କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ସର୍ଵକର୍ତାରଂ ସ୍କ୍ଷାଦ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍

ସେ ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେଖିଥିବା, ସମସ୍ତ ତିଆରି କରୁଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦେଖିଲେ।

କରାଭ୍ଯାଂ ସୁଶୁଭାଭ୍ଯାଂ ଚ ସଂସ୍ପୃଶ୍ଯ ପ୍ରଣତଂ ମୁନିଃ

ମୁନି, ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ହାତ ଦ୍ୱାରା, ଶିର ନମାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଛୁଇଁଲେ।

ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ଶଙ୍କରେ ନୂନଂ ଭକ୍ତଃ ପରପୁରଞ୍ଜଯ

ତିନି ଲୋକରେ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜୟକାରୀ, ଶଂକର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଭକ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମେଵ ସର୍ଵେଶଂ ରୁଦ୍ରଂ ସର୍ଵଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍

ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିଲେ।

ସ୍ଵଯମେଵ ହୃଷୀକେଶଃ ପ୍ରୀତ୍ଯୋଵାଚ ସନାତନଃ

ତାପରେ ହୃଷୀକେଶ ନିଜେ, ଶାଶ୍ୱତ ଥିବା, ସ୍ନେହ ଭରି କଥା କହିଲେ।

ଵ୍ରଜସ୍ଵ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଶିଵମ୍

ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଶିବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଅ।

ଜଗାମ ଶଙ୍କରପୁରୀଂ ସମାରାଧଯିତୁଂ ଭଵମ୍

ସେ ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପାଇଁ ଶଂକରଙ୍କର ସହରକୁ ଗଲେ।

ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ସର୍ଵକର୍ମାଣି ତଦ୍ଭକ୍ତିପରମୋ ଽଭଵତ୍

ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡି, ସେ ସେହି ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଗ୍ନ ହେଲେ।

ମୁକ୍ତ୍ଵା ସତ୍ଯଵତୀସୂନୁଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵା ଦେଵକୀସୁତମ୍

ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଦେବକୀଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପଛରେ ରଖି—

ପାରାଶର୍ଯାଯ ମୁନଯେ ଵ୍ଯାସାଯାମିତତେଜସେ

ପାରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ୟାସ ମୁନିଙ୍କୁ—

କୋ ହ୍ଯନ୍ଯସ୍ତତ୍ତ୍ଵତୋ ରୁଦ୍ରଂ ଵେତ୍ତି ତଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ଅନ୍ୟ କିଏ ଆଛି, ଯିଏ ପ୍ରକୃତରେ ରୁଦ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥଙ୍କୁ ଜାଣିପାରିବ?

ପାରାଶର୍ଯଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଯୋଗିନଂ ଵିଷ୍ଣୁମଵ୍ଯଯମ୍

ପାରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାତ୍ମା, ଯୋଗୀ, ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ—

ପ୍ରେଣେମୁସ୍ତଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଵ୍ଯାସଂ ସତ୍ଯଵତୀସୁତମ୍

ଆମେ ସେଇ ମହାତ୍ମା, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁ।

କିମକାର୍ଷୋନ୍ମହାବୁଦ୍ଧିଃ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ

ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସେ କ'ଣ କରିଥିଲେ? ଆମେ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।

ପୂଜଯାମାସ ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଂ ଦେଵଂ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଂ ଶିଵମ୍

ସେ ଜାହ୍ନବୀ ତଟରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

ପୂଜଯାଞ୍ଚକ୍ରିରେ ଵ୍ଯାସଂ ମୁନଯୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵମ୍

ମୁନିମାନେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

ମହାଦେଵାଶ୍ରଯାଃ ପୁଣ୍ଯା ମୋକ୍ଷଧର୍ମାନ୍ ସନାତନାନ୍

ମହାଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ସେହି ପୁଣ୍ୟବାନ୍ମାନେ ଚିରକାଳୀନ ମୋକ୍ଷ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।

ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଧର୍ମାନ୍ ଵେଦନିଦର୍ଶିତାନ୍

ଦେବଦେବଙ୍କର ମହିମା ଏବଂ ବେଦରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ।

ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ ଜୈମିନିର୍ଵ୍ଯାସଂ ଗୂଢମର୍ଥଂ ସନାତନମ୍

ଜୈମିନି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଗଭୀର ଏବଂ ଚିରନ୍ତନ ଅର୍ଥ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

ନ ଵିଦ୍ଯତେ ହ୍ଯଵିଦିତଂ ଭଵତା ପରମର୍ଷିଣା

ହେ ପରମ ଋଷି, ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ।

ଅନ୍ଯେ ସାଂଖ୍ଯଂ ତଥା ଯୋଗଂ ତପସ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ

କେହି କେହି ମୁନି ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି।

ଅହିଂସାଂ ସତ୍ଯମପ୍ଯନ୍ଯେ ସଂନ୍ଯାସମପରେ ଵିଦୁଃ

ଅନ୍ୟମାନେ ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି, କିଛି ଲୋକ ସନ୍ନ୍ୟାସକୁ ବୁଝନ୍ତି।

ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ତଥା କେଚିଦନ୍ଯେ ଚେନ୍ଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହମ୍

କେହି କେହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରନ୍ତି।

ଯଦି ଵା ଵିଦ୍ଯତେ ଽପ୍ଯନ୍ଯଦ୍ ଗୁହ୍ଯଂ ତଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି

ଯଦି ଆଉ କିଛି ଗୁପ୍ତ ଥାଏ, ଆପଣ ଦୟାକରି ଆମକୁ କହିବେ।

ପ୍ରାହ ଗମ୍ଭୀରଯା ଵାଚା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵୃଷକେତନମ୍

ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଗଭୀର କଥା କହିଲେ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଗୁହ୍ଯତମାଦ୍ ଗୁହ୍ଯଂ ଶ୍ରୁଣ୍ଵନ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ

ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ଗୁପ୍ତତମ କଥା କହିବି; ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ।

ଗୂଢମପ୍ରାଜ୍ଞଵିଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ସେଵିତଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଦର୍ଶିଭିଃ

ଏହା ଗୁପ୍ତ, ଅବିବେକୀମାନେ ଯାହାକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବାମାନେ ଏହାକୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

ନ ଵେଦଵିଦ୍ଵିଷୁ ଶୁଭଂ ଜ୍ଞାନନାନାଂ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍

ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଜ୍ଞାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଶୁଭ ନୁହେଁ।

ଦେଵାସନଗତା ଦେଵୀ ମହାଦେଵମପୃଚ୍ଛତ

ଦେବୀ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।