ମନ୍ତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣଵିନ୍ଯାସୈଃ ସ୍ଵରଵର୍ଣଵିପର୍ଯଯୈଃ
ମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗଠନ, ସ୍ୱର ଓ ଅକ୍ଷରର ରୂପାନ୍ତର ଦ୍ୱାରା,
ସାମାନ୍ଯାଦ୍ ଵୈକୃତାଚ୍ଚୈଵଦୃଷ୍ଟିଭେଦୈଃ କ୍ଵଚିତ୍ କ୍ଵଚିତ୍
ସାଧାରଣ ଓ ବିଶେଷ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଏବଂ କେଉଁଠି କେଉଁଠି ମତଭେଦ ଦ୍ୱାରା।
ଇତିହାସପୁରାଣାନି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସୁଵ୍ରତ
ହେ ସଜନ, ଇତିହାସ, ପୁରାଣ ଏବଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ—
ଵାଙ୍ମନଃ କାଯଜୈର୍ଦୁଃ ସୈର୍ନିର୍ଵେଦୋ ଜାଯତେ ନୃଣାମ୍
ମନ, କଥା ଓ କାୟାର ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ବିରକ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଵିଚାରଣାଚ୍ଚ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ଵୈରାଗ୍ଯାଦ୍ ଦୋଷଦର୍ଶନମ୍
ଚିନ୍ତା କରିଲେ ବିରାଗ ଆସେ, ବିରାଗ ହେଲେ ଦୋଷ ଦେଖାଯାଏ।
ଏଷା ରଜସ୍ତମୋଯୁକ୍ତା ଵୃତ୍ତିର୍ଵୈ ଦ୍ଵାପରେ ସ୍ମୃତା
ଏହି ଚରିତ୍ର ରଜ ଓ ତମସ ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଏହା ଚଳିଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦ୍ଵାପରେ ଵ୍ଯାକୁଲୀଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଣଶ୍ଯତି କଲୌ ଯୁଗେ
ଦ୍ୱାପରରେ ଏହା ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, କଳିଯୁଗରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ସାଧଯନ୍ତି ନରା ନିତ୍ଯଂ ତମସା ଵ୍ଯାକୁଲୀକୃତାଃ
ଅନ୍ଧକାରରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ଲୋକମାନେ ସେଥିପାଇଁ ସଦା ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
ଅନାଵୃଷ୍ଟିଭଯଂ ଘୋରଂ ଦେଶାନାଂ ଚ ଵିପର୍ଯଯଃ
ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଭୟଙ୍କର ଅବୃଷ୍ଟି ଓ ବିପଦର ଆଶଙ୍କା ରହିବ।
ଅନୃତଂ ଵଦନ୍ତି ତେ ଲୁବ୍ଧାସ୍ତିଷ୍ଯେ ଜାତାଃ ସୁଦୁଃ ପ୍ରଜାଃ
ଲୋଭୀମାନେ ମିଥ୍ୟା କହିବେ; ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଏହିଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଆସିବ।
ଵିପ୍ରାଣାଂ କର୍ମଦୋଷୈଶ୍ଚ ପ୍ରଜାନାଂ ଜାଯତେ ଭଯମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କର୍ମର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଭୟ ଅନୁଭବ କରିବେ।
ଯଜନ୍ତ୍ଯନ୍ଯାଯତୋ ଵେଦାନ୍ ପଠନ୍ତେ ଚାଲ୍ପବୁଦ୍ଧଯଃ
ସେମାନେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥିବାମାନେ ବେଦ ପଢ଼ନ୍ତି।
ଭଵିଷ୍ଯତି କଲୌ ତସ୍ମିଞ୍ ଶଯନାସନଭୋଜନୈଃ
ସେଇ କଳିଯୁଗରେ ଶୋଇବା, ବସିବା ଓ ଖାଇବାରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆସକ୍ତି ଦେଖାଯିବ।
ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯା ଵୀରହତ୍ଯା ପ୍ରଜାଯେତେ ନରେଶ୍ଵର
ହେ ନରେଶ୍ୱର, ଗର୍ଭପାତ ଓ ବୀରମାନଙ୍କ ହତ୍ୟା ଘଟିବ।
ଅନ୍ଯାନି ଚୈଵ କର୍ମାଣି ନ କୁର୍ଵନ୍ତି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କର୍ମ କରିବେ ନାହିଁ।
ଆମ୍ନାଯଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ପୁରାଣାନି କଲୌ ଯୁଗେ
କଳିଯୁଗରେ ବେଦ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକ—
ସ୍ଵଧର୍ମେ ଽଭିରୁଚିର୍ନୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ପ୍ରିଜାଯତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ଧର୍ମରେ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ବହୁଯାଚନକୋ ଲୋକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ପରସ୍ପରମ୍
ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପର ଅଧିକ ଭିକ୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବେ।
ପ୍ରମଦାଃ କେଶଶୂଲିନ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ଯୁଗେ
କଳିଯୁଗରେ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳାମାନେ ଖୋଲା କେଶ ରଖିବେ।
ଶୂଦ୍ରା ଧର୍ମଂ ଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ସମୁପସ୍ଥିତେ
ଯୁଗ ଶେଷରେ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ।
ଚୌରାଶ୍ଚୌରସ୍ଯ ହର୍ତାରୋ ହର୍ତୁର୍ହର୍ତା ତଥାପରଃ
ଚୋରେ ଚୋରଙ୍କୁ ଚୋରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଚୋରଠାରୁ ଚୋରି କରନ୍ତି।
ଅଧର୍ମାଭିନିଵେଶିତ୍ଵାତ୍ ତମୋଵୃତ୍ତଂ କଲୌ ସ୍ମୃତମ୍
ଅଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତି ଥିବାରୁ, କଳିଯୁଗରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିବା ଆଚରଣ ଦେଖାଯାଏ।
ଵେଦଵିକ୍ରଯିଣଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତୀର୍ଥଵିକ୍ରଯିଣଃ ପରେ
କେହି ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି, ଆଉ କେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି।
ତାଡଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ଶୂଦ୍ରା ରାଜୋପଜୀଵିନଃ
ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା ଶୂଦ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ମାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ହିଂସତେ ରାଜା କଲୌ କାଲବଲେନ ତୁ
ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜା କେହିଁକୁ କ୍ଷତି କରୁନାହାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ସମୟର ପ୍ରଭାବରେ ସେ କରନ୍ତି।
ଶୂଦ୍ରାନଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ତ୍ଯଲ୍ପଶ୍ରୁତଭଗ୍ଯବଲାନ୍ଵିତାଃ
ଅଳ୍ପ ଶିକ୍ଷା, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଥିବାମାନେ ଶୂଦ୍ରମାନେଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।
ସେଵାଵସରମାଲୋକ୍ଯ ଦ୍ଵାରି ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଚ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେବାର ସୁଯୋଗ ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ରହନ୍ତି।
ସେଵନ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତତ୍ର ସ୍ତୁଵନ୍ତି ସ୍ତୁତିଭିଃ କଲୌ
ସେଠାରେ, କଳିଯୁଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେବା କରନ୍ତି ଓ ସ୍ତୁତି କଥା କହନ୍ତି।
ପଠନ୍ତି ଵୈଦିକାନ୍ ମନ୍ତ୍ରାନ୍ ନାସ୍ତିକ୍ଯଂ ଘୋରମାଶ୍ରିତାଃ
ସେମାନେ ବେଦମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭୟଙ୍କର ନାସ୍ତିକତାକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରନ୍ତି।
ଯତଯଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ତ୍ରଶଃ
ଶତେ ଶତେ ଏବଂ ହଜାରେ ହଜାରେ ସନ୍ୟାସୀ ହେବେ।