କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ତମାଦିକୃଷ୍ଣମୀଶାନମାରାଧ୍ଯାପ୍ନୋତି ସତ୍ସୁତମ୍

ସେଇ ପ୍ରାଚୀନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କଲେ, ଲୋକେ ଏକ ସଦ୍ଗୁଣୀ ପୁଅ ପାଇଥାଏ।

ତମାରାଧ୍ଯ ହୃଷୀକେଶଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଧାର୍ମିକଂ ସୁତମ୍

ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଧର୍ମିକ ପୁଅ ମିଳେ।

ଆରାଧଯନ୍ମହାଯୋଗଂ ଵାସୁଦେଵଂ ସନାତନମ୍

ଯେଉଁଠି ମହାଯୋଗୀ, ସନାତନ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରାଯାଏ—

ନିର୍ମିତା ଯେନ ଶ୍ରାଵସ୍ତିର୍ଗୌଡଦେଶେ ମହାପୁରୀ

ଯିଏ ଗୌଡ଼ଦେଶରେ ମହାନ ଶ୍ରାବସ୍ତୀ ନାଗରୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ,

ଧୁନ୍ଧୁମାରତ୍ଵମଗମଦ୍ ଧୁନ୍ଧୁଂ ହତ୍ଵା ମହାସୁରମ୍

ସେ ଧୁନ୍ଧୁ ନାମକ ମହାଦାନବଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଧୁନ୍ଧୁମାର ଉପାଧି ପାଇଥିଲେ।

ଦୃଢାଶ୍ଵଶ୍ଚୈଵ ଦଣ୍ଡାଶ୍ଵଃ କପିଲାଶ୍ଵସ୍ତଥୈଵ ଚ

ଦୃଢ଼ାଶ୍ୱ, ଦଣ୍ଡାଶ୍ୱ ଏବଂ କପିଳାଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରମ୍ପରାରେ ଥିଲେ।

ହର୍ଯଶ୍ଵସ୍ଯ ନିକୁମ୍ଭସ୍ତୁ ନିକୁମ୍ଭାତ୍ ସଂହତାଶ୍ଵକଃ

ହର୍ୟାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ନିକୁମ୍ଭ, ଏବଂ ନିକୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଥିଲେ ସଂହତାଶ୍ୱକ।

ଯୁଵନାଶ୍ଵୋ ରଣାଶ୍ଵସ୍ଯ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯବଲୋ ଯୁଧି

ରଣାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ଯୁବନାଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।

ମାନ୍ଧାତାରଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରମ୍

ମାନ୍ଧାତା ମହାପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।

ମୁଚୁକୁନ୍ଦଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ସର୍ଵେ ଶକ୍ରସମା ଯୁଧି

ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଥିଲେ।

ହରିତୋ ଯୁଵନାଶ୍ଵସ୍ଯ ହାରିତସ୍ତତ୍ସୁତୋ ଽଭଵତ୍

ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ହରିତ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ହାରିତ ଥିଲେ।

ନର୍ମଦାଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସଂଭୂତିସ୍ତତ୍ସୁତୋ ଽଭଵତ୍

ହାରିତଙ୍କ ପୁଅ ସଂଭୂତି ନର୍ମଦା ନଦୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।

ବୃହଦଶଵୋ ଽନରଣ୍ଯସ୍ଯ ହର୍ଯଶ୍ଵସ୍ତତ୍ସୁତୋ ଽଭଵତ୍

ଅନରଣ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ବୃହଦଶ୍ୱ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ହର୍ୟାଶ୍ୱ ଥିଲେ।

ପ୍ରସାଦାଦ୍ଧାର୍ମିକଂ ପୁତ୍ରଂ ଲେଭେ ସୂର୍ଯପରାଯଣମ୍

ତାଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ଏକ ଧର୍ମିକ, ସୂର୍ଯ୍ୟଭକ୍ତ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ।

ଲେଭେ ତ୍ଵପ୍ରତିମଂ ପୁତ୍ରଂ ତ୍ରିଧନ୍ଵାନମରିନ୍ଦମମ୍

ସେ ତୁଳନାହୀନ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତ୍ରିଧନ୍ବାନ ନାମକ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ।

ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଵାନ୍ ଦାନଶୀଲସ୍ତିତିକ୍ଷୁର୍ଧର୍ମତତ୍ପରଃ

ସେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଦାନଶୀଳ, ସହନଶୀଳ ଓ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ।

ଵସିଷ୍ଠକଶ୍ଯପମୁଖା ଦେଵାଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ

ବଶିଷ୍ଠ, କଶ୍ୟପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

ସମାପ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଯଜ୍ଞଂ ଵସିଷ୍ଠାଦୀନ୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍

ଯଜ୍ଞଟିକେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେ ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଲେ।

ଯଜ୍ଞସ୍ତପୋ ଵା ସଂନ୍ଯାସୋ ବ୍ରୂତ ମେ ସର୍ଵଵେଦିନଃ

ହେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ମୋତେ କହନ୍ତୁ—ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା, କିମ୍ବା ସନ୍ନ୍ୟାସ, କେଉଁଟି ସର୍ବୋଚ୍ଚ?

ଇଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞେଶ୍ଵରଂ ଯଜ୍ଞୈର୍ ଗଚ୍ଛେଦ ଵନମଥାତ୍ମଵାନ୍

ଯେଉଁ ଜଣେ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି, ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ସେ ପରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଵ୍ରଜେଦ୍ ଵିଧିଵଦ୍ ଯଜ୍ଞୈରିଷ୍ଟ୍ଵା ପୂର୍ଵଂ ସୁରୋତ୍ତମାନ୍

ଯେଉଁ ଜଣେ ଯଥାବିଧି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିଛନ୍ତି, ସେ ପରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତମାରାଧ୍ଯ ସହସ୍ତ୍ରାଂଶୁଂ ତପସା ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୁଯାତ୍

ସେହି ହଜାର କିରଣ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିଲେ, ମୁକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ।

ବୀଜଂ ଭଗଵତା ଯେନ ସ ଦେଵସ୍ତପସେଜ୍ଯତେ

ଯେଉଁ ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ୍ ଦେବତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ—

ସ ରୁଦ୍ରସ୍ତପସୋଗ୍ରେଣ ପୂଜ୍ଯତେ ନେତରୈର୍ମଖୈଃ

ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କଠିନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।

ସ ସର୍ଵଦୈଵତତନୁଃ ପୂଜ୍ଯତେ ତପସେଶ୍ଵରଃ

ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

ତପଃ ସୁମହଦାସ୍ଥାଯ ପୂଜ୍ଯତେ ସ ମହେଶ୍ଵରଃ

ବଡ଼ ତପସ୍ୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।

ସ ଦେଵଦେଵସ୍ତପସା ପୂଜନୀଯଃ ସନାତନଃ

ସେ ସନାତନ ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବତା, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।

ପ୍ରସୀଦତି ମହାଯୋଗୀ ପୂଜିତସ୍ତପସା ପରଃ

ଯେଉଁ ମହାଯୋଗୀ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିଲେ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ନାନ୍ତରେଣ ତପଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଧର୍ମଃ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଦୃଶ୍ଯତେ

ତପସ୍ୟା ବିନା କୌଣସି ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।