କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

କୋ ହ୍ଯନ୍ଯସ୍ତତ୍ତ୍ଵତୋ ରୁଦ୍ରଂ ଵେତ୍ତି ତଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ଅନ୍ୟ କିଏ ଆଛି, ଯିଏ ପ୍ରକୃତରେ ରୁଦ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥଙ୍କୁ ଜାଣିପାରିବ?

ପାରାଶର୍ଯଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଯୋଗିନଂ ଵିଷ୍ଣୁମଵ୍ଯଯମ୍

ପାରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାତ୍ମା, ଯୋଗୀ, ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ—

ପ୍ରେଣେମୁସ୍ତଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଵ୍ଯାସଂ ସତ୍ଯଵତୀସୁତମ୍

ଆମେ ସେଇ ମହାତ୍ମା, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁ।

କିମକାର୍ଷୋନ୍ମହାବୁଦ୍ଧିଃ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ

ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସେ କ'ଣ କରିଥିଲେ? ଆମେ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।

ପୂଜଯାମାସ ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଂ ଦେଵଂ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଂ ଶିଵମ୍

ସେ ଜାହ୍ନବୀ ତଟରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

ପୂଜଯାଞ୍ଚକ୍ରିରେ ଵ୍ଯାସଂ ମୁନଯୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵମ୍

ମୁନିମାନେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

ମହାଦେଵାଶ୍ରଯାଃ ପୁଣ୍ଯା ମୋକ୍ଷଧର୍ମାନ୍ ସନାତନାନ୍

ମହାଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ସେହି ପୁଣ୍ୟବାନ୍ମାନେ ଚିରକାଳୀନ ମୋକ୍ଷ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।

ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଧର୍ମାନ୍ ଵେଦନିଦର୍ଶିତାନ୍

ଦେବଦେବଙ୍କର ମହିମା ଏବଂ ବେଦରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ।

ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ ଜୈମିନିର୍ଵ୍ଯାସଂ ଗୂଢମର୍ଥଂ ସନାତନମ୍

ଜୈମିନି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଗଭୀର ଏବଂ ଚିରନ୍ତନ ଅର୍ଥ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

ନ ଵିଦ୍ଯତେ ହ୍ଯଵିଦିତଂ ଭଵତା ପରମର୍ଷିଣା

ହେ ପରମ ଋଷି, ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ।

ଅନ୍ଯେ ସାଂଖ୍ଯଂ ତଥା ଯୋଗଂ ତପସ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ

କେହି କେହି ମୁନି ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି।

ଅହିଂସାଂ ସତ୍ଯମପ୍ଯନ୍ଯେ ସଂନ୍ଯାସମପରେ ଵିଦୁଃ

ଅନ୍ୟମାନେ ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି, କିଛି ଲୋକ ସନ୍ନ୍ୟାସକୁ ବୁଝନ୍ତି।

ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ତଥା କେଚିଦନ୍ଯେ ଚେନ୍ଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହମ୍

କେହି କେହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରନ୍ତି।

ଯଦି ଵା ଵିଦ୍ଯତେ ଽପ୍ଯନ୍ଯଦ୍ ଗୁହ୍ଯଂ ତଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି

ଯଦି ଆଉ କିଛି ଗୁପ୍ତ ଥାଏ, ଆପଣ ଦୟାକରି ଆମକୁ କହିବେ।

ପ୍ରାହ ଗମ୍ଭୀରଯା ଵାଚା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵୃଷକେତନମ୍

ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଗଭୀର କଥା କହିଲେ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଗୁହ୍ଯତମାଦ୍ ଗୁହ୍ଯଂ ଶ୍ରୁଣ୍ଵନ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ

ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ଗୁପ୍ତତମ କଥା କହିବି; ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ।

ଗୂଢମପ୍ରାଜ୍ଞଵିଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ସେଵିତଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଦର୍ଶିଭିଃ

ଏହା ଗୁପ୍ତ, ଅବିବେକୀମାନେ ଯାହାକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବାମାନେ ଏହାକୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

ନ ଵେଦଵିଦ୍ଵିଷୁ ଶୁଭଂ ଜ୍ଞାନନାନାଂ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍

ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଜ୍ଞାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଶୁଭ ନୁହେଁ।

ଦେଵାସନଗତା ଦେଵୀ ମହାଦେଵମପୃଚ୍ଛତ

ଦେବୀ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

କଥଂ ତ୍ଵାଂ ପୁରୁଷୋ ଦେଵମଚିରାଦେଵ ପଶ୍ଯତି

ହେ ଦେବ, କିପରି ଏକ ମଣିଷ ତୁମକୁ ତୁରନ୍ତ ଦେଖିପାରିବ?

ଆଯାସବହୁଲା ଲୋକେ ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଶଙ୍କର

ହେ ଶଙ୍କର, ଏହି ସଂସାରରେ ଆଉ କେଉଁଠି ଦୁଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି?

ଦୃଶ୍ଯୋ ହି ଭଗଵାନ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ସର୍ଵେଷାମଥ ଦେହିନାମ୍

ଭଗବାନ୍ ଯଦିଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି।

ହିତାଯ ସର୍ଵଭକ୍ତାନାଂ ବ୍ରୂହି କାମାଙ୍ଗନାଶନ

ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ଆପଣ କୃପାକରି କଥା କହନ୍ତୁ, ହେ କାମନା ନାଶକ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଯଥା ତତ୍ତ୍ଵଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ପରମର୍ଷିଭିଃ

ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସେଇ ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ କହିବି, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।

ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାଂ ସଂସାରାର୍ଣଵତାରିଣୀ

ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।

ନିଵସନ୍ତି ମହାତ୍ମାନଃ ପରଂ ନିଯମମାସ୍ଥିତାଃ

ଉଚ୍ଚ ନୀତିରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ସେଠାରେ ବସିଥାନ୍ତି।

ଜ୍ଞାନାନାମୁତ୍ତମଂ ଜ୍ଞାନମଵିମୁକ୍ତଂ ପରଂ ମମ

ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ଅବିନାଶୀ ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।

ଶ୍ମଶାନସଂସ୍ଥିତାନ୍ଯେଵ ଦିଵ୍ଯଭୂମିଗତାନି ଚ

କେବଳ ଶ୍ମଶାନରେ ବସୁଥିବା କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ଭୂମିକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବାମାନେ ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ଅଯୁକ୍ତାସ୍ତନ୍ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯୁକ୍ତାଃ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଚେତସା

ଯେମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତା ହୋଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ଯୋଗୀମାନେ ମନରେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି।