କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଅନ୍ଯେ ସାଂଖ୍ଯଂ ତଥା ଯୋଗଂ ତପସ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ

କେହି କେହି ମୁନି ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି।

ଅହିଂସାଂ ସତ୍ଯମପ୍ଯନ୍ଯେ ସଂନ୍ଯାସମପରେ ଵିଦୁଃ

ଅନ୍ୟମାନେ ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି, କିଛି ଲୋକ ସନ୍ନ୍ୟାସକୁ ବୁଝନ୍ତି।

ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ତଥା କେଚିଦନ୍ଯେ ଚେନ୍ଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହମ୍

କେହି କେହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରନ୍ତି।

ଯଦି ଵା ଵିଦ୍ଯତେ ଽପ୍ଯନ୍ଯଦ୍ ଗୁହ୍ଯଂ ତଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି

ଯଦି ଆଉ କିଛି ଗୁପ୍ତ ଥାଏ, ଆପଣ ଦୟାକରି ଆମକୁ କହିବେ।

ପ୍ରାହ ଗମ୍ଭୀରଯା ଵାଚା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵୃଷକେତନମ୍

ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଗଭୀର କଥା କହିଲେ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଗୁହ୍ଯତମାଦ୍ ଗୁହ୍ଯଂ ଶ୍ରୁଣ୍ଵନ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ

ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ଗୁପ୍ତତମ କଥା କହିବି; ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ।

ଗୂଢମପ୍ରାଜ୍ଞଵିଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ସେଵିତଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଦର୍ଶିଭିଃ

ଏହା ଗୁପ୍ତ, ଅବିବେକୀମାନେ ଯାହାକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବାମାନେ ଏହାକୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

ନ ଵେଦଵିଦ୍ଵିଷୁ ଶୁଭଂ ଜ୍ଞାନନାନାଂ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍

ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଜ୍ଞାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଶୁଭ ନୁହେଁ।

ଦେଵାସନଗତା ଦେଵୀ ମହାଦେଵମପୃଚ୍ଛତ

ଦେବୀ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

କଥଂ ତ୍ଵାଂ ପୁରୁଷୋ ଦେଵମଚିରାଦେଵ ପଶ୍ଯତି

ହେ ଦେବ, କିପରି ଏକ ମଣିଷ ତୁମକୁ ତୁରନ୍ତ ଦେଖିପାରିବ?

ଆଯାସବହୁଲା ଲୋକେ ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଶଙ୍କର

ହେ ଶଙ୍କର, ଏହି ସଂସାରରେ ଆଉ କେଉଁଠି ଦୁଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି?

ଦୃଶ୍ଯୋ ହି ଭଗଵାନ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ସର୍ଵେଷାମଥ ଦେହିନାମ୍

ଭଗବାନ୍ ଯଦିଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି।

ହିତାଯ ସର୍ଵଭକ୍ତାନାଂ ବ୍ରୂହି କାମାଙ୍ଗନାଶନ

ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ଆପଣ କୃପାକରି କଥା କହନ୍ତୁ, ହେ କାମନା ନାଶକ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଯଥା ତତ୍ତ୍ଵଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ପରମର୍ଷିଭିଃ

ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସେଇ ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ କହିବି, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।

ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାଂ ସଂସାରାର୍ଣଵତାରିଣୀ

ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।

ନିଵସନ୍ତି ମହାତ୍ମାନଃ ପରଂ ନିଯମମାସ୍ଥିତାଃ

ଉଚ୍ଚ ନୀତିରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ସେଠାରେ ବସିଥାନ୍ତି।

ଜ୍ଞାନାନାମୁତ୍ତମଂ ଜ୍ଞାନମଵିମୁକ୍ତଂ ପରଂ ମମ

ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ଅବିନାଶୀ ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।

ଶ୍ମଶାନସଂସ୍ଥିତାନ୍ଯେଵ ଦିଵ୍ଯଭୂମିଗତାନି ଚ

କେବଳ ଶ୍ମଶାନରେ ବସୁଥିବା କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ଭୂମିକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବାମାନେ ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ଅଯୁକ୍ତାସ୍ତନ୍ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯୁକ୍ତାଃ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଚେତସା

ଯେମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତା ହୋଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ଯୋଗୀମାନେ ମନରେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି।

କାଲୋ ଭୂତ୍ଵା ଜଗଦିଦଂ ସଂହରାମ୍ଯତ୍ର ସୁନ୍ଦରି

ମୁଁ କାଳ ହୋଇ, ଏହି ସଂସାରକୁ ନିଜେ ଗ୍ରସଣ କରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।

ମଦ୍ଭକ୍ତାସ୍ତତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ମାମେଵ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ତେ

ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

ଧ୍ଯାନମଧ୍ଯଯନଂ ଜ୍ଞାନଂ ସର୍ଵଂ ତତ୍ରାକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍

ଧ୍ୟାନ, ପାଠ ଓ ଜ୍ଞାନ—ଏସବୁ ସେଠାରେ ଅବିନାଶୀ ହୋଇଯାଏ।

ଅଵିମୁକ୍ତଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵ୍ରଜତି କ୍ଷଯମ୍

ଯିଏ ଅବିମୁକ୍ତକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କିଛି ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ସ୍ତ୍ରିଯୋ ମ୍ଲେଚ୍ଛାଶ୍ଚ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ସଂକୀର୍ଣାଃ ପାପଯୋନଯଃ

ସ୍ତ୍ରୀ, ବିଦେଶୀ ଓ ଅନ୍ୟ ମିଶ୍ର କିମ୍ବା ପାପ ଜନ୍ମର ଲୋକମାନେ,

କାଲେନ ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଅଵିମୁକ୍ତେ ଵରାନନେ

ଯେମାନେ ଅବିମୁକ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ,

ଶିଵେ ମମ ପୁରେ ଦେଵି ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ

ସେମାନେ ମୋର ସହର, ଯାହା ଶିବଙ୍କର, ସେଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇ ମାନବ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ଦେବୀ।

ଈଶ୍ଵରାନୁଗୃହୀତା ହି ସର୍ଵେ ଯାନ୍ତି ପରାଂ ଗତିମ୍

ସମସ୍ତେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଅଶ୍ମନା ଚରଣୌ ହତ୍ଵା ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵସେନ୍ନରଃ

ଯେଉଁ ମଣିଷ ଅପରାଧ କରି ମଧ୍ୟ ବାରାଣସୀରେ ରହେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ—

ଯତ୍ର ତତ୍ର ଵିପନ୍ନସ୍ଯ ଗତିଃ ସଂସାରମୋକ୍ଷଣୀ

ସେଉଁଠି କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ, ତାଙ୍କର ଗତି ସଂସାର ମୁକ୍ତି ହୁଏ।