କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ରୋମଜା ଇତି ଵିଖ୍ଯାତାସ୍ତସ୍ଯ ସାହାଯ୍ଯକାରିଣଃ

ଯେଉଁମାନେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ସେମାନେ 'ରୋମଜା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସଂକାଶା ନାଦଯନ୍ତୋ ଦିଶୋ ଦଶ

କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ସେମାନେ ଦଶ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରିଲେ।

ସମାଵୃତ୍ଯ ଗଣଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଯଯୁର୍ଦକ୍ଷମଖଂ ପ୍ରତି

ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି, ସେମାନେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ବଳିଦାନ ସ୍ଥଳକୁ ଯାଇଲେ।

ଦଦୃଶୁର୍ଯଜ୍ଞଦେଶଂ ତଂ ଦକ୍ଷସ୍ଯାମିତତେଜସଃ

ସେମାନେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବଳିଦାନ ସ୍ଥଳକୁ ଦେଖିଲେ।

ଵୀଣାଵେଣୁନିନାଦାଢ୍ଯଂ ଵେଦଵାଦାଭିନାଦିତମ୍

ସେଠାରେ ବୀଣା ଓ ବାଁଶୀର ସ୍ୱର, ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣର ଧ୍ୱନି ଭରିଥିଲା।

ଉଵାଚ ଭଦ୍ରଯା ରୁଦ୍ରୈର୍ଵୋରଭଦ୍ରଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ

ଵୀରଭଦ୍ର ହସି ହସି ମୃଦୁ କଥାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭାଗାଭିଲପ୍ସଯା ପ୍ରାପ୍ତା ଭାଗାନ୍ ଯଚ୍ଛଧ୍ଵମୀପ୍ସିତାନ୍

ତୁମେ ଯେଉଁ ଭାଗ ଚାହୁଁଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଅ, ମନରେ ଯେଉଁ ଭାଗ ଆଶା କରିଛ, ଦେଅ।

ତଂ ବ୍ରୂତାଜ୍ଞାପଯତି ଯୋ ଵେତ୍ସ୍ଯାମୋ ହି ଵଯଂ ତତଃ

ତାଙ୍କୁ କହ, ସେ ଯାହା ଆଜ୍ଞା ଦେବେ, ଆମେ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା।

ଦେଵା ଊଚୁର୍ଯଜ୍ଞଭାଗେ ନ ଚ ମନ୍ତ୍ରା ଇତି ପ୍ରଭୁମ୍

ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, 'ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞର କୌଣସି ଭାଗ ନାହିଁ, ନାହିଁ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର।'

ଯେ ନାଧ୍ଵରସ୍ଯ ରାଜାନଂ ପୂଜଯଧ୍ଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

'ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ରାଜା ମହେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର।'

ପୂଜ୍ଯତେ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ସର୍ଵାଭ୍ଯୁଦସିଦ୍ଧିଦଃ

'ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରିଥିବା।'

ନ ମେନିରେ ଯଯୁର୍ମନ୍ତ୍ରା ଦେଵାନ୍ ମୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵମାଲଯମ୍

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ ନାହିଁ; ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଦେବତାମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ସ୍ପୃଶନ୍ କରାଭ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଦଧୀଚଂ ପ୍ରାହ ଦେଵତାଃ

ଦେବତାମାନେ ଦଧୀଚି ବ୍ରାହ୍ମର୍ଷିଙ୍କୁ ହାତ ଦେଇ ସ୍ପର୍ଶ କରି କଥା କହିଲେ।

ଯସ୍ମାତ୍ ପ୍ରସହ୍ଯ ତସ୍ମାଦ୍ ଵୋ ନାଶଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ଗର୍ଵିତମ୍

'ତୁମେ ଅହଂକାର କରିଥିବାରୁ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବି।'

ଗଣେଶ୍ଵରାଶ୍ଚ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧା ଯୂପାନୁତ୍ପାଟ୍ଯ ଚିକ୍ଷିପୁଃ

କ୍ରୋଧିତ ଗଣପତିମାନେ ଯଜ୍ଞ ଖୁଣ୍ଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଡ଼ି ଦୂରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

ଗୃହୀତ୍ଵା ଭୀଷଣାଃ ସର୍ଵେ ଗଙ୍ଗାସ୍ତ୍ରୋତସି ଚିକ୍ଷିପୁଃ

ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଗଣମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧରି ଗଙ୍ଗା ଝରଣାରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

ଵ୍ଯଷ୍ଟମ୍ଭଯଦଦୀନାତ୍ମା ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ଦିଵୌକସାମ୍

ସେ ଅପାର ଶକ୍ତି ଥିବା ଲୋକ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ରେଖିଦେଲେ।

ନିହତ୍ଯ ମୁଷ୍ଟିନା ଦନ୍ତାନ୍ ପୂଷ୍ଣଶ୍ଚୈଵମପାତଯତ୍

ସେ ମୁଷ୍ଟି ଦେଇ ପୂଷଣଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗି ଚୁଆଇଦେଲେ।

ଧର୍ଷଯାମାସ ବଲଵାନ୍ ସ୍ମଯମାନୋ ଗଣେଶ୍ଵରଃ

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଣପତି ହସି ହସି ସେମାନେକୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଜଘାନ ମୂର୍ଧ୍ନି ପାଦେନ ମୁନୀନପି ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ

ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ପାଦ ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ।

ଵିଵ୍ଯାଧ ନିଶେତୈର୍ବାଣୈଃ ସ୍ତମ୍ଭଯିତ୍ଵା ସୁଦର୍ଶନମ୍

ସେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଅଚଳ କରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

ଜଘାନ ପକ୍ଷୈଃ ସହସା ନନାଦାମ୍ବୁନିଧିର୍ଯଥା

ସେ ତାଙ୍କର ପଖାରେ ହଠାତ୍ ଆଘାତ କରି, ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ।

ଵୈନତେଯାଦଭ୍ଯଧିକାନ୍ ଗରୁଡଂ ତେ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ

ଯେଉଁମାନେ ଗରୁଡ଼ଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ବେନତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ପଳାଇଗଲେ।

ଵିସୃଜ୍ଯ ମାଧଵଂ ଵେଗାତ୍ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍

ମାଧବଙ୍କୁ ଜୋରରେ ଛାଡିଦେଲେ, ସେ ଦୃଶ୍ୟଟି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା।

ଆଗତ୍ଯ ଵାରଯାମାସ ଵୀରଭଦ୍ରଂ ଚ କେଶଵମ୍

ସେ ଆସି ବୀରଭଦ୍ର ଓ କେଶବଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।

ସଂସ୍ତୂଯ ଭଗଵାନୀଶଃ ସାମ୍ବସ୍ତତ୍ରାଗମତ୍ ସ୍ଵଯମ୍

ସେଠାରେ ପ୍ରଶଂସା ପାଇ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ଈଶ ଓ ସାମ୍ବ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।

ତୁଷ୍ଟାଵ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଦକ୍ଷଃ ସର୍ଵେ ଦିଵୌକସଃ

ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଦକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ମିଶି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ନାନାଵିଧୈର୍ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ

ଦକ୍ଷ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶଂସାମୟ ଶ୍ଲୋକରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ପ୍ରସନ୍ନମାନସା ରୁଦ୍ରଂ ଵଚଃ ପ୍ରାହ ଘୃଣାନିଧିଃ

ଶାନ୍ତ ମନରେ ଦୟାର ସାଗର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।