ଓ ସଚେତନ ରହିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵର୍ଣଶୃଙ୍ଗୀଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ ଚୈଲକଣ୍ଠାଂ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍
ସୁନା ଶିଙ୍ଗ, ଚାଁଦି ଖୁର, ଗଳାରେ ବସ୍ତ୍ର, ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ—
ତାଵଦ୍ ଵର୍ଷସହସ୍ତ୍ରାଣି ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେଉଁଠି ଯେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ସେ ମାନ୍ୟତା ପାଏ।
ଆର୍ଷେଣ ତୁ ଵିଧାନେନ ଯଥା ଦୃଷ୍ଟଂ ଯଥା ଶ୍ରୁତମ୍
ଋଷିଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ ଓ ଶୁଣାଯାଏ—
ବଲୀଵର୍ଦଂ ସମାରୂଢଃ ଶୃଣୁ ତସ୍ଯାପି ଯତ୍ଫଲମ୍
ବଳଦ ଉପରେ ବସିଥିବା ଦାନର ଫଳ କଣ ହୁଏ, ତାହା ଶୁଣ।