କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

କପର୍ଦେଶସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍

ବୃଷଭଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ସେ କପର୍ଦ୍ଦେଶର ମହତ୍ତ୍ୱ କଥା କହିଲେ।

ସ୍ମୃତ୍ଵୈଵାଶେଷପାପୌଘଂ କ୍ଷିପ୍ରମସ୍ଯ ଵିମୁଞ୍ଚତି

କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମାତ୍ର, ସମସ୍ତ ପାପ ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହୋଇଯାଏ।

ଵିଘ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି କପର୍ଦେଶ୍ଵରପୂଜନାତ୍

କପର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ବାଧା ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ପୂଜିତଵ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ସ୍ତୋତଵ୍ଯଂ ଵୈଦିକୈଃ ସ୍ତଵୈଃ

ସେଉଁଠି ପ୍ରୟାସରେ ପୂଜା କରିବା ଓ ବେଦମୟ ସ୍ତୁତିରେ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।

ଜାଯତେ ଯୋଗସଂସିଦ୍ଧିଃ ସା ଷଣ୍ମାସେ ନ ସଂଶଯଃ

ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗର ସିଦ୍ଧି ହୁଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ପିଶାଚମୋଚନେ କୁଣ୍ଡେ ସ୍ନାତସ୍ଯାତ୍ର ସମୀପତଃ

ପିଶାଚମୋଚନ କୁଣ୍ଡରେ ଏଠାରେ ନିକଟରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ,

ଜଜାପ ରୁଦ୍ରମନିଶଂ ପ୍ରଣଵଂ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣମ୍

ସେ ଦିନ ରାତି ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରଣବ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ, ଜପ କଲେ।

ଉଵାସ ତତ୍ର ଯୋଗାତ୍ମା କୃତ୍ଵା ଦୀକ୍ଷାଂ ତୁ ନୈଷ୍ଠିକୀମ

ସେଠାରେ ଯୋଗରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ନିଷ୍ଠାପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୀକ୍ଷା ନେଇ ରହିଲେ।

ଅସ୍ଥିଚର୍ମପିନଦ୍ଧାଙ୍ଗଂ ନିଃ ଶ୍ଵସନ୍ତଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ

ତାଙ୍କ ଦେହ ଅସ୍ଥି ଓ ଚର୍ମରେ ଢାକା ଥିଲା, ସେ ପୁନିପୁନି ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ।

ପ୍ରୋଵାଚ କୋ ଭଵାନ୍ କସ୍ମାଦ୍ ଦେଶାଦ୍ ଦେଶମିମଂଶ୍ରିତଃ

ସେ ପଚାରିଲେ: ଆପଣ କିଏ? କେଉଁ ଦେଶରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି?

ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିଭିର୍ଯୁକ୍ତଃ କୁଟୁମ୍ବଭରଣୋତ୍ସୁକଃ

ପୁଅ, ନାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିବାର ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଆପଣ ଘରକୁ ପାଳନ କରିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ।

ନ କଦାଚିତ୍ କୃତଂ ପୁଣ୍ଯମଲ୍ପଂ ଵା ସ୍ଵଲ୍ପମେଵ ଵା

ଆପଣ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିମ୍ନତମ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରିନାହାନ୍ତି, ଅତି ଅଳ୍ପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୋ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଦୃଷ୍ଟଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟେ ନମସ୍କୃତଃ

ବିଶ୍ୱରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କାଶୀରେ ଦେଖିଥିଲେ, ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ ଓ ପ୍ରଣାମ କରିଥିଲେ—

ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ନନ୍ମଯା ଘୋରଂ ଯମସ୍ଯ ଵଦନଂ ମୁନେ

ହେ ମୁନି, ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଯମଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖିନାହିଁ।

ପିପାସଯାଧୁନାକ୍ରାନ୍ତୋ ନ ଜାନାମି ହିତାହିତମ୍

ଏବେ ତିବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ, ମୁଁ କଣ ଭଲ କଣ ଖରାପ ତାହା ଜାଣିପାରୁନାହିଁ।

କୁରୁଷ୍ଵ ତଂ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ତ୍ଵାମହଂ ଶରଣଂ ଗତଃ

ମୋ ପାଇଁ ଏହା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି।

ତ୍ଵାଦୃଶୋ ନ ହି ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ଵିଦ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯକୃତ୍ତମଃ

ଏହି ସଂସାରରେ ଆପଣଙ୍କ ଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ କେହି ନାହାନ୍ତି।

ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ଵନ୍ଦିତୋ ଭୂଯଃ କୋ ଽନ୍ଯସ୍ତ୍ଵତ୍ସଦୃଶୋ ଭୁଵି

ପୁନିପୁନି ସ୍ପର୍ଶ ଓ ପ୍ରଣାମ କରିବା ପରେ—ଏ ଭୂମିରେ ଆପଣଙ୍କ ସମାନ କିଏ ଅଛନ୍ତି?

ଯେନେମାଂ କୁତ୍ସିତାଂ ଯୋନିଂ କ୍ଷିପ୍ରମେଵ ପ୍ରହାସ୍ଯସି

ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖଦାୟକ ଜନ୍ମକୁ ଶୀଘ୍ର ଛାଡିପାରିବି।

ଚକ୍ରେ ସମାଧାଯ ମନୋ ଽଵଗାହମ୍

ସେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରିଲେ।

ଶଶାଙ୍କଚିହ୍ନାଙ୍କିତଚାରୁମୌଲିଃ

ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ମୁଣ୍ଡରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଅଙ୍କିତ ଥିଲା।

ଯଥୋଦଯେ ଭାନୁରଶେଷଦେଵଃ

ଯେପରି ଉଦୟ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ—

ଗନ୍ଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରକିଂନରାଦ୍ଯାଃ

ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, କିନ୍ନର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—

ତ୍ରଯୀମଯଂ ଯତ୍ର ଵିଭାତି ରୁଦ୍ରଃ

ଯେଠାରେ ତିନୋଟି ବେଦର ମୂର୍ତ୍ତି ରୂପେ ରୁଦ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ—

ପ୍ରଣମ୍ଯ ତୁଷ୍ଟାଵ କପର୍ଦିନଂ ତମ୍

ସେ ମାଟି ଚୁଲି ଧାରଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ତୁତି କଲେ।

ମାଦିତ୍ଯମଗ୍ନିଂ କପିଲାଧିରୂଢମ୍

ପିତାମ୍ବର ଘୋଡ଼ାରେ ଚଡ଼ିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି—

ମହାମୁନିଂ ବ୍ରହ୍ମମଯଂ ପଵିତ୍ରମ୍

ବ୍ରହ୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ପବିତ୍ର ମହାମୁନି—

ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭାଧିପତିଂ ତ୍ରିନେତ୍ରମ୍

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭର ନାଥ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ

ପ୍ରଣମ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ

ମୁଁ ସଦା ଶିର ନମାଇ ତାଙ୍କର ଶରଣ ନେଉଛି।