କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଦକ୍ଷାଦୀନ୍ ପ୍ରାହ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ସୃଜଧ୍ଵଂ ଵିଵିଧାଃ ପ୍ରଜାଃ

ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ଦକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଂକୁ କହିଲେ: 'ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କର।'

ଅସୃଜନ୍ତ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ଦେଵମାନୁଷପୂର୍ଵିକାଃ

ସେମାନେ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଆଦି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅହଂ ଵୈ ପାଲଯାମୀଦଂ ସଂହରିଷ୍ଯତି ଶୂଲଭୃତ୍

ମୁଁ ଏହି ସଂସାରକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଶୂଳଧାରୀ ଏହାକୁ ସଂହାର କରିବେ।

ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵତମୋଯୋଗାତ୍ ପରସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ

ରଜ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ତମ ମିଶ୍ରଣରୁ ପରମାତ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ପ୍ରଣତାଶ୍ଚୈଵ ଲୀଲଯା ପରମେଶ୍ଵରାଃ

ପରମେଶ୍ୱରମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ଏବଂ ଲୀଳାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି।

ତିସ୍ତ୍ରସ୍ତୁ ଭାଵନା ରୁଦ୍ରେ ଵର୍ତନ୍ତେ ସତତଂ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଦ୍ୱିଜମାନେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭିତରେ ସଦା ତିନି ପ୍ରକାରର ଧ୍ୟାନ ରହିଛି।

ଦ୍ଵିତୀଯା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଦେଵସ୍ଯାକ୍ଷରଭାଵନା

ଦ୍ୱିତୀୟ ଧ୍ୟାନଟି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଅକ୍ଷୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ।

ଵିଭଜ୍ଯସ୍ଵେଚ୍ଛଯାତ୍ମାନଂ ସୋ ଽନ୍ଯର୍ଯାମୀଶ୍ଵରଃ ସ୍ଥିତଃ

ସେ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜକୁ ବିଭାଜିତ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି।

ପୁରୁଷଃ ପରତୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଂ ସମୁପାଗମତ୍

ଅବ୍ୟକ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଥିବା ପରମ ପୁରୁଷ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

ଏକସ୍ଯୈଵ ସ୍ମୃତାସ୍ତିସ୍ତ୍ରସ୍ତନୂଃ କାର୍ଯଵଶାତ୍ ପ୍ରଭୋଃ

ଏହା ସ୍ମୃତିରେ ଆସେ ଯେ, କାର୍ଯ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତାରୁ, ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁଙ୍କର ତିନିଟି ଦେହ ଅଛି।

ଯଦୀଚ୍ଛେଦଚିରାତ୍ ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ତନ୍ମୋକ୍ଷାଖ୍ଯମଵ୍ଯଯମ୍

ଯଦି କେହି ଅକ୍ଷୟ ମୋକ୍ଷ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହେ—

ପୂଜଯେଦ୍ ଭାଵଯୁକ୍ତେନ ଯାଵଜ୍ଜୀଵଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞଯା

ସେ ଜଣେ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ସମୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଆଶ୍ରମୋ ଵୈଷ୍ଣଵୋ ବ୍ରାହ୍ମୋ ହରାଶ୍ରମ ଇତି ତ୍ରଯଃ

ତିନିଟି ଆଶ୍ରମ ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରାହ୍ମ, ଓ ହରାଶ୍ରମ।

ଧ୍ଯାଯେଦଥାର୍ଚଯେଦେତାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାପରାଯଣଃ

ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ ଓ ପୂଜା କରିବେ।

ସିତେନ ଭସ୍ମନା କାର୍ଯଂ ଲଲାଟେ ତୁ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରକମ୍

ଧଳା ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା କପାଳ ଉପରେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଚିହ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ।

ଧାରଯେତ୍ ସର୍ଵଦା ଶୂଲଂ ଲଲାଟେ ଗନ୍ଧଵାରିଭିଃ

ସେ ସଦା କପାଳ ଉପରେ ଗନ୍ଧ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୂଳ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତେଷାଂ ଲଲାଟେ ତିଲକଂ ଧାରଣୀଯଂ ତୁ ସର୍ଵଦା

ସେମାନଙ୍କର କପାଳ ଉପରେ ସଦା ତିଳକ ଧାରଣ କରିବା ଦରକାର।

ଉପର୍ଯଧୋ ଭାଵଯୋଗାତ୍ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରସ୍ଯ ତୁ ଧାରଣାତ୍

ଉପର ଓ ତଳ ଧ୍ୟାନ ଓ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଧାରଣ କରି—

ଧୃତଂ ତ୍ରିଶୂଲଧରଣାଦ୍ ଭଵତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ

ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କଲେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଭଵତ୍ଯେଵ ଧୃତଂ ସ୍ଥାନମୈଶ୍ଵରଂ ତିଲକେ କୃତେ

ତିଳକ ଲଗାଇଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେବତା ସ୍ଥିତି ଲାଭ ହୁଏ।

ତ୍ରିଯାଯୁଷଂ ଚ ଭକ୍ତାନାଂ ତ୍ରଯାଣାଂ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍

ତିନି ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତିନି ପ୍ରକାର ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ।

ଶାନ୍ତୋ ଦାନ୍ତୋ ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵିଧାନଵିତ୍

ଯେଉଁମାନେ ଶାନ୍ତ, ଦମୀ, କ୍ରୋଧ ଜିତ କରିଛନ୍ତି ଓ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ନିୟମ ଜାଣନ୍ତି—

ତେଷାଂ ସଂସ୍ଥାନମଚଲଂ ସୋ ଽଚିରାଦଧିଗଚ୍ଛତି

ସେ ଜଣେ ତାଙ୍କର ଅଚଳ ସ୍ଥିତିକୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଇଦାନୀଂ କ୍ରମମସ୍ମାକମାଶ୍ରମାଣାଂ ଵଦ ପ୍ରଭୋ

ଏହିବେଳେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଯେଉଁ ଜୀବନର ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ସେଗୁଡିକର କ୍ରମ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

କ୍ରମେଣୈଵାଶ୍ରମାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ କାରଣାଦନ୍ଯଥା ଭଵେତ୍

ଏହି ଆଶ୍ରମଗୁଡିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅନୁସରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ କିଛି କାରଣରୁ ଏହା ଭିନ୍ନ ହେବା ସମ୍ଭବ।

ପ୍ରଵ୍ରଜେଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାତ୍ ତୁ ଯଦିଚ୍ଛେତ୍ ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଯଦି କେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ଆଶା କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପରେ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବେ।

ଯଜେଦୁତ୍ପାଦଯେତ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ଵିରକ୍ତୋ ଯଦି ସଂନ୍ଯସେତ୍

କେହି ଯଜ୍ଞ କରିବା କିମ୍ବା ପୁଅ ଜନ୍ମାଇବା ଉଚିତ; ଯଦି ଅସକ୍ତି ଆସିଯାଏ, ସେ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବ।

ନଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଂ ଗୃହୀତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସଂନ୍ଯସେଦ୍ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଦ୍ଵିଜଃ

ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦ୍ୱିଜ, ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନକୁ ଛାଡି, ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବ।

ତତ୍ରୈଵ ସଂନ୍ଯସେଦ୍ ଵିଦ୍ଵାନନିଷ୍ଟ୍ଵାପି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ

ସେଠାରେ ଅପେକ୍ଷିତ କାର୍ଯ୍ୟ ନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱିଜ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବେ।