କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

କଥଂ କେନ ଵିଧାନେନ ସଂପୂଜ୍ଯୋ ହରିରୀଶ୍ଵରଃ

କେମିତି ଏବଂ କେଉଁ ପ୍ରକାରେ ହରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ?

ସର୍ଵମେତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ

ଏହା ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କୁହ; ଏହା ବିଷୟରେ ମୋର ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି।

ସ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମା ତମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ସେ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା; ତାଙ୍କର ଶରଣ ନେଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଅକାମହତଭାଵେନ ସମାରାଧ୍ଯୋ ନ ଚାନ୍ଯଥା

ଇଚ୍ଛାର ଦୌଷ ନଥିବା ମନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

ଶୂରାଦ୍ଯୈଃ ପୂଜିତୋ ଵିପ୍ରା ଜଗାମାଥ ସ୍ଵମାଲଯମ୍

ଶୂର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପରେ, ସେ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞଗମ୍ଯଂ ତଂ ନିଷ୍କାମା ରୁଦ୍ରମଵ୍ଯଯମ୍

ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଷ୍କାମ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ।

ଗୌତମୋ ଽତ୍ରିରଗସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ରୁଦ୍ରପରାଯଣାଃ

ଗୌତମ, ଅତ୍ରି ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟ—ସମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଭଜୁଥିଲେ।

ଯାଜଯାମାସ ଭୂତାଦିମାଦିଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍

ସେ ଭୂତମାନଙ୍କର ଆଦି ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଭକ୍ତିରେ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ।

ଆଵିରାସୀତ୍ ସ ଭଗଵାନ୍ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍

ସେ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭୁ ଦେଖାଦେଲେ, ଏହା ଏମିତି ଲାଗିଲା ଯେ କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟିଗଲା।

ସର୍ଵପାପଵିମୁକ୍ତାତ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି

ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ।

ଶତପୁତ୍ରାସ୍ତୁ ତସ୍ଯାସନ୍ ତାଲଜଙ୍ଘାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ

ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଳଜଂଘ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

ଵୃଷପ୍ରଭୃତଯଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଯାଦଵାଃ ପୁଣ୍ଯକର୍ମିଣଃ

ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ, ବୃଷ ଆଦି, ସେମାନେ ଯାଦବ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ।

ମଧୋଃ ପୁତ୍ରଶତଂ ତ୍ଵାସୀଦ୍ ଵୃଷଣସ୍ତସ୍ଯ ଵଂଶଭାକ୍

ମଧୁଙ୍କର ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୃଷଣ ତାଙ୍କ ବଂଶର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ।

ଦୁର୍ଜଯସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଽବୂତ୍ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ

ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦୁର୍ଜୟ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।

ପତିଵ୍ରତାସୀତ୍ ପତିନା ସ୍ଵଧର୍ମପରିପାଲିକା

ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜନୀ ଥିଲେ, ସେ ପତି ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଓ ନିଜ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।

ଅପଶ୍ଯଦୁର୍ଵଶୀଂ ଦେଵୀଂ ଗାଯନ୍ତୀଂ ମଧୁରସ୍ଵନାମ୍

ସେମାନେ ଦେବୀ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗାଉଥିଲେ।

ପ୍ରୋଵାଚ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ଦେଵି ରନ୍ତୁଂ ମଯାର୍ଽହସି

ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସେ କହିଲେ, 'ଦେବୀ, ତୁମେ ମୋ ସହ ମିଳିବା ଉଚିତ।'

ରେମେ ତେନ ଚିରଂ କାଲଂ କାମଦେଵମିଵାପରମ୍

ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କଲେ, ଯେପରି ଅନ୍ୟ କାମଦେବଙ୍କ ସହ।

ଗମିଷ୍ଯାମି ପୁରୀଂ ରମ୍ଯାଂ ହସନ୍ତୀ ସାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵଚଃ

ସେ ହସି କହିଲେ, 'ମୁଁ ରମ୍ୟ ପୁରୀକୁ ଯିବି।'

ପ୍ରୀତିଃ ସଂଜାଯତେ ମହ୍ଯଂ ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ଵତ୍ସରଂ ପୁନଃ

'ମୋ ମନରେ ପ୍ରେମ ଜନ୍ମିଛି; ମୁଁ ଆଉ ଏକ ବର୍ଷ ରହିବି।'

ଆଗମିଷ୍ଯାମି ଭୂଯୋ ଽତ୍ର ତନ୍ମେ ଽନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି

'ମୁଁ ପୁଣି ଏଠାକୁ ଆସିବି; ଏହା ପାଇଁ ତୁମେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେବା।'

ନାନ୍ଯଯାପ୍ସରସା ତାଵଦ୍ ରନ୍ତଵ୍ଯଂ ଭଵତ୍ ପୁନଃ

'ସେଯାଏଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅପ୍ସରାସହ ମିଳିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।'

ଗତ୍ଵା ପତିଵ୍ରତାଂ ପତ୍ନୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବୀତୋ ଽଭଵନ୍ନୃପଃ

ସେ ତାଙ୍କ ପତିବ୍ରତା ଜନୀକୁ ଦେଖି, ରାଜା ଭୟଭୀତ ହେଲେ।

ଭୀତଂ ପ୍ରସନ୍ନଯା ପ୍ରାହ ଵାଚା ପୀନପଯୋଧରା

ତାଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ ଦେଖି, ମଧୁର କଥାରେ ସେ ଅଧରା ଦେବୀ କହିଲେ।

ତଦ୍ ବ୍ରୂହି ମେ ଯଥା ତତ୍ତ୍ଵଂ ନ ରାଜ୍ଞାଂ କୀର୍ତଯେ ତ୍ଵିଦମ୍

'ଏହାର ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କହ, ମୁଁ ଏହି କଥା ରାଜାମାନେ ପାଖରେ କହିବିନାହିଁ।'

ନୋଵାଚ କିଞ୍ଚିନ୍ନୃପତିର୍ଜ୍ଞାନଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଵିଵେଦ ସା

ରାଜା କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

ଭୀତେ ତ୍ଵଯି ମହାରାଜ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ତେ ନାଶମେଷ୍ଯତି

ହେ ମହାରାଜ, ଯଦି ଆପଣ ଭୟ କରିବେ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବ।

ଗତ୍ଵା କଣ୍ଵାଶ୍ରମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ର ମହାମୁନିମ୍

ପବିତ୍ର କଣ୍ବା ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଜଗାମ ହିମଵତ୍ପୃଷ୍ଠଂ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ମହାବଲଃ

ମହାବଳୀ ସେ ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଢାଳକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଚାଲିଗଲେ।