କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପାଲଯାଦ୍ଯ ପରଂ ଧର୍ମଂ ସ୍ଵକୀଯଂ ମୁଚ୍ଯସେ ଭଯାତ୍

ଆଜି ତୁମେ ନିଜର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିଲେ, ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।

ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯାସୌ ଯୁଗଧର୍ମାନ୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ସେ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଯୁଗର ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵମୀଶାନଂ ଯୁଗଧର୍ମାନ୍ ସନାତନାନ୍

ଦେବ ଈଶାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଯୁଗର ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

ନ ଶକ୍ଯତେ ମଯା ପାର୍ଥ ଵିସ୍ତରେଣାଭିଭାଷିତୁମ୍

ହେ ପାର୍ଥ, ମୁଁ ଏହିଥିରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିପାରିବି ନାହିଁ।

ତୃତୀଯଂ ଦ୍ଵାପରଂ ପାର୍ଥ ଚତୁର୍ଥଂ କଲିରୁଚ୍ଯତେ

ତୃତୀୟ ଯୁଗକୁ ଦ୍ୱାପର ବୋଲାଯାଏ, ହେ ପାର୍ଥ, ଚତୁର୍ଥକୁ କଳି କୁହାଯାଏ।

ଦ୍ଵାପରେ ଯଜ୍ଞମେଵାହୁର୍ଦାନମେଵ କଲୌ ଯୁଗେ

ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ୟଜ୍ଞ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ, କଳିଯୁଗରେ ଦାନ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଏ।

ଦ୍ଵାପରେ ଦୈଵତଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ କଲୌ ରୁଦ୍ରୋ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେବତା ଭାବେ ମନାଯାଏ, କଳିଯୁଗରେ ମହେଶ୍ୱର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ।

ପୂଜ୍ଯତେ ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚତୁର୍ଷ୍ଵପି ପିନାକଧୃକ୍

ଚାରିଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ପିନାକଧାରୀ ଭଗବାନ୍ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।

ତ୍ରିପାଦହୀନସ୍ତିଷ୍ଯେ ତୁ ସତ୍ତାମାତ୍ରେଣ ତିଷ୍ଠତି

ତିଷ୍ୟ ଯୁଗରେ ତିନି ଭାଗ ହରାଇଯିବା ପରେ କେବଳ ତାହାର ସ୍ୱରୂପ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥାଏ।

ପ୍ରଜାସ୍ତୃପ୍ତାଃ ସଦା ସର୍ଵାଃ ସଦାନନ୍ଦାଶ୍ଚ ଭୋଗିନଃ

ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ଥାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।

ତୁଲ୍ଯମାଯୁଃ ସୁଖଂ ରୂପଂ ତାସାଂ ତସ୍ମିନ୍ କୃତେ ଯୁଗେ

ସେ କୃତ ଯୁଗରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆୟୁ, ସୁଖ ଓ ରୂପ ସମାନ ଥାଏ।

ଧ୍ଯାନନିଷ୍ଠାସ୍ତପୋନିଷ୍ଠା ମହାଦେଵପରାଯଣାଃ

ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସର୍ବୋପରି ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ।

ପର୍ଵତୋଦଧିଵାସିନ୍ଯୋ ହ୍ଯନିକେତଃ ପରନ୍ତପ

ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ବସିଥିଲେ, ଘରବାହାର ଥିଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ।

ତସ୍ଯାଂ ସିଦ୍ଧୌ ପ୍ରଣଷ୍ଟାଯାମନ୍ଯା ସିଦ୍ଧିରଵର୍ତତ

ସେ ସିଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ଆଉ ଏକ ନୂତନ ସିଦ୍ଧି ଆସିଗଲା।

ମେଘେଭ୍ଯଃ ସ୍ତନଯିତ୍ନୁଭ୍ଯଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ଵୃଷ୍ଟିସର୍ଜନମ୍

ମେଘ ଓ ବିଜୁଳିରୁ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ପ୍ରାଦୁରାସଂସ୍ତଦା ତାସାଂ ଵୃକ୍ଷା ଵୈ ଗୃହସଂଜ୍ଞିତାଃ

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତାପରେ ଗଛ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହାକୁ ଘର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଵର୍ତଯନ୍ତି ସ୍ମ ତେଭ୍ଯସ୍ତାସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗମୁଖେ ପ୍ରଜାଃ

ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରଜାମାନେ ସେହି ଗଛରୁ ଜୀବନ ଚାଲାଇଥିଲେ।

ରାଗଲୋଭାତ୍ମକୋ ଭାଵସ୍ତଦା ହ୍ଯାକସ୍ମିକୋ ଽଭଵତ୍

ସେତେବେଳେ ହଠାତ୍ ରାଗ ଓ ଲୋଭର ଭାବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତି ତତଃ ସର୍ଵେ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତେ ଗୃହସଂଜ୍ଞିତାଃ

ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଘର ଭାବରେ ଥିବା ଗଛ ନଷ୍ଟ ହେଇଗଲା।

ଅଭିଧ୍ଯାଯନ୍ତି ତାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ସତ୍ଯାଭିଧ୍ଯାଯିନସ୍ତଦା

ସେ ସମୟରେ ସତ୍ୟବାଦୀମାନେ ସେହି ସିଦ୍ଧିକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।

ଵସ୍ତ୍ରାଣି ତେ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ଫଲାନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର, ଫଳ ଓ ଆଭୂଷଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିଲା।

ଅମାକ୍ଷିକଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ପୁଟକେ ପୁଟକେ ମଧୁ

ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଧୁଚକରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧୁ ମିଳୁଥିଲା।

ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟାସ୍ତଯା ସିଦ୍ଧ୍ଯା ସର୍ଵା ଵୈ ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ

ସେହି ସିଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ, ପୁଷ୍ଟ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଥିଲେ।

ଵୃକ୍ଷାଂସ୍ତାନ୍ ପର୍ଯଗୃହ୍ଣନ୍ତ ମଧୁ ଚାମାକ୍ଷିକଂ ବଲାତ୍

ସେମାନେ ଶକ୍ତିବଳେ ଗଛମାନେ ଓ ମୌମାଛିର ମଧୁ ଦଳି ନେଇଲେ।

ପ୍ରଣଷ୍ଟାମଧୁନା ସାର୍ଧଂ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷାଃ କ୍ଵଚିତ୍ କ୍ଵଚିତ୍

ଏଭଳି ମଧୁ ହାରାଇଯିବା ସହିତ, କେଉଁଠି କେଉଁଠି କଳ୍ପବୃକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୈଃ ସଂପୀଡ୍ଯମାନାସ୍ତୁ ଚକ୍ରୁରାଵରଣାନି ଚ

ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଆପଣାପଣି ଘେରାବନ୍ଧା କଲେ।

ନଷ୍ଟେଷୁ ମଧୁନା ସାର୍ଧଂ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷେଷୁ ଵୈ ତଦା

ସେ ସମୟରେ ମଧୁ ଓ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ହରାଇଯିବା ପରେ,

ଵାର୍ତାଯାଃ ସାଧିକା ହ୍ଯନ୍ଯା ଵୃଷ୍ଟିସ୍ତାସାଂ ନିକାମତଃ

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜୀବିକା ଉପାୟ ଭାବେ ପ୍ରଚୁର ବର୍ଷା ଆସିଲା।

ଅଵହନ୍ ଵୃଷ୍ଟିସଂତତ୍ଯା ସ୍ତ୍ରୋତଃ ସ୍ଥାନାନି ନିମ୍ନଗାଃ

ନିରନ୍ତର ବର୍ଷା ପଡିବାରୁ ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ମୁହାଁ ଭରିଲେ।