କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପ୍ରାଣାଯାମାଦିଷୁ ରତାନ୍ ଦୂରାତ୍ ପରିହରାମଲାନ୍

ପ୍ରାଣାୟାମ ଓ ଏପରି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ରତ ଯେମାନେ ପବିତ୍ର, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖ।

ଅଥର୍ଵଶିରସୋ ଽଧ୍ଯେତୃନ୍ ଧର୍ମଜ୍ଞାନ୍ ପରିଵର୍ଜଯ

ଯେମାନେ ଅଥର୍ବଶିରସ୍ ପଢ଼ନ୍ତି ଓ ଧର୍ମକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖ।

ଈଶ୍ଵରାରାଧନରତାନ୍ ମନ୍ନିଯୋଗାନ୍ନ ମୋହଯ

ଯେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଓ ମୋ ସେବାରେ ଲାଗିଥିବା, ସେମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନି।

ଯଥାଦେଶଂ ଚକାରାସୌ ତସ୍ମାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସମର୍ଚଯେତ୍

ସେ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଥିଲା, ସେହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ଏହିକାରଣରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।

ଅର୍ଚିତା ଭଗଵତ୍ପତ୍ନୀ ତସ୍ମାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସମର୍ଚଯେତ୍

ଭଗବାନଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଛି, ତେଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ଉଚିତ।

ଚରାଚରାଣି ଭୂତାନି ଯଥାପୂର୍ଵଂ ମମାଜ୍ଞଯା

ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ, ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ।

ଦକ୍ଷମତ୍ରିଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ସୋ ଽସୃଜଦ୍ ଯୋଗଵିଦ୍ଯଯା

ଯୋଗଶକ୍ତିରେ, ସେ ଦକ୍ଷ, ଅତ୍ରି ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନ ଏଵୈତେ ମରୀଚ୍ଯାଦ୍ଯାସ୍ତୁ ସାଧକାଃ

ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଯେମାନେ ବ୍ରହ୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ସାଧକ।

ଵୈଶ୍ଯାନୂରୁଦ୍ଵଯାଦ୍ ଦେଵଃ ପାଦାର୍ଛୂଦ୍ରାନ୍ ପିତାମହଃ

ଠାକୁର ଦୁଇ ଉରୁରୁ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଓ ପାଦରୁ ଶୂଦ୍ରମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ହେ ପ୍ରପିତାମହ।

ଗୁପ୍ତଯେ ସର୍ଵଵେଦାନାଂ ତେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞୋ ହି ନିର୍ବଭୌ

ସମସ୍ତ ବେଦ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସହଜଂ ରୂପଂ ନିତ୍ଯୈଷା ଶକ୍ତିରଵ୍ଯଯା

ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସ୍ୱାଭାବିକ ରୂପ।

ଆଦୌ ଵେଦମଯୀ ଭୂତା ଯତଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତଯଃ

ଆରମ୍ଭରେ, ସେ ବେଦମୟ ହେଲେ, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

ନ ତେଷୁ ରମତେ ଧୀରଃ ପାଷଣ୍ଡୀ ତେନ ଜାଯତେ

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହିପରି ହେଲେ ପାଖଣ୍ଡ ହୁଏ।

ସ ଜ୍ଞେଯଃ ପରମୋ ଧର୍ମୋ ନାନ୍ଯଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ସଂସ୍ଥିତଃ

ଏହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହା ନାହିଁ।

ସର୍ଵାସ୍ତା ନିଷ୍ଫଲାଃ ପ୍ରେତ୍ଯତମୋନିଷ୍ଠାହିତାଃ ସ୍ମୃତାଃ

ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅଫଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅମଙ୍ଗଳକୁ ନେଇଯାଏ।

ଶୁଦ୍ଧାନ୍ତଃ କରଣାଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଵଧର୍ମନିରତାଃ ସଦା

ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସେମାନେ ସଦା ନିଜ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ—

ଅଧର୍ମୋ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ ସ୍ଵଧର୍ମପ୍ରତିବନ୍ଧକଃ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା ନିଜ ଧର୍ମକୁ ବାଧା ଦେଉଛି, ସେଇ ଅଧର୍ମ।

ରଜୋମାତ୍ରାତ୍ମିକାସ୍ତାସାଂ ସିଦ୍ଧଯୋ ଽନ୍ଯାସ୍ତଦାଭଵନ୍

ସେମାନଙ୍କର ସିଦ୍ଧିମାନେ ରଜୋଗୁଣର ଲକ୍ଷଣ ଥିଲା; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଏଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ତତସ୍ତାସାଂ ଵିଭୁର୍ବ୍ରହ୍ମା କର୍ମାଜୀଵମକଲ୍ପଯତ୍

ତାପରେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜୀବିକା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ।

ଭୃଗ୍ଵାଦଯସ୍ତଦ୍ଵଦନାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମାନଥୋଚିରେ

ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଧର୍ମ ଶୁଣି, ପରେ କଥା କହିଲେ।

ଅଧ୍ଯାପନଂ ଚାଧ୍ଯଯନଂ ଷଟ୍ କର୍ମାଣି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ପଢ଼ାଇ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଛଅ ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ—

ଦଣ୍ଡୋ ଯୁଦ୍ଧଂ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ କୃଷିର୍ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ଶସ୍ଯତେ

କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଓ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା, ଓ ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଚାଷ କରିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି କହାଯାଇଛି।

କାରୁକର୍ମ ତଥାଜୀଵଃ ପାକଯଜ୍ଞୋ ଽପି ଧର୍ମତଃ

କଳାକୃତି, ଅନ୍ୟ କାମକାଜ ଓ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇବା ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।

ଗୃହସ୍ଥଂ ଚ ଵନସ୍ଥଂ ଚ ଭିକ୍ଷୁକଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣମ୍

ଗୃହସ୍ଥ, ବନବାସୀ, ଭିକ୍ଷୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ—

ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ ସମାସେନ ଧର୍ମୋ ଽଯଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି ହେଉଛି ଗୃହସ୍ଥର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

ସଂଵିଭାଗୋ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଧର୍ମୋ ଽଯଂ ଵନଵାସିନାମ୍

ବନବାସୀମାନେ ନ୍ୟାୟଅନୁସାରେ ସମ୍ପତ୍ତି ବଣ୍ଟନ କରିବାକୁ ଧର୍ମ ଭାବେ ମାନନ୍ତି।

ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ଧର୍ମୋ ଽଯଂ ଭିକ୍ଷୁକେ ମତଃ

ଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାକ୍ତି ଭିକ୍ଷୁଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଧର୍ମ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।

ସନ୍ଧ୍ଯାକର୍ମାଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ ଧର୍ମୋ ଽଯଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍

ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ଓ ଅଗ୍ନିର ସେବା କରିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

ସାଧାରଣଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ପ୍ରୋଵାଚ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ

ପଦ୍ମରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟାକୁ ସାଧାରଣ ଧର୍ମ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।