କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଅକୁର୍ଵାଣସ୍ତୁ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା ଭ୍ରୂଣହା ତୁ ପ୍ରଜାଯତେ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ଏହି ନିୟମ ମାନେ ନାହିଁ, ସେ ପୁଣି ଗର୍ଭହନ୍ତା ହେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ ପରୋ ଧର୍ମୋ ଦେଵତାଭ୍ଯର୍ଚନଂ ତଥା

ଗୃହସ୍ଥଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ହେଉଛି ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା କରିବା।

ଦେଶାନ୍ତରଗତୋ ଵାଥ ମୃତପତ୍ନୀକ ଏଵ ଵା

ସେ ଯଦି ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି,

ଅନ୍ଯେ ତମୁପଜୀଵନ୍ତି ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରେଯାନ୍ ଗୃହାଶ୍ରମୀ

ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।

ତସ୍ମାଦ୍ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯମେଵୈକଂ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଧର୍ମସାଧନମ୍

ଏହିପରି, ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମକୁ ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମ ସାଧନାର ଉପାୟ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ୍।

ସର୍ଵଲୋକଵିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ଧର୍ମମପ୍ଯାଚରେନ୍ନ ତୁ

ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଅପ୍ରସନ୍ନତା ଥିଲେ, ଏକଥା ଧର୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଧର୍ମ ଏଵାପଵର୍ଗାଯ ତସ୍ମାଦ୍ ଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରଯେତ୍

ଧର୍ମ ମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ପଥ; ଏହିକାରଣରୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମଶ୍ଚେତି ତସ୍ମାଦ୍ଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରଯେତ୍

ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍ ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଥିବାରୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଜଘନ୍ଯଗୁଣଵୃତ୍ତିସ୍ଥା ଅଧୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ତାମସାଃ

ଯେମାନେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ଗୁଣର ଆଚରଣରେ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ତମସ୍ ଗୁଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥାଇ ଅଧୋଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଇହ ଲୋକେ ସୁଖୀ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରେତ୍ଯାନନ୍ତ୍ଯାଯ କଲ୍ପତେ

ଏହି ଜଗତରେ ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖୀ ହେବା ପରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଚିରନ୍ତନ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଏଵଂ ସାଧନସାଧ୍ଯତ୍ଵଂ ଚାତୁର୍ଵିଧ୍ଯେ ପ୍ରଦର୍ଶିତମ୍

ଏଭଳି, ସାଧନ ଏବଂ ତାହାର ଫଳ ଚାରି ପ୍ରକାର ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।

ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚାନୁତିଷ୍ଠେତ ସ ଚାନନ୍ତ୍ଯାଯ କଲ୍ପତେ

ଯେଉଁଠି ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଚିରନ୍ତନ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଧର୍ମାତ୍ ସଂଜାଯତେ ସର୍ଵମିତ୍ଯାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ

ସବୁ କିଛି ଧର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ—ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି।

ଅନାଦିନିଧନା ଶକ୍ତିଃ ସୈଷା ବ୍ରାହ୍ମୀ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ଏହି ଶକ୍ତି ଆଦି ଓ ଶେଷ ନଥିବା ବ୍ରାହ୍ମୀ ଶକ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।

ତସ୍ମାଜ୍ଜ୍ଞାନେନ ସହିତଂ କର୍ମଯୋଗଂ ସମାଚରେତ୍

ତେଣୁ, ଜ୍ଞାନ ସହିତ କର୍ମଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଜ୍ଞାନପୂର୍ଵଂ ନିଵୃତ୍ତଂ ସ୍ଯାତ୍ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ଯଦତୋ ଽନ୍ଯଥା

ଯାହାର ଆଗରେ ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ସେହି କର୍ମ ହେଉଛି ବିରତି; ତାହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କର୍ମ ହେଉଛି ଲିପ୍ତତା।

ତସ୍ମାନ୍ନିଵୃତ୍ତଂ ସଂସେଵ୍ଯମନ୍ଯଥା ସଂସରେତ୍ ପୁନଃ

ତେଣୁ, ବିରତିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ; ନହେଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ।

ଆର୍ଜଵଂ ଚାନସୂଯା ଚ ତୀର୍ଥାନୁସରଣଂ ତଥା

ସରଳତା, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା, ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା—

ଦେଵତାଭ୍ଯର୍ଚନଂ ପୂଜା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶେଷତଃ

ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ—

ସାମାସିକମିମଂ ଧର୍ମଂ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯେ ଽବ୍ରଵୀନ୍ମନୁଃ

ମନୁ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଧର୍ମ କଥା କହିଛନ୍ତି।

ସ୍ଥାନମୈନ୍ଦ୍ରଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପଲାଯିନାମ୍

ଯେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରର ପଦବି ଦିଆଯାଏ।

ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ଶୂଦ୍ରଜାତୀନାଂ ପରିଚାରେଣ ଵର୍ତତାମ୍

ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ରମାନେ ସେବା କରି ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଲୋକ ଉପଲବ୍ଧ।

ସ୍ମୃତଂ ତେଷାଂ ତୁ ଯତ୍ସ୍ଥାନଂ ତଦେଵ ଗୁରୁଵାସିନାମ୍

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ବସିବାର ସ୍ଥାନ।

ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଗୃହସ୍ଥାନାଂ ସ୍ଥାନମୁକ୍ତଂ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା

ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ ପ୍ରଜାପତିୟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି।

ହୈରଣ୍ଯଗର୍ଭଂ ତତ୍ ସ୍ଥାନଂ ଯସ୍ମାନ୍ନାଵର୍ତତେ ପୁନଃ

ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ କୁହାଯାଏ, ଯାହାଠାରୁ ପୁନର୍ବାର ଆସିବା ନାହିଁ।

ଆନନ୍ଦମୈଶ୍ଵରଂ ଧାମ ସା କାଷ୍ଠା ସା ପରାଗତିଃ

ଆନନ୍ଦ ଓ ଏଶ୍ୱରତ୍ୱର ନିବାସ—ଏହିଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ଚତ୍ଵାରୋ ହ୍ଯାଶ୍ରମାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଯୋଗିନାମେକ ଉଚ୍ଯତେ

ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଆଶ୍ରମ କୁହାଯାଏ।

ଯ ଆସ୍ତେ ନିଶ୍ଚଲୋ ଯୋଗୀ ସ ସଂନ୍ଯାସୀ ନ ପଞ୍ଚମଃ

ଯେ ଯୋଗୀ ନିଶ୍ଚଳ ଭାବରେ ବସିଥାଏ, ସେଉଁହେଁ ସଂନ୍ୟାସୀ। ପଞ୍ଚମ ଆଶ୍ରମ କିଛି ନାହିଁ।

ବ୍ରହ୍ମଚାର୍ଯୁପକୁର୍ଵାଣୋ ନୈଷ୍ଠିକୋ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ପରଃ

ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରେ, ସେ ଉପକୁର୍ବାଣ କିମ୍ବା ନୈଷ୍ଠିକ ଯେହେଉଁନାହେଁ, ସେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ।