ପ୍ରଵର୍ତତେ ମହାଶାସ୍ତ୍ରଂ କୁଣ୍ଡାଦୀନାଂ ହିତାଵହମ୍
କୁଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ ଏହି ମହାଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା।
ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକୋ ମହାରାଜସ୍ତେନ ଵୈ ତତ୍ପ୍ରଵର୍ତିତମ୍
ସେ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ମହାରାଜା ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରଚଳିତ କଲେ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଚ ଭଜମାନାଖ୍ଯଂ ଧନୁର୍ଵେଦଵିଦାଂ ଵରମ୍
ଅଧିକାରୀ, ଭଜମାନ ନାମକ ଜେଷ୍ଠ ପୁଅ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ।
ପୁତ୍ରଃ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତୋ ମମ ଭୂଯାଦିତି ପ୍ରଭୁଃ
ମୋର ପୁଅ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ହେଉ—ଏଭଳି ଭଗବାନ କହିଥିଲେ।
ଧାର୍ମିକୋ ରୂପସଂପନ୍ନସ୍ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନରତଃ ସଦା
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ରୂପଶ୍ରୀମାନ୍, ସଦା ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନରେ ଲଗ୍ନ।
ତେଷାଂ ପ୍ରଧାନୌ ଵିଖ୍ଯାତୌ ନିମିଃ କୃକଣ ଏଵ ଚ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିମି ଓ କୃକଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ।
ଵୃଷ୍ଣେଃ ସୁମିତ୍ରୋ ବଲଵାନନମିତ୍ରଃ ଶିନସ୍ତଥା
ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ପୁଅମାନେ—ସୁମିତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନମିତ୍ର ଓ ଶିନି ମଧ୍ୟ।
ପ୍ରସେନସ୍ତୁ ମହାଭାଗଃ ସତ୍ରାଜିନ୍ନାମ ଚୋତ୍ତମଃ
ପ୍ରସେନା ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସତ୍ରାଜିତ୍ ଉତ୍ତମ ଥିଲେ।
ସତ୍ଯଵାନ୍ ସତ୍ଯସଂପନ୍ନଃ ସତ୍ଯକସ୍ତତ୍ସୁତୋ ଽଭଵତ୍
ସତ୍ୟବାନ୍ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅର ନାମ ଥିଲା ସତ୍ୟକ।
କୁଣିସ୍ତସ୍ଯ ସୁତୋ ଧୀମାଂସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଯୁଗନ୍ଧରଃ
ସତ୍ୟକଙ୍କର ଜ୍ଞାନୀ ପୁଅ କୁଣି, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଯୁଗନ୍ଧର।
ଜଜ୍ଞାତେ ତନଯୌ ପୃଶ୍ନେଃ ଶ୍ଵଫଲ୍କଶ୍ଚିତ୍ରକଶ୍ଚ ହ
ପୃଶ୍ନିଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ—ଶ୍ୱଫଳ୍କ ଏବଂ ଚିତ୍ରକ।
ଉପମଙ୍ଗୁସ୍ତଥା ମଙ୍ଗୁରନ୍ଯେ ଚ ବହଵଃ ସୁତାଃ
ଉପମଙ୍ଗୁ ଏବଂ ମଙ୍ଗୁ, ଏହା ସହିତ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଉପଦେଵଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ତଯୋର୍ଵିଶ୍ଵପ୍ରମାଥିନୌ
ପୁଣ୍ୟ ଆତ୍ମା ଉପଦେବ ଏବଂ ବିଶ୍ୱପ୍ରମାଥିନ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵଗ୍ରୀଵଃ ସୁବାହୁଶ୍ଚ ସୁପାର୍ଶ୍ଵକଗଵେଷଣୌ
ଅଶ୍ୱଗ୍ରୀବ, ସୁବାହୁ, ସୁପାର୍ଶ୍ୱ ଏବଂ କଗବେଷଣ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
କୁକୁରଂ ଭଜମାନଂ ଚ ଶୁଚିଂ କମ୍ବଲବର୍ହିଷମ୍
କୁକୁର, ଭଜମାନ, ଶୁଚି ଏବଂ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
କପୋତରୋମା ଵିପୁଲସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଵିଲୋମକଃ
କପୋତରୋମା ଏବଂ ବିପୁଳ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ବିଲୋମକ।
ଖ୍ଯାଯତେ ତସ୍ଯ ନାମାନୁରନୋରାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ
ତାଙ୍କର ନାମ ଅନୁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କୁ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭି ବି କୁହାଯାଏ।
ଵରଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକମହେଶ୍ଵରଃ
ତାଙ୍କୁ ଲୋକମହେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତା ଏକ ଅଭିଷ୍ଟ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ଗୁରୋରଭ୍ଯଧିକଂ ଵିପ୍ରାଃ କାମରୂପିତ୍ଵମେଵ ଚ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିବାର ସମର୍ଥ୍ୟ ପାଇଥିଲେ।
ପୂଜଯାମାସ ଗାନେନ ସ୍ଥାଣୁଂ ତ୍ରିଦଶପୂଜିତମ୍
ସେ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଥିବା ସ୍ଥାଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
କନ୍ଯାରତ୍ନଂ ଦଦୌ ଦେଵୋ ଦୁର୍ଲଭଂ ତ୍ରିଦଶୈରପି
ଦେବତା ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ କନ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ, ଯିଏ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ମିଳି ପାରନଥିଲେ।
ଅଶିକ୍ଷଯଦମିତ୍ରଘ୍ନଃ ପ୍ରିଯାଂ ତାଂ ଭ୍ରାନ୍ତଲୋଚନାମ୍
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରୁଥିବା ସେ, ତାହା ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଭ୍ରମଣଶୀଳ ଚକ୍ଷୁଅଳି କନ୍ୟାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ।
ରୂପଲାଵଣ୍ଯସଂପନ୍ନାଂ ହ୍ରୀମତୀମପି କନ୍ଯକାମ୍
ସେଇ କନ୍ୟା ରୂପ ଓ ଲାବଣ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଥିଲେ।
ଶିକ୍ଷଯାମାସ ଵିଧିଵଦ୍ ଗାନଵିଦ୍ଯାଂ ଚ କନ୍ଯକାମ୍
ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ।
ଉଦ୍ଵଵାହାତ୍ମଜାଂ କନ୍ଯାଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ତୁ ମାନସୀମ୍
ସେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ମନରେ ଜନ୍ମିଥିବା କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ଵୀଣାଵାଦନତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ୍ ଗାନଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାନ୍
ସେ ବୀଣା ବାଜାଇବାର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣୁଥିଲେ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ପୂଜଯାମାସ ଗାନେନ ଦେଵଂ ତ୍ରିପୁରନାଶନମ୍
ସେ ଗୀତ ଗାଇ ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ସୁବାହୁର୍ନାମ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ତାମାଦାଯ ଯଯୌ ପୁରୀମ୍
ସୁବାହୁ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ ସେଉଁଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ନିଜ ସହରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ସୁଷେଣଵୀରସୁଗ୍ରୀଵସୁଭୋଜନରଵାହନାଃ
ସୁଷେଣ, ବୀର, ସୁଗ୍ରୀବ, ସୁଭୋଜନ ଓ ରବାହନ—
ପୁନର୍ଵସୁଶ୍ଚାଭିଜିତଃ ସଂବଭୂଵାହୁକଃ ସୁତଃ
ପୁନର୍ବସୁ, ଆଭିଜିତ ଓ ସମ୍ଭଭୂବ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ।