କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପୁରୀ ଵାରାଣସୀ ତେଭ୍ଯଃ ସ୍ଥାନେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯଧିକାଶୁଭା

ବାରାଣସୀ ନଗର ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନଠାରୁ ଅଧିକ ଶୁଭ ଓ ଉତ୍ତମ।

ଵ୍ଯାଚଷ୍ଟେ ତାରକଂ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ରୈଵ ହ୍ଯଵିମୁକ୍ତକମ୍

ଏହିଅବିମୁକ୍ତରେ ଏଠି ଅପେକ୍ଷାରେ 'ତାରକ' ନାମକ ମୁକ୍ତିଦାୟକ ବ୍ରହ୍ମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଏ।

ଏକେନ ଜନ୍ମନା ଦେଵି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ତଦାପ୍ନୁଯାତ୍

ଦେବୀ, ବାରାଣସୀରେ କେବଳ ଏକ ଜନ୍ମ ନେଇଲେ ଏହି ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।

ଯଥାଵିମୁକ୍ତାଦିତ୍ଯେ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍

ଯେପରି ଅବିମୁକ୍ତ ନାମକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବାରାଣସୀରେ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛି,

ତତ୍ରୈଵ ସଂସ୍ଥିତଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ନିତ୍ଯମେଵାଵିମୁକ୍ତକମ୍

ସେଠିଏ, ଅବିମୁକ୍ତ ନାମକ ନିତ୍ୟ ସତ୍ୟ ସଦା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି।

ଯତ୍ର ନାରାଯଣୋ ଦେଵୋ ମହାଦେଵୋ ଦିଵେଶ୍ଵରଃ

ଯେଠି ନାରାୟଣ ଦେବ ଓ ମହାଦେବ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ବସିଛନ୍ତି।

ଉପାସତେ ମାଂ ସତତଂ ଦେଵଦେଵଂ ପିତାମହମ୍

ସେମାନେ ସଦା ମୋତେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ, ଉପାସନା କରନ୍ତି।

ଵାରାଣସୀଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତେ ଯାନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଯେମାନେ ବାରାଣସୀକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାଦେଵାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ବାରାଣସୀରେ ମହାଦେବଙ୍କଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ପାଇଲେ, ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ତତୋ ନୈଵ ଚରେତ୍ ପାପଂ କାଯେନ ମନସା ଗିରା

ତାପରେ, ଦେହ, ମନ ବା କଥା ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ପାପ କରାଯାଏ ନାହିଁ।

ଅଵିମୁକ୍ତାଶ୍ରଯଂ ଜ୍ଞାନଂ ନ କଶ୍ଚିଦ୍ ଵେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ

ଅବିମୁକ୍ତରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନକୁ କେହିଁ ସତ୍ୟରେ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ।

ଦେଵ୍ଯୈ ଦେଵେନ କଥିତଂ ସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍

ଏହି ଉପଦେଶ ଦେବତା ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ।

ଯଥେଶ୍ଵରାଣାଂ ଗିରିଶଃ ସ୍ଥାନାନାଂ ଚୈତଦୁତ୍ତମମ୍

ଯେପରି ଗିରିଶ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ତେ ଵିନ୍ଦନ୍ତି ପରଂ କ୍ଷେତ୍ରମଵିମୁକ୍ତଂ ଶିଵାଲଯମ୍

ସେମାନେ ପରମ କ୍ଷେତ୍ର, ଅବିମୁକ୍ତ, ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ନ ତେଷାଂ ଵେଦିତୁଂ ଶକ୍ଯଂ ସ୍ଥାନଂ ତତ୍ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ସେମାନେ ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ।

ତେଷାଂ ଵିନଶ୍ଯତି କ୍ଷିପ୍ରମିହାମୁତ୍ର ଚ ପାତକମ୍

ସେମାନଙ୍କର ପାପ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ନାଶଯେତ୍ ତାନି ସର୍ଵାଣି ଦେଵଃ କାଲତନୁଃ ଶିଵଃ

ସମୟର ଅବତାର ଶିବ ଦେବ ସେଇ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।

ମୃତାନାଂ ଚ ପୁନର୍ଜନମ୍ ନ ଭୂଯୋ ଭଵସାଗରେ

ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।

ଯୋଗୀ ଵାପ୍ଯଥଵାଯୋଗୀ ପାପୀ ଵା ପୁଣ୍ଯକୃତ୍ତମଃ

ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀ କିମ୍ବା ଯୋଗୀ ନୁହଁନ୍ତି, ପାପୀ କିମ୍ବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟବାନ—

ମତିରୁତ୍କ୍ରମଣୀଯା ସ୍ଯାଦଵିମୁକ୍ତଗତିଂ ପ୍ରତି

ମନ ମୁକ୍ତିର ପଥକୁ ଅନୁସରି ଯିବା ଉଚିତ।

ସହୈଵ ଶିଷ୍ଯପ୍ରଵରୈର୍ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଚଚାର ହ

ସେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ବାରାଣସୀରେ ବାସ କରିଥିଲେ।

ଜଗାମ ଵିପୁଲଂ ଲିଙ୍ଗମୋଙ୍କାରଂ ମୁକ୍ତିଦାଯକମ୍

ସେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ବଡ଼ ଓଁକାର ଲିଙ୍ଗକୁ ଗଲେ।

ପ୍ରୋଵାଚ ତସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍

ସେ ଏହାର ମହିମା ପବିତ୍ର ମନବଳି ମୁନିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଅସ୍ଯ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକୈଃ

ଏହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ସେଵିତଂ ସୂରିଭିର୍ନିତ୍ଯଂ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵିମୋକ୍ଷଦମ୍

ବାରାଣସୀରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯେଉଁଠି ନିତ୍ୟ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଏହା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।

ରମତେ ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରୋ ଜନ୍ତୂନାମପଵର୍ଗଦଃ

ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର ସେଠି ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।

ତଦେତଦ୍ ଵିମଲଂ ଲିଙ୍ଗମୋଙ୍କାରେ ସମଵସ୍ଥିତମ୍

ଏହି ପବିତ୍ର ଲିଙ୍ଗ ଓଁକାରରେ ବିଦ୍ୟମାନ।

ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଚ ନିଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ପଞ୍ଚାର୍ଥଂ ଲିଙ୍ଗମୈଶ୍ଵରମ୍

ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ନିବୃତ୍ତି ସହିତ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ପାଞ୍ଚଧା ରୂପ ରହିଛି।

ଓଙ୍କାରବୋଧକଂ ଲିଙ୍ଗଂ ପଞ୍ଚାଯତନମୁଚ୍ଯତେ

ଓଁକାରକୁ ବୁଝାଇଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ପାଞ୍ଚାୟତନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।