କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପ୍ରୋଚୁଃ ସଂହାରକୃଦ୍ ରୁଦ୍ରଃ ପୂଜନୀଯୋ ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ

ସେମାନେ କହିଲେ: ଯିଏ ସଂହାର କରନ୍ତି, ରୁଦ୍ର, ମୁକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ।

ତମୋଗୁଣଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ କଲ୍ପାନ୍ତେ ସଂହରେତ୍ ପ୍ରଭୁଃ

କଳ୍ପର ଶେଷରେ, ପ୍ରଭୁ ତମୋଗୁଣକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସଂହାର କରନ୍ତି।

ସଂହରେଦ୍ ଵିଦ୍ଯଯା ସର୍ଵଂ ସଂସାରଂ ଶୂଲଭୃତ୍ ତଯା

ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ସମସ୍ତ ସଂସାରକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସଂହାର କରନ୍ତି।

ସତ୍ତ୍ଵେନ ମୁଚ୍ଯତେ ଜନ୍ତୁଃ ସତ୍ତ୍ଵାତ୍ମା ଭଗଵାନ୍ ହରିଃ

ସତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଭଗବାନ ହରି ସତ୍ତ୍ୱ ସ୍ୱରୂପ।

ମୋଚଯେତ୍ ସତ୍ତ୍ଵସଂଯୁକ୍ତଃ ପୂଜଯେଶଂ ତତୋ ହରମ୍

ଯିଏ ସତ୍ତ୍ୱରେ ଅନ୍ୱିତ, ସେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ଏହିଠାରୁ ପ୍ରଭୁ ହରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵଧର୍ମୋ ମୁକ୍ତଯେ ପନ୍ଥା ନାନ୍ଯୋ ମୁନିଭିରଷ୍ଯତେ

ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ପଥ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମାନ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ଋଷିମାନେ କହନ୍ତି।

ଆରାଧନଂ ପରୋ ଧର୍ମୋ ପୁରାରେରମିତୌଜସଃ

ପୁରାତନ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ।

ଯଦର୍ଜୁନୋ ଽସ୍ମଜ୍ଜନକଃ ସ୍ଵଧର୍ମଂ କୃତଵାନିତି

ଏହି ଅର୍ଜୁନ, ଆମ ପୂର୍ବଜ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ପ୍ରମାଣମୃଷଯୋ ହ୍ଯତ୍ର ବ୍ରୂଯୁସ୍ତେ ଯତ୍ ତଥୈଵ ତତ୍

ଏଠାରେ ଋଷିମାନେ ପ୍ରମାଣ; ସେମାନେ ଯାହା କହନ୍ତି, ସେହି ଠିକ।

ଗତ୍ଵା ସର୍ଵେ ସୁସଂରବ୍ଧାଃ ସପ୍ତର୍ଷୋଣାଂ ତଦାଶ୍ରମମ୍

ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।

ଯା ଯସ୍ଯାଭିମତା ପୁଂସଃ ସା ହି ତସ୍ଯୈଵ ଦେଵତା

ମଣିଷ ଯେଉଁ ଦେବତାକୁ ଭଲପାଏ, ସେହି ତାଙ୍କର ନିଜ ଦେବତା।

ଵିଶେଷାତ୍ ସର୍ଵଦା ନାଯଂ ନିଯମୋ ହ୍ଯନ୍ଯଥା ନୃପାଃ

ହେ ରାଜାମାନେ, ଏହି ନିୟମ ସବୁବେଳେ ଲାଗୁ ହୁଏନାହିଁ, କେତେବେଳେ ଅନ୍ୟଥା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।

ଵିପ୍ରାଣାମଗ୍ନିରାଦିତ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମା ଚୈଵ ପିନାକଧୃକ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି, ଆଦିତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ପିନାକ ଧାରୀଙ୍କୁ ଉଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ତଥା ସୋମୋ ଯକ୍ଷାଣାମପି କଥ୍ଯତେ

ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ ଏବଂ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କୁହାଯାଏ।

ରକ୍ଷସାଂ ଶଙ୍କରୋ ରୁଦ୍ରଃ କିଂନରାଣାଂ ଚ ପାର୍ଵତୀ

ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶଙ୍କର ଓ ରୁଦ୍ର, କିମ୍ନରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଉଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମନୂନାଂ ସ୍ଯାଦୁମା ଦେଵୀ ତଥା ଵିଷ୍ଣୁଃ ସଭାସ୍କରଃ

ମନୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉମା ଦେବୀ ଏବଂ ଏହିପରି ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଚିତ କୁହାଯାଏ।

ଵୈଖାନସାନାମର୍କଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଯତୀନାଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ

ବୈଖାନସ ଋଷିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଯତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସର୍ଵେଷାଂ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵଦେଵଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ପ୍ରଜାପତି ହେଉଛନ୍ତି।

ତସ୍ମାଜ୍ଜଯଧ୍ଵଜୋ ନୂନଂ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାରାଧନମର୍ହତି

ସେହିପରି, ଯାହାଙ୍କ ଝଣ୍ଡାରେ ବିଜୟ ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ସେଠିପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୂଜା ଯଥାର୍ଥ।

ପାଲଯାଞ୍ଚକ୍ରିରେ ପୃଥ୍ଵୀଂ ଜିତ୍ଵା ସର୍ଵରିପୂନ୍ ରଣେ

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରିଥିଲେ।

ଭୀଷଣଃ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵାନାଂ ପୁରୀଂ ତେଷାଂ ସମାଯଯୌ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଜଣେ ଅସୁର ସେମାନଙ୍କ ସହରକୁ ଆସିଲେ।

ଶୂଲମାଦାଯ ସୂର୍ଯାଭଂ ନାଦଯନ୍ ଵୈ ଦିଶୋ ଦଶ

ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ତ୍ରିଶୂଳ ନେଇ, ସେ ଦଶଦିଗକୁ ଗଞ୍ଜାଇଲେ।

ତତ୍ଯଜୁର୍ଜୋଵିତଂ ତ୍ଵନ୍ଯେ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଭଯଵିହ୍ଵଲାଃ

କେହି ଜୀବନ ଛାଡିଦେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ।

ଯୁଯୁଧୁର୍ଦାନଵଂ ଶକ୍ତିଗିରିକୂଟାସିମୁଦ୍ଗରୈଃ

ଦାନବମାନେ ଶକ୍ତି, ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା, ତଳୱାର ଓ ଗଦା ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।

ଵାରଯାମାସ ଘୋରାତ୍ମା କଲ୍ପାନ୍ତେ ଭୈରଵୋ ଯଥା

ଭୟଙ୍କର ଆତ୍ମା ଥିବା ସେ, କଳ୍ପାନ୍ତରେ ଭୈରବ ଯେପରି ରୋକିଥାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରୋକିଦେଲେ।

ଯୁଦ୍ଧାଯ କୃତସଂରମ୍ଭା ଵିଦେହଂ ତ୍ଵଭିଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ

ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦେହହୀନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ତଥା କୃଷ୍ଣୋ ଵାଯଵ୍ଯଂ ଧୃଷ୍ଣ ଏଵ ଚ

କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଜାପତ୍ୟ ଓ ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଧୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ।

ଭଞ୍ଜଯାମାସ ଶୂଲେନ ତାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ସ ଦାନଵଃ

ସେ ଦାନବ ତାହା ସବୁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ତାଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।

ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରେଣ ତରସା ଚିକ୍ଷେପ ନ ନନାଦ ଚ

ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଛୁଇଁ, ଛାଡ଼ିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଚିତ୍କାର କଲେନାହିଁ।