କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପ୍ରଣେମୁରାଦରାଦ୍ ଦେଵ୍ଯୋ ଗାଯନ୍ତି ସ୍ମାତିଲାଲସାଃ

ଦେବୀମାନେ ଭକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ନମସ୍କାର କରି, ଗୀତ ଗାଇଲେ।

ଦେଵାସନଗତଂ ଦେଵଂ ନାରାଯଣମନାମଯମ୍

ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଆସନରେ ବସିଥିବା ନିର୍ମଳ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵମୀଶାନଂ ପୃଷ୍ଟଵତ୍ଯୋ ଵରାଙ୍ଗନାଃ

ସେଇ ମହିଳାମାନେ ପ୍ରଭୁ ଈଶାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

କୋ ଽନ୍ଵଯଂ ଭ୍ତି ଵପୁଷା ପଙ୍କଜାଯତଲୋଚନଃ

ଏହି ଜଣେ କିଏ, ଯାହାଙ୍କର ଦେହ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଓ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଗୁଳାବ ଫୁଲର ପାତା ପରି ଅଛି?

ଵ୍ଯାଜହାର ମହାଯୋଗୀ ଭୂତାଧିପତିରଵ୍ଯଯଃ

ସେଇ ମହାଯୋଗୀ, ଅବିନାଶୀ ଭୂତମାନ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଭୁ କଥା କହିଲେ।

ଵିଭଜ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତୋ ଦେଵଃ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ବହୁଧେଶ୍ଵରଃ

ସେଇ ପ୍ରଭୁ ନିଜକୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବିଭାଜିତ କରି, ନିଜେ ଅନେକ ରୂପେ ବ୍ୟାପି ରହିଲେ।

ଏକୋ ଽଯଂ ଵେଦ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଭଵାନୀ ଵିଷ୍ଣୁରେଵ ଚ

ଏହି ଜଣେ ମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଭବାନୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଜଣାଯାନ୍ତି।

ମାମେଵ କେଶଵଂ ଦେଵମାହୁର୍ଦେଵୀମଥାମ୍ବିକାମ୍

ମୋତେ କେଶବ ଦେବ ବୋଲି ଡାକନ୍ତି, ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅମ୍ବିକା ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି।

କର୍ତା କାରଯିତା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦଃ

ବିଷ୍ଣୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ କାରଣ, ସେଇ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ସ୍ତ୍ରଷ୍ଟା ପାତା ଵାସୁଦେଵୋ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ

ବାସୁଦେବ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ରକ୍ଷକ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉପସ୍ଥିତ।

ତାରକଃ ପୁରୁଷୋ ହ୍ଯାତ୍ମା କେଵଲଂ ପରମଂ ପଦମ୍

ସେ ଉଦ୍ଧାରକ, ପୁରୁଷ, ଆତ୍ମା, ଏକମାତ୍ର ପରମ ପଦ।

ସାନ୍ତା ସତ୍ଯା ସଦାନନ୍ଦା ପରଂ ପଦମିତି ଶ୍ରୁତିଃ

ସେ ଶାନ୍ତ, ସତ୍ୟ, ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ—ଏହିଠାକୁ ଉପନିଷଦ ପରମ ପଦ ବୋଲି କହିଛି।

ଏଷୈଵ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଗତୀନାମୁତ୍ତମା ଗତିଃ

ସମସ୍ତ ଜୀବର ମାନ୍ୟ ପଥମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଏହିଠା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗତି।

ପଶ୍ଯାମ୍ଯଶେଷମେଵେଦଂ ଯସ୍ତଦ୍ ଵେଦ ସ ମୁଚ୍ଯତେ

ମୁଁ ସମସ୍ତକୁ ଏକ ଭାବେ ଦେଖେ, ଏହିକଥା ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଏକମେଵ ଵିଜାନୀଧ୍ଵଂ ତତୋ ଯାସ୍ଯଥ ନିର୍ଵୃତିମ୍

ତୁମେ କେବଳ ଏକକୁ ଜାଣ; ତେବେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

ଯେ ଭିନ୍ନଦୃଷ୍ଟ୍ଯାପୀଶାନଂ ପୂଜଯନ୍ତୋ ନ ମେ ପ୍ରିଯାଃ

ଯେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋର ପ୍ରିୟ ନୁହଁନ୍ତି।

ପଚ୍ଯମାନା ନ ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ କଲ୍ପକୋଟିଶତୈରପି

ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଦୁଃଖରେ ପଡି ରହନ୍ତି, ଅନେକ କଳ୍ପ ଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ।

ଯଥାଵଦିହ ଵିଜ୍ଞାଯ ଧ୍ଯେଯଃ ସର୍ଵାପଦି ପ୍ରଭୁଃ

ଏଠାରେ ଭଲଭାବେ ବୁଝି, ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ନେମୁର୍ନାରାଯଣଂ ଦେଵଂ ଦେଵୀଂ ଚ ହିମଶୈଲଜାମ୍

ସେମାନେ ନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ନ ହିମାଳୟପୁତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି।

ଭଵାନୀପାଦଯୁଗଲେ ନାରାଯଣପଦାମ୍ବୁଜେ

ଭବାନୀଙ୍କ ଦୁଇଟି ପାଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ପଦକମଳରେ।

ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଜଗତ୍ସୂତିଂ ତଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍

ସେମାନେ ସଂସାରର ମୂଳକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ହୋଇଯାଇଛି।

ମୋହିତୋ ଗିରିଜାଂ ଦେଵୀମାହର୍ତୁଂ ଗିରିମାଯଯୌ

ମୂଢ଼ ହୋଇ ସେ ଗିରିଜା ଦେବୀଙ୍କୁ ନେବା ପାଇଁ ପାହାଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲା।

ତତ୍ରୈଵାଵିରଭୂଦ୍ ଦୈତ୍ଯୈର୍ଯୁଦ୍ଧାଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ସେଠାରେ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପରମେଶ୍ୱର ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ସ କାଲରୁଦ୍ରୋ ଽଭିଜଗାମ ଦେଵଃ

ସେ ଦେବତା କାଳରୁଦ୍ର ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।

ଜଗାମ ଦେଵୋ ଽପି ସହସ୍ତ୍ରବାହୁଃ

ହଜାର ହାତ ଥିବା ସେ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

ସ୍ତ୍ରିଲୋକଦୃଷ୍ଟିର୍ଭଗଵାନିଵାର୍କଃ

ତିନି ଲୋକର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।

ପପାତ ଦେଵୋପରି ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଃ

ସେ ଦେବଙ୍କ ଉପରେ ଫୁଲର ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା।

ର୍ ଗଣୈରଶେଷୈରମପପ୍ରଧାନୈଃ

ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ, ମୁଖ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଗଣମାନେ ସହିତ, ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ଵିହୀନସତ୍ତ୍ଵଃ

ସେ ଜୀବନଶକ୍ତି ହୀନ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।